Biển rừng xanh màu lá

Chuyện ra sách lâu nay đã thành bình thường, hầu như ai cũng có thể làm một hoặc vài cuốn gì đó huống hồ là những người viết báo chuyên nghiệp: ấy thế mà tôi cứ khấp khởi chờ cuốn sách của hai phóng viên thuộc lớp sau - lớp đương thời của Báo Quân đội nhân dân - Thượng tá Nguyễn Văn Minh và Đại úy Hoàng Trường Giang. Ờ thì họ gần gũi hơn mình, rất ham đi, ham viết đã đành, nhiều tác phẩm báo chí hay và rất hay, rất trúng, được cả các giải quốc gia đã đành, lại nữa là những bài báo, những thiên phóng sự của anh em mà tôi đã tìm được đọc trên báo. Nhưng tập hợp lại trong một cuốn sách thì sao nhỉ?

Các anh cùng các cán bộ biên tập Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã có cách làm ra nhẽ: chọn một chủ đề lý thú, bổ ích, vừa sâu sắc lại vừa thời sự và những bài bút ký báo chí về bộ đội đủ loại đơn vị đã và đang gắn bó với cán bộ, nhân dân các vùng biên giới, hải đảo. "Biển rừng xanh màu áo", tuyển chọn những bài báo vừa có độ nóng thời cuộc vừa đậm chất tình; thế là một bức tranh toàn cảnh của con người biên giới, biển đảo của đất nước trong những năm tháng này hiện ra chân thực, rành rõ đến từng chi tiết.

Một lớp cán bộ kỹ sư, công nhân, chiến sĩ trẻ hăm hở rời thành phố phồn hoa lên đường khai phá xây dựng con đường tuần tra biên giới nhưng lập tức phải đối mặt với nhiều thứ khó khăn lạ lẫm. Họ lạc rừng nhiều ngày, đói, rét, muỗi mòng, rắn rết, thú rừng, dốc dựng, đèo cao, thiếu thốn đủ thứ. Đã có những người trong số họ đã phải nằm xuống giữa rừng xanh núi đỏ vì sốt rét, bệnh tật, vì vướng mìn từ thời chiến tranh sót lại. Họ đã vượt qua tất cả để trưởng thành, và đã trở thành những chiến binh dày dạn như lớp ông cha.

Ở xa kia, nơi đầu nguồn sông Đà "trăm bảy mươi thác, trăm ba mươi ghềnh", lớp lớp cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng nối tiếp nhau bám trụ từng ngày trong hơn nửa thế kỷ qua để cùng dân giữ đất, kiên trì vận động, hướng dẫn người dân biết cày, biết trồng lúa nước, trừ bỏ thuốc phiện và các hủ tục lạc hậu, rồi dạy dân học chữ. Ở bản Hà Nhì nọ có một chú bé liên lạc, chăn ngựa cho bộ đội mà được học hành, rèn luyện để trở thành người Đại biểu Quốc hội đầu tiên của dân tộc mình. Ở bản Mông hẻo lánh khác, nơi không có đường kết nối về xuôi đã có những chiến sĩ trưởng thành làm nòng cốt vận động, thuyết phục thành công những người Mông từ nhiều vùng Tây Bắc bị kẻ xấu xúi giục trở về quê hương bản quán. Các anh đã dũng cảm đương đầu và trực tiếp tham gia đấu tranh làm thất bại hoàn toàn mưu đồ lập "Vương quốc Mông" ở vùng Mường Nhé…

Tôi đã từng được chờ đợi, mong ngóng chuyến đi của hai nhà báo trẻ mang lá cờ Tổ quốc có đầy đủ chữ ký của các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Pa Chải đóng nơi cực Tây đất nước đến với các điểm đảo cực Đông trên quần đảo Trường Sa. Chuyến đi đã thành công và lại thêm những phóng sự sống động về cuộc sống Trường Sa những năm tháng giữa thập niên thứ hai của thế kỷ này. Ở đấy có những chiến sĩ đã biến đảo xa thành làng, thành phố gần gũi như quê nhà. Bên những cây phong ba, bàng quả vuông, thảm muống biển là rặng tre đằng ngà, là quần tụ bộ đội, công nhân, người dân biển cùng nhà sư, mái chùa, lớp học con trẻ, là những vật nuôi quen thuộc chó, gà, bò, lợn…

Tập sách này còn có những bài viết khá cặn kẽ về những người anh hùng tình báo, những vị lãnh đạo chỉ huy nức tiếng thời đánh giặc Pháp. Tạo thêm sức nặng cho chủ đề của tập sách còn có các bài viết kể rõ đầu cua tai nheo và từng bước trưởng thành của các doanh nghiệp cùng các nhà quản lý, trí thức trẻ làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế gắn với củng cố quốc phòng. Đó là chuyện về một doanh nghiệp quân đội - doanh nghiệp 789 thực hiện tốt mục tiêu "6 không" là một ví dụ: "Không để người lao động thiếu việc làm; Không nợ lương người lao động; Không chậm lương; Không nợ thuế đối với Nhà nước; Không nợ bảo hiểm xã hội; Không vay ngân hàng". Đó là anh trí thức trẻ Nguyễn Đình Chiểu mê toán học, từng bước trưởng thành góp sức xây dựng một đơn vị nhỏ trở thành Viện Nghiên cứu phát triển của Tập đoàn Viễn thông quân đội (Viettel) - Một trung tâm nghiên cứu dám và đã đạt được nhiều thành công góp phần đắc lực gây dựng nên cơ đồ Viettel hôm nay. Đọc tập sách này nói chung và những bài viết này nói riêng, có lẽ những ai chưa biết, chưa hiểu hay còn hoài nghi về quân đội làm kinh tế-quốc phòng chắc sẽ hình dung được và tin cậy vào vai trò đội quân công tác, đội quân sản xuất của quân đội ta.

Tôi thích cách viết của các anh, trình bày có hệ thống mạch lạc, kĩ càng, lại biết kể chuyện sinh động làm tập sách có sức hút trong cả những vấn đề vĩ mô đến con người cụ thể. Nghề báo cũng lắm công phu, công tìm tòi miệt mài, sức đi khỏe khoắn và ngòi bút hoạt bát đã và chắc chắn sẽ còn giúp các anh được lòng bạn đọc.

Đại tá, nhà báo

MẠNH HÙNG