Chiến cục Đông Xuân 1953 – 1954 những dấu ấn sự kiện

Sau 8 năm tiến hành kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (9.1945 - 9.1953), quân và dân ta đã giành được những thắng lợi rất to lớn. Để đẩy mạnh cuộc kháng chiến phát triển mạnh mẽ hơn nữa, cuối tháng 9 năm 1953, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) họp quyết định mở cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954 (còn gọi là chiến cuộc, hay chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954), nhằm phối hợp với lực lượng cách mạng các nước Lào và Campuchia tiến hành các đòn tiến công chiến lược trên chiến trường Đông Dương, tiêu diệt sinh lực địch, làm thất bại kế hoạch Nava, giải phóng đất đai, tiến tới kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến.

Chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954 được mở đầu bằng Chiến dịch Lai Châu (từ ngày 10 đến ngày 20-12-1953); tiếp đó là các chiến dịch (còn gọi là các đòn tiến công chiến lược): Trung Lào (từ ngày 21-12-1953 đến tháng 4-1954), Bắc Tây Nguyên (từ ngày 26-1 đến ngày 17-2-1954), Thượng Lào (từ ngày 29-1 đến ngày 13-2-1954), Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia (từ ngày 30-1 đến tháng 4-1954), đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ (từ ngày 13-3 đến ngày 7-5-1954) thắng lợi oanh liệt, đã giáng một đòn quyết định vào ý chí tiếp tục chiến tranh của thực dân Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiến trường hoàn toàn có lợi cho ta, tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh ngoại giao, góp phần đưa Hội nghị Giơnevơ về Đông Dương (từ ngày 8-5 đến ngày 21-7-1954) đến thành công, kết thúc chiến tranh ở Đông Dương.

Nhân dịp kỷ niệm 65 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7.5.1954 - 7.5.2019), Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách “Chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954 - những dấu ấn sự kiện)” của Đại tá, TS Dương Đình Lập. Đây là cuốn sách ghi lại những sự kiện lịch sử từ quá trình chuẩn bị đến diễn biến và kết thúc chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954.

Cuốn sách gồm hai phần: Phần thứ nhất, tạo thế và lực mới, chuẩn bị mở chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954; Phần thứ hai, diễn biến chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954, đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nội dung cuốn sách trình bày lịch sử theo thể biên niên, với sự kiện mở đầu là cuối tháng 9 năm 1953, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) quyết định mở chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954 và sự kiện kết thúc là ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ, đỉnh cao của chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954 kết thúc thắng lợi vẻ vang.

Vì có nhiều sự kiện liên quan trực tiếp, hoặc gián tiếp đến chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954, tác giả cố gắng viết các sự kiện ngắn gọn, chính xác, khái quát cao, thông tin trực tiếp, dễ hiểu. Phần lớn các sự kiện không nêu bối cảnh xảy ra sự kiện mà đi thẳng vào vấn đề, chủ yếu phản ánh những nội dung chính, tức là quá trình hình thành, vận động và kết thúc sự kiện. Những sự kiện trình bày trong cuốn sách chủ yếu dưới dạng: Sự kiện chính (lớn, quan trọng), sự kiện vừa và sự kiện nhỏ, trong đó sự kiện chính chiếm đa số.

Với cách thể hiện như vậy, cuốn sách “Chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954 - những dấu ấn sự kiện” là nguồn tư liệu tham khảo bổ ích, phục vụ việc nghiên cứu và tìm hiểu về lịch sử quân sự Việt Nam trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954).

Trong quá trình biên soạn, tác giả đã có nhiều cố gắng, nhưng do đối tượng thể hiện và nguồn tư liệu chưa khai thác hết, nên cuốn sách không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phê bình và bổ sung tư liệu của các cơ quan, đơn vị, địa phương, các nhà nghiên cứu và bạn đọc để sửa chữa bổ sung hoàn chỉnh cho lần xuất bản tiếp theo.