Đi và đến

Lời tác giả
Tập ký đang có trong tay bạn đọc là những bài viết, ghi chép được rút ra từ các cuốn sổ tay của tôi qua nhiều năm công tác. Trong đó có những trang viết từ khi còn là bộ đội, chiến đấu ở chiến trường Khu 5 cực kỳ gian khổ, ác liệt. Đó là ghi chép lúc trú quân trên dãy núi Hòn Tàu ở Quảng Nam, bất chợt gặp không gian tĩnh lặng, hiếm hoi im tiếng súng trong một đêm trăng huyền ảo... Phía dưới là thung lũng Quế Sơn, một “chảo lửa” vào hè, thu năm 1972. Những cảm xúc trào dâng vào một ngày đầu năm khi nghe tin ký hiệp định đình chiến Xuân Quý Sửu 1973 mà tôi đang ở trong lán ven suối thượng nguồn sông Trà Khúc. Hay có bài được viết trong một chuyến công tác đặc biệt ra Bắc vào Nam đúng thời điểm hừng hực khí thế của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 và sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng... Những ghi chép về kỷ niệm khó quên của người lính được đón cái tết đầu tiên Bắc - Nam sum họp, đất nước sạch bóng quân thù giữa nơi chiến trường lửa đạn năm xưa… Một thời gian dài sau chiến tranh, do bận học tập, công tác và nhiều việc cuốn hút… tôi không có điều kiện viết. Các bài sau này, thường là những ghi chép trong các chuyến đi nghiên cứu, tập huấn, hội thảo khoa học hay tham quan khảo sát nước ngoài và gần đây là những chuyến đi du lịch... Với tư cách của một người làm khoa học, công nghệ và quản lý nhiều năm, tôi thường ghi lại những cảm nhận của mình như một thói quen... Cũng như thơ, các bài viết của tôi không có mục đích làm văn chương, làm sách mà chỉ để ghi nhớ công việc hay thỏa mãn sự giãi bày một chút tâm tư... Và lưu lại, sau này cho con cháu đọc, biết việc làm của cha ông… Có lúc thấy chiến tranh đi qua đã lâu, nhiều sự kiện đã quên hay rồi cũng quên đi, nhưng trong chúng ta, nhất là những người đã trải qua một thời đạn bom sinh tử, một thời gian khó thì không thể nào quên những năm tháng ấy. Dù đã rất nhiều năm rời xa quân ngũ, đi học, ra công tác rồi làm nghiên cứu, ứng dụng, thực hiện các công trình khoa học, công nghệ, hay trong công tác quản lý, tôi vẫn thấy mình còn nhiều chất lính. Những năm tháng trong quân ngũ đã tôi luyện cho mình ý chí, nghị lực, tinh thần khắc phục khó khăn, vươn lên trong cuộc sống và “Vì nhân dân quên mình!”. Cũng như gia đình, cái nôi đã nuôi dưỡng ta lớn khôn và dạy cho ta nhiều điều tốt đẹp trước khi bước vào đời. Cha tôi một thầy giáo, thầy thuốc, nhà Nho thường nhắc chúng tôi qua mấy câu từ trong sách cổ: “Thư trung hữu kim ngọc” và “Đãn hoạn vô tài, bất hoạn vô dụng” nghĩa là trong sách có vàng, có ngọc và chỉ sợ mình không có tài, đừng sợ không có người dùng. Những lời nhắc nhở ấy đã theo tôi suốt đời… Nhìn lại cả chặng đường từ khi rời ghế nhà trường phổ thông vào quân đội rồi đi học, ra công tác… đến nay đã hơn 50 năm. Qua bao thăng trầm, nhiều lúc chợt nghĩ những người còn lại sau chiến tranh như chúng tôi đến hôm nay thật là một điều may mắn... Rất tiếc trong một thời gian dài tôi chưa viết gì nhiều về những câu chuyện trong hoạt động khoa học, công nghệ… Hy vọng sẽ có ở những tập sau này. Tuy vậy trong các bài viết ở đây một số bài đã được đăng trên báo hay tạp chí… nay được bạn bè đọc và khuyến khích... tôi đã tập hợp lại và in thành cuốn sách này, lấy tựa đề là “Đi và đến”. Các bài viết ra đời trong hoàn cảnh và giai đoạn lịch sử khác nhau của đất nước với khoảng thời gian hơn nửa thế kỷ trôi qua… Vì vậy tôi đã giữ nguyên cảm xúc, những suy nghĩ khi viết về bạn bè, đồng đội, về đất nước, dân tộc tại các thời điểm khác nhau ấy… Đặc biệt các bài viết từ thời trai trẻ, thời còn là người lính, hầu như không chỉnh sửa.
Xin được chia sẻ cùng bạn đọc.
Vũng Tàu, mùa hè 2020