Danh nhân quân sự Việt Nam – tập 4

LỜI NÓI ĐẦU

       Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam phải đương đầu với nhiều thế lực xâm lược có tiềm lực kinh tế và quân sự to lớn. Để bảo vệ nền độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia, dân tộc ta không ngừng vươn lên, phát huy cao độ ý chí kiên cường, trí tuệ tài ba và năng lực sáng tạo; thực hành kháng chiến toàn dân, toàn diện, cả nước đồng lòng, chung sức đánh giặc. Những cuộc đấu trí, đấu sức đó diễn ra trên tất cả các mặt hoạt động xã hội, song đấu tranh quân sự là lĩnh vực chủ yếu, diễn ra quyết liệt nhất. Qua mỗi cuộc kháng chiến, thời nào, dân tộc ta cũng có những anh hùng hào kiệt, nhiều tướng lĩnh tài năng, có nhiều cống hiến trong công cuộc giữ nước, để lại nhiều bài học sâu sắc cho các thế hệ về sau. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Đời nào cũng có người anh hùng mưu cao võ giỏi đứng ra đoàn kết nhân dân đánh giặc cứu nước" (Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 3 (1930-1945), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009, tr. 216.). Từ ngày thực dân Pháp xâm lược nước ta "biết bao nhiêu người oanh liệt đứng lên khởi nghĩa đánh Tây như ông Phan Đình Phùng, ông Hoàng Hoa Thám, v.v...” (Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 3 (1930-1945), sđd, tr. 217.). Càng tự hào và trân trọng các danh nhân quân sự, chúng ta càng ra sức học tập, phát huy di sản tinh thần vô giá của cha ông để lại vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

       Danh nhân quân sự Việt Nam, tập 4 chủ yếu viết về những người hoạt động quân sự tiêu biểu từ khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913) đến khởi nghĩa Yên Bái (1930). Do các tập tiếp theo viết về các danh nhân quân sự hoạt động và cống hiến trong thời kỳ cách mạng do Đảng ta lãnh đạo nên Đội Cung - người khởi xướng và chỉ huy cuộc binh biến Đô Lương (1941) đưa lên tập này.

       Đây là một thời kỳ lịch sử đầy biến động, diễn ra nhiều xu hướng tư tưởng giải phóng dân tộc, nhưng dòng chủ lưu chính là "trực tiếp đấu tranh chống Pháp". Trong thời kỳ này, mặc dù đế quốc Pháp cơ bản đã bình định xong nước ta (1896) và chúng có ưu thế về vũ khí, kỹ thuật quân sự và kỹ năng tác chiến, nhưng nhân dân ta vẫn kiên quyết chiến đấu chống ách áp bức thực dân, giải phóng dân tộc. Từ trong cuộc đấu tranh đầy thử thách và gian nan đó, đã có nhiều người nêu cao chí khí, cống hiến tài năng, hy sinh quên mình vì sự nghiệp cứu nước, tiêu biểu là Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Lương Ngọc Quyến, Đội Cấn, Nguyễn Thái Học, Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính, Đội Cung...

       Viết về các danh nhân quân sự, các tác giả đã tiếp cận nhiều nguồn tài liệu để phân tích, so sánh; trình bày cống hiến nổi bật của từng người trong các mặt hoạt động như lý luận quân sự, tổ chức lực lượng, chỉ huy chiến đấu... Mặc dù đã có nhiều cố gắng xử lý tư liệu và tìm cách trình bày, nhưng chắc chắn cuốn sách khó tránh khỏi thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các nhà sử học và bạn đọc.

       Nhân dịp xuất bản cuốn Danh nhân quân sự Việt Nam, tập 4, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam và các tác giả chân thành cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã nhiệt tình cộng tác, để cuốn sách sớm ra mắt bạn đọc.

       VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM