Lịch sử Sư đoàn phòng không 375 (1968-2018)

      
LỜI NÓI ĐẦU

      
Thực hiện quyết tâm chiến lược của Trung ương Đảng đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước lên bước phát triển cao, tiến hành tổng tiến công và nổi dậy để giành thắng lợi quyết định. Ngày 7 tháng 2 năm 1968, Sư đoàn phòng không 375 được thành lập tại xã Nam Xuân, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
      
Sư đoàn ra đời trong lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta đứng trước thời cơ chiến lược mới. Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn đã quán triệt sâu sắc quyết tâm chiến lược của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; ngày 14 tháng 2 năm 1968, Trung đoàn pháo phòng không 214 của Sư đoàn đã ra quân đánh thắng trận đầu, bắn rơi tại chỗ một máy bay A-6A tại thôn Khương Hà, xã Hưng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử, xây dựng nên truyền thống ra quân đánh thắng trận đầu của Sư đoàn.
      
Ngày 15 tháng 1 năm 1992, Trung tướng Trần Nhẫn, Tư lệnh Quân chủng Phòng không ký Quyết định số 48/QĐ-PK, lấy ngày 14 tháng 2 năm 1968 làm ngày truyền thống của Sư đoàn phòng không 375.
      
Chặng đường xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, phát triển của Sư đoàn là sự tiếp nối qua ba giai đoạn lịch sử gay go, phức tạp, quyết liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại và cuộc chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc của dân tộc ta. Giai đoạn thứ nhất từ đầu năm 1968 đến giữa năm 1969: Sư đoàn triển khai chiến đấu trên địa bàn chiến lược Quảng Bình, Vĩnh Linh thực hiện ba nhiệm vụ tác chiến chiến lược của Quân chủng là bảo vệ hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam, bảo vệ giao thông vận chuyển và tác chiến trong đội hình binh chủng hợp thành. Giai đoạn thứ hai từ tháng 5 năm 1972 đến cuối năm 1977: Sư đoàn thành lập lần thứ hai, triển khai chiến đấu bảo vệ giao thông vận chuyển trên tuyến đường số 1 Bắc (Quốc lộ số 1, tuyến phía bắc Hà Nội), tham gia chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội cuối tháng 12 năm 1972 và tham gia chiến dịch binh chủng hợp thành giải phóng miền Nam mùa Xuân năm 1975. Giai đoạn thứ ba từ cuối năm 1978: Sư đoàn thành lập lần thứ ba, triển khai chiến đấu bảo vệ địa bàn chiến lược miền Trung của Tổ quốc.
      
Nổi bật trong lịch sử 50 năm của Sư đoàn là giai đoạn thứ nhất và giai đoạn thứ hai. Đó là những giai đoạn lịch sử khẩn trương, sôi động, hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc ta. Trong hai giai đoạn này, Sư đoàn là lực lượng cơ động chiến đấu của Bộ, đã cơ động chiến đấu hàng vạn ki-lô-mét, đánh 3.654 trận, bắn rơi 492 máy bay Mỹ, có 5 chiếc B-52 và 3 chiếc AC-130, hoàn thành mọi nhiệm vụ, trong đó có nhiều nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc. Những bài học kinh nghiệm và truyền thống vẻ vang trong thời gian này đã góp phần làm phong phú thêm nghệ thuật tác chiến phòng không, truyền thống vẻ vang của Quân chủng Phòng không - Không quân và được các thế hệ lãnh đạo, chỉ huy; cán bộ, chiến sĩ trong Sư đoàn học tập, vận dụng vào nhiệm vụ quản lý, bảo vệ bầu trời trên địa bàn chiến lược được giao. Giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Sư đoàn luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu trọng yếu khu vực miền Trung và Tây Nguyên.
      
Với bề dày thành tích, những chiến công trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, ngày 1 tháng 2 năm 2002 Sư đoàn vinh dự được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân". Trong Sư đoàn còn có 10 đơn vị và 6 cá nhân được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân". Toàn Sư đoàn được tặng thưởng 16 Huân chương Quân công hạng Nhất, Nhì, Ba; 594 Huân chương Chiến công các hạng, Huân chương Chiến công giải phóng và nhiều phần thưởng cao quý khác.
      
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống Sư đoàn phòng không 375, thể theo nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, Đảng ủy và chỉ huy Sư đoàn quyết định hiệu chỉnh, bổ sung, xuất bản cuốn "Lịch sử Sư đoàn phòng không 375 (1968 - 2018)". Cuốn lịch sử ghi lại quá trình ra đời, xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành phát triển 50 năm qua của Sư đoàn. Đó là chặng đường vượt qua nhiều khó khăn thử thách, vừa xây dựng, vừa chiến đấu, chiến thắng và không ngừng lớn mạnh; đồng thời làm tài liệu nghiên cứu, vận dụng xây dựng Sư đoàn trong giai đoạn mới, giáo dục truyền thống, qua đó động viên mọi cán bộ, chiến sĩ giữ vững và phát huy truyền thống, ra sức xây dựng Sư đoàn cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới.
      
Lịch sử 50 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành của Sư đoàn phòng không 375 diễn ra trong khoảng không gian rộng từ Nam ra Bắc và chiến trường nước bạn Lào, trong thời gian tương đối dài, tổ chức có nhiều biến động, với biết bao sự kiện lịch sử sôi động, phức tạp có lúc thăng trầm. Vì vậy, mặc dù Ban biên soạn đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu, sưu tầm tư liệu và biên soạn nhưng do những hạn chế nhất định nên cuốn sách khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến, phê bình của các đồng chí và bạn đọc để lần xuất bản sau cuốn sách sẽ hoàn chỉnh hơn, xứng đáng với tầm vóc lịch sử và truyền thống vẻ vang của Sư đoàn phòng không 375 anh hùng.
      
Nhân dịp cuốn sách được xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống, Đảng ủy và chỉ huy Sư đoàn phòng không 375 trân trọng cảm ơn Thường vụ Đảng ủy và Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Ban Tổng kết - Lịch sử Quân chủng đã quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ Sư đoàn hoàn thành cuốn lịch sử này. Đặc biệt, xin trân trọng cảm ơn các thế hệ lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn qua các thời kỳ đã có nhiều ý kiến tâm huyết, đóng góp nhiều tư liệu quý báu, góp phần quan trọng vào sự thành công của cuốn "Lịch sử Sư đoàn phòng không 375 (1968 - 2018)".

ĐẢNG ỦY - CHỈ HUY
      
SƯ ĐOÀN PHÒNG KHÔNG 375