Lịch sử Đảng bộ Trung tâm nhiệt đới Việt Nga (1988 – 2018)

Qua gần 5 năm với nhiều cuộc đàm phán, trao đổi trên tinh thần quốc tế vô sản trong sáng, ngày 7 tháng 3 năm 1987 tại Hà Nội, thừa ủy quyền của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Giáo sư Đặng Hữu - Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật nhà nước và thừa ủy quyền của Chính phủ Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên Xô tại Việt Nam Kachin D.I. đã ký Hiệp định về Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Thử nghiệm Nhiệt đới hỗn hợp Việt - Xô, gọi tắt là Trung tâm Nhiệt đới Việt - Xô (nay là Trung tâm nhiệt đới Việt - Nga) được đặt trên lãnh thổ Việt Nam.

Một năm sau ngày ký Hiệp định, ngày 07 tháng 3 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Nghị định số 25-HĐBT thành lập Trung tâm Nhiệt đới Việt - Xô. Về phía Việt Nam, Chính phủ giao cho Bộ Quốc phòng là cơ quan chủ quản, còn phía Liên Xô giao cho Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô là cơ quan chủ quản. Thực hiện Nghị định của Chính phủ, ngày 2 tháng 5 năm 1988, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký Quyết định số 115/QĐ-QP thành lập Trung tâm Nhiệt đới Việt - Xô trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Để lãnh đạo toàn diện các hoạt động phía Việt Nam của Trung tâm, ngày 24 tháng 6 năm 1988, Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) ra quyết định thành lập Đảng bộ Trung tâm Nhiệt đới Việt - Xô trực thuộc Đảng ủy Quân sự Trung ương.

Trải qua 30 năm xây dựng, phát triển, mặc dù còn nhiều khó khăn, thử thách, nhất là thời kỳ những năm 90 của thế kỷ XX, khi chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, cũng như trước yêu cầu cao của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế nhưng được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, của Ủy ban phối hợp về Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, Đảng bộ Trung tâm đã luôn giữ vững vai trò lãnh đạo, là nhân tố quyết định, tập trung phát huy sức mạnh tổng hợp, tinh thần đoàn kết, khắc phục khó khăn, năng động sáng tạo, ý chí quyết tâm vươn lên làm chủ khoa học kỹ thuật, lãnh đạo Trung tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trở thành một Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc tế đa ngành về nhiệt đới có khả năng giải quyết nhiều nhiệm vụ khoa học công nghệ phức tạp, quan trọng.

Thực hiện Chỉ thị số 496/CT-ĐUQSTW ngày 3 tháng 11 năm 2005 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương và Hướng dẫn số 677/HD-CT ngày 26 tháng 4 năm 2014 của Tổng cục Chính trị về việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ các cấp trong toàn quân, Thường vụ Đảng ủy Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga tổ chức nghiên cứu, biên soạn cuốn sách "Lịch sử Đảng bộ Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga (1988 - 2018)" nhằm sưu tầm, nghiên cứu, ghi lại quá trình hình thành, phát triển, trưởng thành, những thành tích, cả những hạn chế, tồn tại của Đảng bộ Trung tâm; đồng thời tổng kết một số bài học kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng bộ. Qua đó, góp phần giáo dục, phát huy truyền thống tốt đẹp, truyền thụ kinh nghiệm của Đảng bộ và Trung tâm, để các thế hệ hôm nay và mai sau sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Đảng bộ và Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga.

Để nghiên cứu, biên soạn cuốn lịch sử, dưới sự chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy Trung tâm, Ban biên soạn dựa trên những tư liệu tại kho lưu trữ của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga; kế thừa các công trình "Trung tâm nghiên cứu khoa học và công nghệ nhiệt đới hỗn hợp Việt - Nga: Biên niên sự kiện (1988 - 2013)", "Tuyển tập những bài viết về Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga (1988 - 2013)", "Lịch sử Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga (1988 - 2018)" và ý kiến của các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng, người lao động của Trung tâm qua các thời kỳ. Cuốn sách gồm lời mở đầu, ba chương nội dung, kết luận, bài học kinh nghiệm và phụ lục.

Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, Thường vụ Đảng ủy Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga trân trọng cảm ơn sự chỉ đạo của Thủ trưởng Tổng cục Chính trị, Ủy ban Phối hợp về Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Phòng Khoa học quân sự, Ban Tổng kết lịch sử công tác đảng, công tác chính trị - Tổng cục Chính trị, Nhà Xuất bản Quân đội nhân dân; các cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, nhân viên, chiến sĩ, người lao động Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga qua các thời kỳ đã nhiệt tình cung cấp tư liệu, đóng góp ý kiến trong quá trình biên soạn cuốn lịch sử này.

Mặc dù Ban Chỉ đạo, Ban Biên soạn đã làm việc trách nhiệm, cẩn trọng và rất cố gắng, nhưng do tư liệu lưu trữ không đầy đủ, việc sưu tầm tư liệu gặp nhiều khó khăn, nên cuốn lịch sử không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Thường vụ Đảng ủy Trung tâm rất mong nhận được ý kiến đóng góp kịp thời của các đồng chí và bạn đọc để cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau.