Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954) – Tập IV – Bước ngoặt của cuộc kháng chiến

LỜI GIỚI THIỆU

       Bộ sách Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), gồm 7 tập, đã xuất bản Tập 1 - Chuẩn bị kháng chiến (2001), Tập 2 - Toàn quốc kháng chiến (2005), Tập 3 - Kháng chiến toàn diện (2009).

       Tập 4 - Bước ngoặt của cuộc kháng chiến, phản ánh cuộc kháng chiến của dân tộc ta trong quãng thời gian một năm (1950).

       Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam, đến năm 1950, về mặt thời gian, trải qua nửa chặng đường, đã giành được nhiều thắng lợi rất quan trọng trên nhiều phương diện; đang đứng trước những thuận lợi căn bản, song nhiều khó khăn, phức tạp nảy sinh, do tác động của tình hình quốc tế và khu vực.

       Mặc dù ngày càng sa lầy trong cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương hao người, tốn của, phải điều chỉnh chiến lược chiến tranh và gặp phải sự phản đối quyết liệt của chính nhân dân Pháp, song giới cầm quyền chóp bu ở Pa-ri vẫn quyết tâm đeo đuổi cuộc chiến tranh, tiếp tục thực hiện chiến tranh tổng lực, đánh phá ta cả về quân sự, chính trị, kinh tế và văn hoá. Về chính trị, chúng tăng cường củng cố chính quyền Quốc gia Việt Nam do Bảo Đại cầm đầu, lợi dụng tôn giáo, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, ráo riết thi hành chính sách "dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh", đặt chiến tranh xâm lược Đông Dương trong kế hoạch chống Cộng sản chung của các nước phương Tây, tranh thủ sự ủng hộ, viện trợ của đế quốc Mỹ. Về quân sự, quân Pháp ở Đông Dương ráo riết triển khai Kế hoạch Rơ-ve, tăng quân số và biến Bắc Bộ thành chiến trường chính, mở hàng loạt cuộc hành quân với đủ loại quy mô, thời gian và cường độ nhằm chiếm đóng các vùng tự do và bình định vùng tạm chiếm trên cả ba miền Bắc - Trung - Nam, mà quan trọng là vùng đồng bằng Bắc Bộ.

       Thực hiện đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính, quân và dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao, tích cực tranh thủ sự đồng tình ủng hộ quốc tế, phối hợp chiến đấu với cách mạng Lào, Campuchia; tăng cường củng cố, xây dựng lực lượng kháng chiến, đẩy mạnh đấu tranh quân sự trên khắp mọi miền đất nước. Ngay từ đầu năm 1950, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo, được Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, Liên Xô và một loạt nước dân chủ nhân dân công nhận, đặt quan hệ ngoại giao. "Đó là một đại thắng lợi về chính trị của ta và cũng là một việc rất trọng yếu trong lịch sử nước ta. Nó ảnh hưởng rất lớn đến cuộc kháng chiến hiện thời" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2001, tr. 225.). Đến Thu Đông 1950, quân và dân ta lập nên một kỳ tích - thắng lợi của Chiến dịch Biên Giới - mốc đánh dấu thất bại chiến lược của địch, bước phát triển nhảy vọt của cuộc kháng chiến, tạo nên chuyển biến mới về cục diện chiến trường, làm cơ sở để quân và dân ta tiếp tục phấn đấu tiến lên giành nhiều thắng lợi to lớn hơn nữa.

       Tập sách này được thực hiện trong thời gian 3 năm (2008 - 2010), bởi một nhóm tác giả là cán bộ nghiên cứu thuộc Bộ môn Lịch sử kháng chiến chống Pháp, do sự chỉ đạo của các đồng chí Thủ trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam và đã được Hội đồng khoa học của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đóng góp ý kiến, thông qua.

       Trong quá trình biên soạn, các tác giả đã có nhiều cố gắng thu thập tư liệu từ các trung tâm lưu trữ, thư viện, cập nhật thông tin từ các công trình nghiên cứu; đối chiếu các tư liệu, sự kiện; khai thác tư liệu nhân chứng, v.v. Tuy nhiên, do thời gian hạn hẹp, khả năng, trình độ nghiên cứu, biên soạn của tập thể tác giả có hạn, mặt khác tư liệu, sự kiện nhiều, xuất xứ từ nhiều nguồn, nên việc kiểm định, xác định chuẩn xác là điều rất khó, bởi vậy không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót; rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến xây dựng của bạn đọc.

       Nhân dịp tập sách này ra mắt bạn đọc, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam xin trân trọng cảm ơn Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, các cơ quan hữu quan, các vị tướng lĩnh, các nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu, v.v, đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ tận tình, cung cấp tư liệu, đóng góp ý kiến; cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo điều kiện để tập sách đến với bạn đọc.

       Tập sách này, có sự kế thừa nội dung trong các chương 8, 9, 10, 11 và 12 bộ Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam,

       do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành trong các năm từ 1986 đến 1994. Bởi vậy, chúng tôi xin đặc biệt cảm ơn và mong được sự cảm thông của tập thể tác giả bộ sách nói trên.

       VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM