Làng chiến đấu vùng đồng bằng Bắc Bộ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954)

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954), đồng bằng Bắc Bộ luôn là chiến trường chính, đã có lúc đối phương tập trung hơn 50% quân số trên toàn Đông Dương cùng nhiều phương tiện chiến tranh nhằm giành quyền chủ động cả quân sự và chính trị trên vùng đất quan trọng này.

Đối phó với âm mưu của thực dân Pháp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân dân đồng bằng Bắc Bộ đã tiến hành cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện; xây dựng và phát triển thế trận chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc. Trong cuộc chiến đấu đó, phát huy truyền thống đánh giặc giữ nước của ông cha, quân và dân đồng bằng đã biến làng xóm vốn là địa bàn cư trú của cộng đồng thành làng chiến đấu. Ở đó, mỗi người dân thực sự là một chiến sĩ, mỗi làng xóm là một pháo đài, góp phần biến cả đồng bằng thành một mặt trận thống nhất, liên hoàn, trùng điệp bao vây, kìm giữ và đánh bại quân thù.

Làng chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là nơi dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền, nhân dân đã tận dụng địa hình, địa vật để cải tạo thành công sự, xây dựng hầm hào trú ẩn, tận dụng địa hình phức tạp của làng để bố trí trận địa nhằm chống lại các cuộc càn quét, cướp phá của địch; có tổ chức đảng, chính quyền, các đoàn thể quần chúng, nhân dân được giác ngộ chính trị, đoàn kết, lực lượng dân quân du kích được huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Đó là nơi có nguồn dự trữ, đảm bảo cung cấp hậu cần cho cuộc chiến đấu dài ngày. Tổ chức xây dựng làng chiến đấu rộng khắp là đặc điểm của thế trận chiến tranh nhân dân vùng đồng bằng, là ý chí quyết tâm kháng chiến của toàn dân. Làng chiến đấu là chỗ dựa, là cơ sở cho phong trào chiến tranh du kích, là viên gạch để xây dựng khu du kích, căn cứ du kích trong vùng quân Pháp chiếm.

Trong những năm tháng gian khó nhưng rất đỗi hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, làng chiến đấu vùng đồng bằng Bắc Bộ được phát triển từ không đến có, từ yếu đến mạnh, hỗ trợ lẫn nhau, là cơ sở để xây dựng khu du kích, căn cứ du kích. Làng chiến đấu không những đảm bảo cho lực lượng chiến đấu tại chỗ mà còn giữ vững địa bàn để duy trì và phát triển chiến tranh du kích, giữ thế xen kẽ, kiềm chế, tiêu hao quân địch, tạo điều kiện cho chủ lực đánh đòn quyết định. Nhiều làng bị địch tàn phá, lại được khôi phục xây dựng lại, hiên ngang tồn tại, chiến đấu chống lại quân thù. Làng chiến đấu thực sự trở thành hạt nhân của cuộc chiến tranh nhân dân cả vùng đồng bằng rộng lớn, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến không cân sức giữa nhân dân ta với thực dân Pháp xâm lược, ghi dấu ấn độc đáo vào nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Nghiên cứu làng chiến đấu ở địa bàn đặc trưng là đồng bằng Bắc Bộ nhằm góp phần phục dựng lại cuộc đấu tranh của nhân dân vùng châu thổ sông Hồng, đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học góp phần vào xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay.

Nhà xuất bản Quân đội nhân dân trân trọng giới thiệu cuốn sách “Làng chiến đấu vùng đồng bằng Bắc Bộ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954)”. Mong bạn đọc góp ý, phê bình để khi tái bản cuốn sách có chất lượng tốt hơn.