Lịch sử Sư đoàn 341 Đoàn Sông Lam (1972-2012)

LỜI NÓI ĐẦU

       Năm 2002, nhân kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Sư đoàn bộ binh cơ động 341 (23/11/1972 - 23/11/2002), Thường vụ Đảng ủy - Chỉ huy Sư đoàn 341 đã chỉ đạo tổ chức biên soạn và xuất bản cuốn Lịch sử Sư đoàn Sông Lam. Tuy nhiên, cuốn sử Sư đoàn Sông Lam mới chỉ phản ánh quá trình hình thành và phát triển sư đoàn trong một giai đoạn rất ngắn 10 năm (1972 - 1982). Đồng thời với việc xuất bản cuốn lịch sử sư đoàn, Đảng ủy - Chỉ huy sư đoàn cũng cho biên soạn và xuất bản cuốn Biên niên sự kiện của sư đoàn giai đoạn (1981 - 2002). Cuốn lịch sử và biên niên sự kiện của sư đoàn được biên soạn và xuất bản đã góp phần rất lớn trong việc giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ sư đoàn, truyền thụ những kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ huy trong tác chiến cũng như xây dựng, nhất là đối với cán bộ chủ trì các cấp.

       Sư đoàn bộ binh 341 là một trong những sư đoàn bộ binh của Quân khu 4 được thành lập trong những năm chiến tranh ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Sư đoàn được thành lập trên cơ sở phát triển từ Trung đoàn 270 thuộc Liên khu 4 trong kháng chiến chống Pháp. Do yêu cầu phát triển của cuộc chiến tranh, đặc biệt là do yêu cầu chiến trường đòi hỏi, các trung đoàn thuộc Sư đoàn 341 lần lượt được cử vào tăng cường chiến đấu ở chiến trường miền Nam, sư đoàn giải thể. Tháng 3 năm 1966, Bộ quyết định thành lập lại Sư đoàn bộ binh 341 thuộc Quân khu 4 đúng vào giai đoạn ở miền Nam tình hình ngụy quân, ngụy quyền không đủ sức đương đầu với thế tiến công của cách mạng miền Nam trên khắp cả ba vùng chiến lược, Tổng thống Mỹ Giôn-xơn quyết định đưa vào miền Nam Việt Nam hơn 20.000 quân Mỹ, ra sức càn quét vùng đồng bằng ven biển và những khu vực dọc các trục đường giao thông hòng "líp" lại vùng giải phóng của ta. Đồng thời tăng cường chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân... Cuối 1966, các trung đoàn của Sư đoàn 341 lại được lệnh lên đường đi chiến đấu ở các chiến trường, một lần nữa Sư đoàn 341 được giải thể theo yêu cầu nhiệm vụ cách mạng.

       Năm 1972, trước tình hình sôi động và phát triển của cách mạng miền Nam, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta quyết tâm nắm lấy thời cơ lớn, đẩy mạnh tiến công chiến lược năm 1972, đồng thời để có sẵn lực lượng chủ lực cơ động của Quân khu đánh thắng bộ binh địch nếu chúng liều lĩnh tấn công ra địa bàn Quân khu 4. Ngày 23 tháng 11 năm 1972, căn cứ vào Chỉ thị của Thường vụ Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng ra Quyết định thành lập Sư đoàn bộ binh cơ động 341 thuộc Quân khu 4. Từ đây Sư đoàn bộ binh 341 chính thức mở đầu cho những trang sử mới với những thành tích vẻ vang trên các mặt xây dựng, chiến đấu, phục vụ chiến đấu, làm công tác vận động quần chúng, bảo vệ thành quả cách mạng, tham gia xây dựng kinh tế. Đặc biệt trong nhiệm vụ chiến đấu và phục vụ chiến đấu, sư đoàn đã lập được nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc, được Quốc hội và Chính phủ hai lần phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, vì đã góp phần đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta đến thắng lợi hoàn toàn và góp phần chiến đấu, phục vụ chiến đấu đánh tan quân xâm lược mới ở biên giới Tây Nam Tổ quốc.

       Sau khi hoàn thành nhiệm vụ quốc tế giúp bạn Campuchia, cuối năm 1980, sư đoàn trở về đứng chân trong đội hình Quân khu 4 tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xây dựng lực lượng, huấn luyện quân dự bị động viên, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ địa bàn Bắc Quân khu 4 - Nam Thủ đô Hà Nội. Trong giai đoạn 30 năm (1982 - 2012), trước yêu cầu nhiệm vụ mới sư đoàn có nhiều biến động lớn về tổ chức biên chế. Nhưng dù được biên chế với hình thức quy mô nào, sư đoàn đều phấn đấu hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, luôn luôn xứng đáng với danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

       Nhân kỷ niệm lần thứ 40 ngày thành lập sư đoàn (23.11.1972 - 23.11.2012), thực hiện Nghị quyết số 10 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương về "Đẩy mạnh nghiên cứu, phát huy vai trò khoa học lịch sử quân sự trong thời kỳ mới"; Chỉ thị của Tư lệnh Quân khu về triển khai biên soạn lịch sử quân sự, tổng kết chiến tranh. Đảng ủy, Chỉ huy sư đoàn chỉ đạo biên soạn bổ sung quá trình thực hiện nhiệm vụ của sư đoàn giai đoạn (2002 - 2012), chỉnh sửa bổ sung, tái bản cuốn sử Sư đoàn Sông Lam (1972 - 1982) và cuốn Biên niên sự kiện sư đoàn (1981 - 2002) thành cuốn Lịch sử Sư đoàn 341 - Đoàn Sông Lam (1972 - 2012) nhằm giới thiệu với bạn đọc đầy đủ quá trình ra đời, chiến đấu, phục vụ chiến đấu, xây dựng và phát triển của Sư đoàn 341. Trong 40 năm qua sư đoàn luôn phát huy thắng lợi truyền thống vẻ vang của mình "Trung thành vô hạn - Kỷ luật nghiêm minh - Quyết chiến quyết thắng".

       Quá trình biên soạn bổ sung giai đoạn (2002 - 2012) và chỉnh sửa tái bản hai cuốn sử đã xuất bản, mặc dù bộ phận biên soạn đã có nhiều cố gắng, nhưng vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Mong nhận được những ý kiến đóng góp của các đồng chí và các bạn. Nhân dịp cuốn Lịch sử Sư đoàn 341 - Đoàn Sông Lam (1972 - 2012) được xuất bản, Đảng ủy - Chỉ huy Sư đoàn chân thành cảm ơn sự chỉ đạo, giúp đỡ của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu, Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường Quân khu, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân và đặc biệt là sự đóng góp nhiều ý kiến quan trọng của các đồng chí chỉ huy sư đoàn qua các thời kỳ.

       THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY

       CHỈ HUY SƯ ĐOÀN 341