Thơ của mẹ

Lời tựa

       Tác giả tập thơ - bà Nguyễn Thị Hoa Na sinh năm 1934 tại xã Tân Lập, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội) và mất ngày 11 tháng 6 năm 2012 (tức ngày 22 tháng 4 nhuận năm Nhâm Thìn) tại Hà Nội. Sinh trưởng trong một gia đình công chức trên quê hương giàu truyền thống cách mạng, từ nhỏ bà được gia đình nuôi ăn học, đến năm 1950 bà được Nhà nước cử đi học ngành Sư phạm tại Khu học xá Nam Ninh (Trung Quốc) và trở thành nhà giáo từ năm 1954.

       Bà đã kinh qua nhiều năm công tác trong ngành Giáo dục trên các cương vị từ Hiệu trưởng Trường cấp I Tân Lập, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục huyện Đan Phượng, Hà Tây (1954 - 1959), đến Hiệu trưởng Trường Phổ thông trung học Hồng Thái, cán bộ Phòng Giáo dục huyện, Chủ tịch Công đoàn Giáo dục huyện Thường Tín, Hà Tây (1960 - 1973) và cuối cùng là giáo viên, Chủ tịch Công đoàn, Trưởng ban Thanh tra Trường Phổ thông cơ sở Đông Thái và An Dương, Hà Nội (1974 - 1991). Từ năm 1991, được nghỉ hưu nhưng bà vẫn tiếp tục tham gia công tác xã hội, đảm nhiệm các chức vụ: Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường, Hội thẩm nhân dân Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội, Đại biểu Hội đồng nhân dân phường, Tổ trưởng dân phố v.v...

       Bà xây dựng gia đình năm 1956. Chồng bà nguyên là cán bộ cao cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hai con trai cũng là cán bộ cao cấp trong quân đội, con gái là giáo viên, các con dâu và rể đều là cán bộ Nhà nước, công tác trong ngành Y tế và Giáo dục. Bà có năm cháu nội, ngoại và một chắt nội.

       Bà Nguyễn Thị Hoa Na đã suốt đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước, với 37 năm công tác trong ngành Giáo dục, hơn 18 năm tham gia hoạt động xã hội. Dù trong hoàn cảnh nào, trên mọi lĩnh vực, cương vị công tác, dù ở đâu, làm gì, bà cũng luôn năng động, dám nghĩ dám làm, dám đấu tranh bảo vệ lẽ phải; tận tụy, nhiệt tình, hết lòng với cuộc sống của nhân dân nơi cư trú, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao và làm tốt nghĩa vụ công dân, được chính quyền địa phương tín nhiệm, bà con khối phố tin yêu, mến phục.

       Trong cuộc sống, bà là người vợ thủy chung; người mẹ tần tảo nuôi con; gương mẫu, đảm đang, tận tụy, hết mực phụng dưỡng cha mẹ; hết lòng giúp đỡ anh em trong gia đình nội ngoại; luôn thương yêu, giáo dục con cháu làm việc thiện, giữ gìn thuần phong mỹ tục, sống có đạo đức, nhân nghĩa.

       Bà rất yêu văn thơ và trước khi mất đã để lại nhiều bài thơ với ước nguyện sẽ xuất bản thành một tập thơ dành cho con cháu, người thân, bạn bè và người yêu thơ như một kỷ niệm cuối đời, song chưa kịp thực hiện thì bà đã ra đi về cõi vĩnh hằng.

       Sau khi bà mất, các con cháu của bà đã tập hợp những bài thơ bà viết khi còn sống thành tập "Thơ của Mẹ" với hơn chín mươi bài thơ viết về nhiều đề tài khác nhau, từ kỷ niệm thời học trò, bạn bè, thầy cô, đến quê hương, đất nước, thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, cuộc sống ngoài xã hội; song chiếm phần lớn là những bài thơ về gia đình, chồng con, cháu chắt và những người thân yêu nhất của bà.

       Bà chưa phải là thi sĩ, song là một người yêu thơ, có tâm hồn thơ lai láng, khao khát được viết ra những điều mình thấy, mình nghe, mình cảm nhận và suy nghĩ bằng những vần thơ, lúc thì năm chữ, bảy chữ, lục bát hoặc thơ tự do; lúc là thơ vui, thơ chúc thọ, thơ tả cảnh; thậm chí thơ phổ biến kinh nghiệm nuôi ong, nhưng phần lớn là thơ trữ tình. Thơ bà đôi chỗ còn mộc mạc, giản đơn, chưa gọt giũa, song chứa đựng bên trong những tình cảm tự nhiên, chân thật và xúc động.

       Bà đã viết tặng một bạn thơ như sau:

       Thơ tình lai láng hồn bay bổng/Tìm thấy nguồn vui ở cuối đời (Tặng bác Tuấn Khanh).

       Tôi nghĩ hai câu này rất hợp với chính bà.

       Khi đọc những bài thơ trong tập "Thơ của Mẹ", tôi đã bị cuốn hút bởi muốn khám phá một tâm hồn nhạy cảm, chân phương, mộc mạc, lạc quan yêu đời, trong sáng và hết sức giản dị, khiêm nhường, hòa đồng cùng xã hội. Có những bài khá hay, thí dụ như: Vườn xuân, Mưa xuân, Bức tranh sơn thủy, Hồng tú cầu, Trời thu và đặc biệt là những bài thơ viết về chồng bà như: Trưa hè, Có anh, Nhớ anh, Vắng anh, Em đừng, Em ơi!, Trăm ngày anh Phương, Thăm mộ anh...

       Tôi rất xúc động khi đọc những vần thơ sau:

       Trưa hè thiêm thiếp giấc nồng/ Chợt nghe tiếng dép của ông phía ngoài/ Ông đau răng mấy hôm rồi/ Kém ăn, chẳng ngủ đứng ngồi không yên… (Trưa hè).

       Tuy rằng đã bảy, tám mươi/ Vẫn "anh - em" gọi như hồi đang yêu/ Thân thương tiếng gọi sớm chiều/ Ngọt ngào như được uống liều thuốc tiên... (Mãi mãi suốt đời gọi anh).

       Đêm nằm thao thức năm canh/ Chỉ mơ thấy bóng hình anh đang về (Nhớ anh).

       Tôi cảm thấy hết sức tâm đắc với câu nói sau của cố thi sĩ Phạm Tiến Duật: "Khi người ta yêu thơ, người ta làm thơ, người ta đọc thơ cũng cho thấy sự hiện hữu của một con người đang ở trạng thái lương thiện... Yêu thơ là phẩm chất tự nhiên của người lương thiện" .

       Xin được coi bài viết này như một nén nhang dâng lên hương hồn CON NGƯỜI LƯƠNG THIỆN nhân dịp Giỗ đầu bà.

     

       Warszawa, tháng 4 năm 2013.

       Nguyễn Văn Thái          

       Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam