Xây dựng văn hóa đạo đức lối sống của người Việt Nam

       Sự nghiệp đổi mới đang đặt văn hóa và con người vào vị trí cực kỳ quan trọng. Chưa bao giờ hai tiếng "văn hóa", "con người" lại xuất hiện một cách thường xuyên trong các văn kiện của Đảng và Nhà nước, và trong giao tiếp xã hội như hiện nay. Ai cũng thấy những thành tựu cùng những hạn chế trên các lãnh vực của đời sống xã hội trong hơn 20 năm đổi mới vừa qua đều có liên quan trực tiếp tới vấn đề văn hóa, vấn đề con người. Thậm chí, những vấn đề nóng bỏng, bức xúc mà xã hội đang rất quan tâm cũng là vấn đề văn hóa và con người.

      Sự xuống cấp về văn hóa và đạo đức con người đang là nỗi đau chung của nhiều quốc gia, đang là vấn đề có tính toàn cầu. Tuy vậy, không nên coi sự xuống cấp đó như một tất yếu lịch sử. Đối với một nước như nước ta, vốn có bề dày về văn hóa và các giá trị làm người, lại được sự giáo dục trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các chặng đường cam go và hiển hách của lịch sử, thì những thành tựu trong sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người, phải là tiêu chí đầu tiên và quan trọng nhất thể hiện tính ưu việt của chế độ. Đó là nội dung chính của cuốn sách, và cũng là thông điệp mà tác giả muốn gửi đến các bạn đọc gần xa.

      Sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người ở nước ta hiện nay đang diễn ra trong một bối cảnh kinh tế - xã hội cực kỳ phức tạp, mà nổi bật nhất là sự xuất hiện đan xen các xu thế mới của lịch sử: xu thế công nghiệp hóa - hiện đại hóa, xu thế toàn cầu hóa, và sự phát triển một cách mạnh mẽ nền kinh tế thị trường. Đó là những xu thế cực kỳ phức tạp, vừa có tác động thuận vừa có tác động nghịch đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt đối với lĩnh vực văn hóa và con người. Trước tình hình đó, việc nhận thức một cách khách quan, toàn diện bản chất của mỗi xu thế, dự báo được những tác động trước mắt và lâu dài của từng xu thế đối với các lãnh vực văn hóa và con người, là điều có ý nghĩa tiên quyết. Những nhận thức đó phải là cơ sở khoa học để xây dựng hàng loạt các chính sách mới về văn hóa, về con người. Những nhận thức đó cũng phải là cơ sở để có những câu trả lời dứt khoát, rành mạch về những vấn đề đang diễn ra: trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, trước âm mưu xâm lăng về văn hóa và diễn biến hòa bình do những thế lực phản cách mạng gây ra, chúng ta có chấp nhận xu thế toàn cầu hóa văn hóa không? Và trong cơ chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chúng ta có chống xu hướng thương mại hóa văn hóa không? Những câu hỏi đó đã được xã hội nhiều lần đặt ra, và đang cần câu trả lời dứt khoát.

      Kể từ năm 1998, chúng ta đang từng bước triển khai Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc", và từ năm 2006 đang triển khai cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Có thể coi đó là hai cuộc vận động lớn về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ lịch sử mới. Hai cuộc vận động đó ngay từ đầu đã được sự đón nhận nồng nhiệt của toàn xã hội, tạo được sự nhất trí, đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân. Dẫu rằng kết quả mang lại chưa nhiều như chúng ta mong muốn, nhưng có thể khẳng định về lâu dài, nội dung và tinh thần của hai cuộc vận động đó vẫn là bó đuốc soi đường cho chúng ta đi.

      Việc xuất bản cuốn sách này như một lời khẳng định, một sự tri ân đối với các giá trị văn hóa truyền thống, các phẩm chất và đạo lý làm người của dân tộc ta, và những giá trị tuyệt vời trong di sản văn hóa, đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hy vọng thông qua cuốn sách, tác giả có dịp trao đổi với đông đảo bạn đọc xa gần về một số vấn đề trên lĩnh vực văn hóa và con người ở nước ta hiện nay.