Hạ cháy

Hà Nội những ngày cuối năm bảy mốt (1971) cái lạnh của mùa đông còn hiện hữu đậm nét trên những hàng cây khẳng khiu trụi lá. Trong sân trường Đại học Sư phạm, đám sinh viên chúng tôi sau mỗi buổi học lại túm năm tụm ba, đứa nào cũng thu mình trong chiếc áo bông lụ khụ nhưng vẫn không ngừng trò chuyện rôm rả. Với cánh con trai, chủ đề chính của câu chuyện luôn xoay quanh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Thông qua các chương trình thời sự trên sóng phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam và báo chí, chúng tôi biết, cuộc chiến đấu của quân và dân ta trên mọi mặt trận, từ Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Tây Nguyên và các tỉnh miền Đông Nam Bộ cho tới đồng bằng sông Cửu Long đang diễn ra vô cùng căng thẳng, ác liệt, gây ra những tổn hại to lớn về người và của cho cả ta và địch.

Để chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam, lớp lớp thanh niên miền Bắc đã hăng hái tòng quân lên đường đánh giặc. Sinh viên trong các trường đại học trên toàn miền Bắc nô nức viết đơn tình nguyện nhập ngũ, trong đó có những lá đơn viết bằng máu. Ở trường tôi, lớp sinh viên khóa trên chúng tôi, rất nhiều các anh, các chị đã xếp bút nghiên ra mặt trận. Khóa tôi bước vào năm thứ hai, ngồi trên giảng đường nhưng tâm tư phần lớn nam sinh viên các khoa đều hướng ra tiền tuyến và hầu hết đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ vào chiến trường đánh giặc.

Như một thói quen hằng ngày, nhóm bạn thân của tôi gồm: Hòa, Tân, Dũng, Bình, Kiên, toàn dân Hà Nội gốc, sau giờ học lại tụ tập ở sân trường và vẫn xoay quanh cái chủ đề muôn thuở đó là - sự nóng bỏng của chiến trường miền Nam.

Tiếp tục học hay ra trận luôn là chủ đề được bàn tán sôi nổi và Bình luôn hào hứng khơi mào chuyện nhập ngũ đầu tiên. Hôm nay cũng vậy, nó bắt đầu với thái độ hết sức nghiêm túc: “Tao đã quyết định rồi, tao sẽ viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Làm trai thời loạn, không biết tới hòn tên mũi đạn thì hèn quá. Mình cứ ung dung ngồi đây, trong khi ngoài chiến trường cha, anh chúng ta cùng nhân dân miền Nam đang ngày đêm chịu bao gian khổ, đối mặt với kẻ thù tàn bạo, mất mát hy sinh, máu chảy xương tan. Phải đi thôi. Chết xanh cỏ, sống đỏ ngực. Cái sự học là lâu dài, khi hết giặc trở về học vẫn chưa muộn. Chúng mày có thấy, tin chiến thắng trên khắp các chiến trường hàng ngày dồn dập bay về… Tao rất tin, cứ đà này thì chỉ vài năm nữa thôi, cái chính quyền bù nhìn Sài Gòn sẽ sụp đổ, miền Nam sẽ hoàn toàn giải phóng và biết đâu đấy… nếu may mắn được đứng giữa thành phố Sài Gòn - Hòn ngọc Viễn Đông trong giờ phút thiêng liêng ấy… Ôi… tự hào biết bao”. Ngừng một lát Bình nói tiếp: “Chúng mày biết không, sẽ rất hối tiếc nếu chúng ta không được góp mặt trong ngày chiến thắng. Phải đi thôi, không thể ngồi yên được nữa”. Nói tới đó, thằng Bình đột ngột hỏi: “Chúng mày trả lời đi, tiếp tục học hay vào chiến trường?”.

Im lặng một hồi, mấy thằng chúng tôi nhìn nhau, không đứa nào bảo đứa nào, bất chợt đồng thanh cùng hô: “Vào chiến trường!”.

Đưa mắt nhìn hết lượt từng thằng, mặt Bình đanh lại, chìa nắm đấm về phía trước, mấy đứa chúng tôi cùng nắm tay chồng lên tay nó. Thằng Bình hô to: “Quyết tâm vào chiến trường”. Sáu thằng chúng tôi đồng loạt vung mạnh tay lên trời, miệng đồng thanh hét: “Quyết tâm!”.

Sau buổi nói chuyện hôm ấy, Bình viết một lá đơn tình nguyện nhập ngũ tập thể, cả sáu thằng chúng tôi cùng ký tên rồi gửi lên Bộ Chỉ huy Thành đội Hà Nội. Đơn tình nguyện gửi đi, chúng tôi hồi hộp chờ đợi. Thế rồi cái ngày mong chờ cũng đến.