Sông Đuống một thời nổi sóng

LỜI GIỚI THIỆU

   Hồi ức chiến tranh của đồng chí Lê Minh Nghĩa gợi tả lại những sự kiện lịch sử trung thực của chiến tranh du kích ở một khu vực cửa ngõ của thủ đô Hà Nội đi về miền duyên hải phía đông của miền Bắc Việt Nam, sớm bị quân Pháp đánh chiếm ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

   Từ trận đánh đầu tiên vào sân bay Gia Lâm đến những hoạt động tiếp sau tấn công vào những vị trí lẻ của địch và quân địch càn quét sâu vào các xóm làng phụ cận, tác giả đã diễn tả được cụ thể sự phát triển của lực lượng vũ trang và bán vũ trang của khu du kích ở sau lưng địch, đồng thời với sự hình thành cách đánh vô cùng linh hoạt của bộ đội địa phương và dân quân du kích Việt Nam trong vùng địch tạm chiếm sát với những trung tâm chính trị kinh tế - xã hội lớn. Những bước tiến đó gắn liền với sự chỉ đạo cụ thể sáng tạo của Tỉnh ủy Bắc Ninh và các cấp ủy trên địa bàn. Mỗi chuyện kể đều thấm sâu tinh thần quyết chiến, bám trụ địa bàn tiêu diệt địch bằng mọi cách của chiến tranh du kích Việt Nam. Ở đâu, trong trường hợp nào cũng nổi lên hình ảnh những cán bộ, đảng viên, dân quân du kích coi thường mọi hiểm nguy, chủ động tìm đánh địch. Gắn liền với những hình ảnh hào hùng ấy là những tấm gương hy sinh cao cả thà chết chứ không chịu khuất phục trước sức mạnh tàn bạo và âm mưu thâm độc của kẻ thù xâm lược. Đọc những trang sách đó, trong tôi như cảm nhận được hình ảnh của lớp lớp người đầy hào khí và cả âm thanh những bước chân đi dồn dập dũng cảm của những con người đã tự nguyện cống hiến tất cả sức lực, trí tuệ và cả thân mình cho sự quyết sinh của Tổ quốc Việt Nam. Các bác, các anh, các chị, các cháu ấy đã dệt nên một bức tranh lịch sử đẹp đẽ, góp phần viết nên những trang sử hào hùng dựng nước và giữ nước của nghìn năm Thăng Long - Hà Nội.

   Hà Nội, ngày 1 tháng 10 năm 2009

   Đại tá NGUYỄN BỘI GIONG

   Chuyên viên cao cấp

   trong Ban Tổng kết chiến tranh

   Bộ Tổng Tham mưu,

   Quân đội nhân dân Việt Nam

   MẤY LỜI BỘC BẠCH

   Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình nho học, nhà giáo. Năm 1943, khi còn là một học sinh 17 tuổi, chứng kiến cảnh thực dân Pháp và phát xít Nhật áp bức bóc lột nhân dân ta vô cùng dã man, tàn bạo lại may mắn được cách mạng giác ngộ, tôi đã quyết tâm cống hiến trọn đời, góp phần vào cuộc đấu tranh cách mạng vĩ đại của dân tộc; lúc đó cũng chẳng nghĩ tới sau này mình sẽ làm công tác quân sự. Thế mà thấm thoát đã 60 năm rồi...!

   Thật vô cùng cảm động và thú vị khi nhớ lại những sự kiện lịch sử lớn lao đã được chứng kiến, những con người đã chung sống và chiến đấu, đồng cam cộng khổ, cưu mang giúp đỡ che chở cho mình. Cũng là nhớ lại những bước đi còn bỡ ngỡ của bản thân khi mới tham gia đấu tranh vũ trang cứu nước và từng bước trưởng thành của phong trào chiến tranh du kích trên quê hương Bắc Ninh yêu dấu sau bao nhiêu thử thách với những hy sinh to lớn của nhân dân và chiến sĩ.

   Giờ đây tôi thấy có nghĩa vụ phải ghi lại cho mai sau nhưng tuổi đã cao sức đã yếu. Đồng chí Trần Dực, nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân bạn chiến đấu (là chính trị viên trung đội Nghĩa Quân khi tôi là chính trị viên đại đội Nghĩa Quân và là Phó ban Chính trị Tỉnh đội Bắc Ninh khi tôi là chính trị viên Tỉnh đội) giúp tôi thể hiện hồi ức này và có sưu tầm bổ sung tư liệu.

   Hà Nội, một ngày mùa đông tháng 12 năm 2003

   LÊ MINH NGHĨA