Vấn đề phát triển giá trị đạo đức của học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt nam hiện nay

Đạo đức cách mạng là cái gốc của người cách mạng, là sức mạnh của Đảng ta và do đó giáo dục, rèn luyện đạo đức là công việc đầu tiên và cũng là công việc cơ bản, xuyên suốt của sự nghiệp cách mạng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến giáo dục, rèn luyện thế hệ cách mạng cho đời sau, đặc biệt là giáo dục, rèn luyện đạo đức. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng nhấn mạnh: "Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trong thế hệ trẻ" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 126).

Là những sĩ quan trong tương lai, lực lượng kế cận, bổ sung trực tiếp cho đội ngũ cán bộ quân đội, học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phải thực sự vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức. Đó là tiền đề đối với sự trưởng thành của mỗi học viên trong quá trình học tập, rèn luyện cũng như khi ra trường, là một bảo đảm quan trọng để học viên góp phần vào nhiệm vụ xây dựng quân đội theo hướng "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại". Do đó, bồi dưỡng, phát triển giá trị đạo đức của học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng. Đối với các nhà trường quân đội, phát triển giá trị đạo đức của học viên là một nội dung cơ bản trong mục tiêu giáo dục, đào tạo, một tiêu chí đánh giá chất lượng, đồng thời còn là sự định hướng cho hoạt động của các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo. Đối với học viên, phát triển giá trị đạo đức trực tiếp bồi dưỡng, nâng cao nhận thức của học viên đối với những tiêu chí, chuẩn mực đạo đức người quân nhân cách mạng là cơ sở, điều kiện nâng cao phẩm chất chính trị, trình độ, năng lực chuyên môn của họ. Như vậy, phát triển giá trị đạo đức vừa là một đòi hỏi tất yếu của quá trình giáo dục, đào tạo đội ngũ cán bộ cho quân đội, vừa là vấn đề có ý nghĩa nội sinh, thúc đẩy sự hoàn thiện nhân cách "Bộ đội Cụ Hồ" của học viên, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo, yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng.

Trong những năm qua, mặc dù đã có sự quan tâm cần thiết nhưng vấn đề phát triển giá trị đạo đức của học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam vẫn đang đứng trước những khó khăn, thách thức. Một mặt, quá trình phát triển đất nước trong điều kiện toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đã dẫn đến hậu quả ngoài mong muốn, làm cho sự đan xen giữa các giá trị và phản giá trị vốn đã phức tạp càng trở nên phức tạp hơn trong đời sống đạo đức xã hội. Thực tế này cùng với những tác động của mặt trái cơ chế thị trường tạo ra cộng hưởng tiêu cực, dẫn đến "Môi trường văn hóa bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập của các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh, thiếu niên, rất đáng lo ngại" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 169). Ở một bộ phận xã hội hiện nay đã và đang có tình trạng "nhiễu" trong lựa chọn, tiếp nhận, thẩm định giá trị đạo đức, làm đảo lộn trật tự thang giá trị xã hội. Không nằm ngoài những đặc điểm chung ấy của xã hội, đời sống của học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay đã xuất hiện những biểu hiện đáng báo động về đạo đức, lối sống như thái độ thờ ơ với chính trị; giảm sút niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng của Đảng; đề cao chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, sống buông thả, vi phạm kỷ luật; quay lưng, phủ nhận các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp nhận xô bồ, thiếu chọn lọc các giá trị từ bên ngoài. Những biểu hiện tiêu cực đó không chỉ ảnh hưởng xấu đến môi trường đạo đức các nhà trường mà còn cản trở sự phát triển giá trị đạo đức của học viên.

Mặt khác, hoạt động phát triển giá trị đạo đức của học viên ở các nhà trường quân đội hiện nay vẫn còn những yếu kém, bất cập. Trình độ phát triển giá trị đạo đức của học viên chưa đáp ứng được những đòi hỏi của nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới. Việc nhận thức hệ giá trị, chuẩn giá trị đạo đức cũng như vai trò, nội dung phát triển giá trị đạo đức chưa thực sự sâu sắc, đầy đủ; việc nhận thức, vận dụng những vấn đề có tính quy luật còn nặng tính tự phát, chưa xác lập được các giải pháp đồng bộ để bảo đảm phát triển giá trị đạo đức của học viên một cách hiệu quả, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo những sĩ quan "vừa hồng, vừa chuyên" cho quân đội.

Để giúp bạn đọc được thuận lợi hơn khi tìm hiểu vấn đề phát triển giá trị đạo đức quân nhân nói chung, phát triển giá trị đạo đức học viên nói riêng, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách chuyên khảo: "Vấn đề phát triển giá trị đạo đức của học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay" do Thượng tá, Tiến sĩ Đoàn Quốc Thái làm chủ biên. Cuốn sách làm rõ thực chất, thực trạng, yêu cầu và đề xuất một số giải pháp cơ bản phát triển giá trị đạo đức học viên sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng đồng chí và bạn đọc.

NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN