Biên niên sự kiện Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam (2014-2024)

Việt Nam đã trải qua các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc mới có được hòa bình như ngày hôm nay, nhưng cho dù sống trong hòa bình thì hậu quả của những cuộc chiến ấy vẫn tồn tại. Không chỉ để lại hậu quả nặng nề về con người, chiến tranh còn có sức tàn phá ghê gớm đối với môi trường, đó là chất độc hóa học, là bom mìn đã rải xuống đất và nước hủy hoại môi trường sống của con người và thiên nhiên. Bom mìn, vật nổ do chiến tranh để lại ở Việt Nam là hiểm họa hằng ngày đối với người dân, là vấn đề nhức nhối của đất nước, gây ra nhiều khó khăn trong sản xuất và đời sống, cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội.   Mặc dù chiến tranh đã qua đi vài chục năm, nhưng hàng trăm nghìn tấn bom đạn vẫn còn sót lại và ở khắp mọi nơi, kể cả thành thị và nông thôn, đồng ruộng và sông ngòi. Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 1975 đến nay đã có hơn 4 vạn người bị chết và 6 vạn người bị thương do bom mìn sót lại sau chiến tranh gây ra. Trung bình mỗi năm bom mìn sót lại sau chiến tranh đã cướp đi tính mạng của hơn 1.000 người và hơn 1.300 người phải mang thương tật suốt đời.   Thực hiện đường lối đổi mới, đất nước ta đang từng bước hội nhập, mở rộng quan hệ hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới. Để phát huy tốt nguồn nội lực, đồng thời tranh thủ sự hợp tác giúp đỡ của bạn bè quốc tế “Vì một Việt Nam hòa bình, ổn định và phát triển” nhằm trả lại sự bình yên cho cuộc sống, tạo môi trường an toàn phục vụ yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước, Binh chủng Công binh, trực tiếp là Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn đã tham mưu đề xuất với Bộ Quốc phòng phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội xây dựng Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010 - 2025 đề xuất báo cáo Chính phủ.   Ngày 21 tháng 4 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 504/QĐ-TTg về việc phê duyệt “Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010 - 2025”, gọi tắt là Chương trình 504. Mục tiêu của Chương trình là huy động nguồn lực trong nước và quốc tế nhằm giảm thiểu và tiến tới khắc phục hoàn toàn ảnh hưởng của bom mìn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm an toàn cho nhân dân; giúp đỡ nạn nhân bom mìn hòa nhập đời sống xã hội. Do ý nghĩa quan trọng đó nên Thủ tướng Chính phủ trực tiếp làm Trưởng ban Chỉ đạo để triển khai chương trình, gọi tắt là Ban Chỉ đạo 504.   Ngày 22 tháng 12 năm 2010, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra Quyết định số 581/QĐ-BCĐ504 về thành lập Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 504. Trưởng Cơ quan Thường trực giúp việc Ban Chỉ đạo là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng - Ủy viên Ban Chỉ đạo; Phó Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo là Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; Ủy viên Ban Chỉ đạo là Tư lệnh Binh chủng Công binh. Các thành viên Cơ quan Thường trực có 10 cán bộ cấp Cục thuộc Bộ Quốc phòng, 6 cán bộ cấp Vụ của các bộ, ngành và Văn phòng Chính phủ. Thư ký Cơ quan Thường trực là Giám đốc Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn và 1 lãnh đạo cấp Vụ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.   Ngày 26 tháng 8 năm 2013, Đại tướng Phùng Quang Thanh - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 504 ban hành Quyết định   số 3232/QĐ-BCĐ504 thành lập Văn phòng Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 504. Văn phòng Cơ quan Thường trực thuộc Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, gọi tắt là Văn phòng 504, đặt tại Bộ Quốc phòng; có con dấu, tài khoản riêng; có vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn: Là cơ quan giúp việc Ban Chỉ đạo và cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 504 trong điều phối và triển khai thực hiện các nhiệm vụ của Chương trình 504. Tổ chức, biên chế Văn phòng Cơ quan Thường trực có Chánh Văn phòng là Giám đốc Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn, Binh chủng Công binh.   Ngày 4 tháng 3 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 319/QĐ-TTg thành lập Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam (VNMAC). Suốt 10 năm xây dựng và trưởng thành, VNMAC luôn được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 504 (nay là Ban Chỉ đạo 701), Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Công binh và các cơ quan bộ, ban, ngành trong và ngoài quân đội. VNMAC đã không ngừng trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân khắc phục hậu quả chiến tranh nói chung và khắc phục hậu quả bom mìn nói riêng.   Bề dày truyền thống của VNMAC suốt 10 năm qua mà các thế hệ đã xây dựng và vun đắp là niềm tin, là niềm vinh dự, tự hào của mỗi cán bộ, chiến sĩ VNMAC hôm nay. Nhân kỷ niệm 10 năm Ngày truyền thống, Đảng ủy, Ban Tổng Giám đốc tổ chức biên soạn cuốn “Biên niên sự kiện Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam (2014 - 2024)” nhằm ghi lại những mốc chính trong quá trình xây dựng, phát triển, trưởng thành của VNMAC.   Việc ghi lại những sự kiện lịch sử trong quá trình xây dựng, phát triển, trưởng thành của VNMAC là một việc làm khó, đòi hỏi công tác nghiên cứu, sưu tầm tài liệu công phu. Trong quá trình tập hợp tư liệu cũng như biên soạn, Ban Biên soạn đã nhận được sự chỉ đạo sâu sát của Thủ trưởng Bộ Tư lệnh và các cơ quan; sự giúp đỡ   tận tình của các đồng chí nguyên là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy VNMAC qua các thời kỳ. Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, Đảng ủy, Ban Tổng Giám đốc Trung tâm xin chân thành cảm ơn Thủ trưởng và các cơ quan Bộ Tư lệnh, các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy trung tâm qua các thời kỳ, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân… đã giúp đỡ, tạo điều kiện để cuốn sách đến với bạn đọc đúng dịp kỷ niệm 10 năm thành lập Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam.   Mặc dù Ban Biên soạn đã có nhiều cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Mong các đồng chí và các bạn đóng góp ý kiến, bổ sung để lần xuất bản sau được hoàn thiện hơn.   THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY   TRUNG TÂM HÀNH ĐỘNG BOM MÌN   QUỐC GIA VIỆT NAM