Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước và tác động của nó đến xây dựng nền Quốc phòng toàn dân trên địa bàn Quân khu 7 hiện nay

Sau hơn ba mươi năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, doanh nghiệp nhà nước cũng từng bước được đổi mới và dần khẳng định là bộ phận cấu thành quan trọng của thành phần kinh tế nhà nước, góp phần quan trọng để kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu của xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp nhà nước đã không chuyển mình kịp để đáp ứng yêu cầu mới đặt ra, bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém cả về hiệu quả sản xuất, kinh doanh, sức cạnh tranh tại thị trường trong nước và quốc tế, làm hạn chế vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, đặc biệt là trong việc góp phần ổn định và điều tiết nền kinh tế vĩ mô. 

Để phù hợp với sự vận động của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời để tháo gỡ những khó khăn, hạn chế nhằm phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế, trong những năm qua, doanh nghiệp nhà nước đã được sắp xếp, đổi mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh với một loạt các giải pháp trong đó có giải pháp cổ phần hóa. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong thời gian qua về cơ bản đã bám sát và thực hiện đúng mục đích, yêu cầu do các chủ trương của Đảng đề ra là cơ cấu lại, đổi mới nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước. Hầu hết các doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa đều có tốc độ tăng trưởng cao, hoạt động kinh doanh có hiệu quả (quy mô vốn, tỷ suất lợi nhuận, thu nhập của người lao động, đóng góp cho ngân sách nhà nước đều tăng). Tuy nhiên, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước vừa qua thực hiện còn chậm và gặp không ít khó khăn, vướng mắc. Cả cổ phần hóa và thoái vốn tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước đều chậm, tỷ lệ đạt theo kế hoạch còn thấp. Khung pháp lý cho các doanh nghiệp trong quá trình cổ phần hóa và hậu cổ phần hóa chưa được hoàn thiện. Vai trò, nhận thức của bộ máy lãnh đạo, người đứng đầu đơn vị, doanh nghiệp sau cổ phần hóa chưa cao, chưa quyết liệt trong việc đổi mới hoạt động của doanh nghiệp, chưa công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật, bảo đảm nguyên tắc thị trường, chống “lợi ích nhóm” trong cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước. Nhận thức tư duy và trình độ quản lý của người đứng đầu doanh nghiệp ít thay đổi khi chuyển sang hoạt động theo hình thức công ty cổ phần, dẫn đến vẫn có sự chây ỳ, thụ động gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh… Đồng thời, quá trình cổ phần hóa cũng làm xuất hiện những vấn đề mới trên các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội tác động đến việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh đó, việc huy động các nguồn lực cho thực hiện nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân của các doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa cũng như thực trạng giải quyết mối quan hệ này trên phạm vi cả nước nói chung, ở địa bàn Quân khu 7 nói riêng trên thực tế còn nhiều bất cập.

Quân khu 7 là địa bàn có nhiều địa phương đi đầu và đạt được những kết quả quan trọng trong việc thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước ngay từ khi có chủ trương của Đảng và Nhà nước về vấn đề này. Đồng thời, Quân khu 7 cũng là một trong những địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đây cũng là địa bàn hội tụ những vấn đề nổi bật cả về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và xây dựng nền quốc phòng toàn dân.

Thực tiễn trên đã đặt ra yêu cầu phải tiếp tục làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, về mối quan hệ giữa cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước với xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thực trạng của vấn đề này nói chung cũng như trên địa bàn Quân khu 7 nói riêng. Vì vậy, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách chuyên khảo “Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và tác động của nó đến xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn Quân khu 7 hiện nay” do Tiến sĩ Ngọ Văn Duy biên soạn. Cuốn sách đi sâu phân tích những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn và một số vấn đề đặt ra, đồng thời đề xuất quan điểm và giải pháp cơ bản thúc đẩy quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực từ cổ phần hóa đến xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên địa bàn Quân khu 7.

Mặc dù đã rất cố gắng trong nghiên cứu, biên soạn, song cuốn sách không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót; rất mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng các đồng chí và bạn đọc!

NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN