Hồ Chí Minh – Tác phẩm văn thơ và phong cách sáng tác

Tác giả Triệu Hồng nguyên là Trưởng Bộ môn Ngữ văn, Bí thư Chi bộ Khoa Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Hùng Vương (Phú Thọ). Tác giả có nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy về văn học Việt Nam, Tiếng Việt văn hóa, thơ văn Hồ Chí Minh. Triệu Hồng đã có những tập sách viết về đạo đức, tư tưởng, văn thơ Hồ Chí Minh như "Bác sống như trời đất của ta", "Hồ Chí Minh - Tinh hoa đạo đức, trí tuệ", "Hồ Chí Minh - Tư tưởng, tác phẩm và phong cách" và nhiều bài in trên các báo, tạp chí Trung ương, địa phương; đã được trao giải thưởng trong các dịp tổng kết về quảng bá tác phẩm của Bác và học tập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của Tỉnh ủy Phú Thọ. Tác giả còn được nhận nhiều giải thưởng khác về văn học nghệ thuật của các Hội Trung ương và địa phương, vinh dự được nhận Giải thưởng Hùng Vương, Kỷ niệm chương về văn học nghệ thuật của Tỉnh ủy - Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ, năm 2015.

Cuốn sách là tập hợp những bài viết của tác giả về văn thơ của Bác Hồ. Đầu tiên là các tác phẩm nói về "Quan điểm sáng tác văn học nghệ thuật của Bác Hồ", "Bác Hồ giảng về cách viết", "Bác Hồ với việc tạo lập văn bản", thể hiện đầy đủ quan điểm của Bác, kinh nghiệm của Bác và quá trình tạo lập văn bản với nhiều tác phẩm chính trị mang tính chất hành chính trở thành tác phẩm văn học nổi tiếng như "Tuyên ngôn Độc lập", "Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến", "Không có gì quý hơn độc lập, tự do", "Di chúc". Do yêu cầu cấp bách của cuộc đấu tranh cách mạng phải dùng văn học tiến công kẻ thù, giác ngộ quần chúng công nông, ghi lại hiện thực sục sôi của cách mạng, Bác đã viết truyện ngắn, viết ký. Nhiều tác phẩm truyện ngắn và ký đã được độc giả đương thời đánh giá cao và ngày nay vẫn được bạn đọc trân trọng coi Bác như người mở đầu viết truyện ký, có nhiều đóng góp cho nền văn xuôi hiện đại của Việt Nam. Những tác phẩm chính trị như "Bản án chế độ thực dân Pháp", "Đường cách mệnh" và sau này là "Đời sống mới", chúng ta vẫn thấy giá trị phản ánh hiện thực, giá trị dẫn lối chỉ đường, giá trị giáo dục cho cán bộ, đảng viên và đông đảo quần chúng nhân dân. Đến bây giờ chúng ta đọc lại thấy được tầm cao của tư tưởng, tình cảm cách mạng của một lãnh tụ thiên tài, cả cuộc đời phấn đấu hy sinh vì nước vì dân.

Phần trung tâm của cuốn sách là phần giới thiệu thơ ca của Bác Hồ. Đó là những bài thơ của Bác viết trong những ngày Bác mới về nước như "Pác Bó hùng vĩ", "Thướng sơn", những bài thơ Bác viết để tuyên truyền như "Ca sợi chỉ", "Con cáo và tổ ong", "Nhóm lửa". Tác giả đã có cái nhìn, phân tích, đánh giá cho người đọc tiếp nhận những sáng tạo độc đáo của Bác Hồ trong việc tạo ra những vần thơ hiện đại, làm cho độc giả có nhận thức sâu sắc về thơ Bác. Đặc biệt là tác giả đã có những bài viết nghiên cứu: "Nhật ký trong tù - Tiếng thơ của con người vĩ đại trong hoàn cảnh tù đầy", "Minh triết trong thơ Nhật ký trong tù", giới thiệu cho bạn đọc thấy được con người "đại nhân", "đại dũng", "đại trí" của Bác và những giá trị minh triết được rút ra từ trong cuộc sống cực kỳ gian nan và thử thách của người tù cách mạng. Tác giả đã đi sâu vào phân tích những bài thơ tiêu biểu trong tập "Nhật ký trong tù" như Vãn cảnh (Cảnh chiều hôm), Mộ (Chiều tối), Tao giải (Giải đi sớm), Tẩu lộ (Đi đường), Tân xuất ngục học đăng sơn (Mới ra tù tập leo núi), và những vần thơ Hồ Chí Minh viết về người phía quân Tưởng. Bạn đọc có thể thấy được tư tưởng, tình cảm, bút pháp nghệ thuật, tài năng cấu trúc, cách thể hiện ngôn từ để làm nên những bài thơ Đường độc đáo, tài hoa của một thi nhân với đầy đủ phẩm chất chân, thiện, mỹ. Những vần thơ trong Nhật ký trong tù, góp phần tôn vinh con người Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân loại.

Tác giả giới thiệu cho chúng ta hiểu thêm về thơ Bác viết trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, với những bài thơ hay như Nguyên tiêu (Rằm tháng Giêng), Cảnh khuya, Đi thuyền trên sông Đáy, Tâm hữu vị ngộ (Tìm bạn không gặp), chúng ta vừa thấy được tâm trạng, tư tưởng tình cảm cao quý, những hoạt động thường ngày của người lãnh tụ cách mạng, Cha già dân tộc vì nước quên thân, vì dân quên mình.

Chúng ta đọc những bài viết về các bài thơ của Bác như Phỏng Khúc Phụ (Thăm Khúc Phụ), Tết Mậu Thân, Bác Hồ viết bài thơ mang vần "thắng", Thơ Bác Hồ ca ngợi Đảng ta, Thơ chúc Tết của Bác Hồ… chúng ta vừa thấy được lòng kính yêu tình cảm, tình yêu tha thiết của Người đối với Đảng ta, với nhân dân ta; giúp chúng ta nâng cao nhận thức tư tưởng, có những hành động tích cực hơn trong cuộc sống, nguyện cống hiến thật nhiều cho cách mạng.

Tập sách "Hồ Chí Minh - Tác phẩm văn thơ và phong cách sáng tác" ra mắt bạn đọc trong lúc toàn Đảng và toàn dân ta tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Chúng ta sẽ hiểu sâu sắc hơn về mục tiêu, nhiệm vụ, quá trình tạo lập những văn bản quý giá, cùng phong cách ngôn ngữ giản dị, hàm súc làm nên sức sống trường tồn của các tác phẩm văn học mà Bác Hồ để lại cho con cháu muôn đời.

Cuốn sách chắc chắn sẽ còn những thiếu sót, mong nhận được những ý kiến góp ý của bạn đọc để hoàn thiện hơn trong lần xuất bản tiếp theo.

NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN