Các đại đoàn chủ lực Quân đội nhân dân Việt Nam (1949-1954)

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954), bộ đội chủ lực, một thành phần quan trọng của ba thứ quân, do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, lãnh đạo xây dựng, từng bước hình thành về quy mô tổ chức biên chế, phát triển từ các chi đội (cuối năm 1945), trung đoàn và bước đầu ra đời các đại đoàn ở Bắc Bộ, Nam Trung Bộ (1946). Sớm nhận thấy việc tổ chức các đại đoàn này chưa thích hợp, do trình độ tổ chức chỉ huy còn yếu, vũ khí trang bị kém, khả năng tác chiến hạn chế, ta nhanh chóng giải thể. Tiếp đó, ta tổ chức xây dựng đơn vị cấp trung đoàn và thành lập Đại đoàn Độc Lập của Bộ (8.1947). Tuy nhiên, do thiếu trang bị và khả năng chỉ huy cũng như tập trung tác chiến chưa thích hợp, do việc phải điều động binh lực tham gia Chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947, nên tháng 11 năm 1947, ta giải thể để xây dựng thành trung đoàn chủ lực của Bộ. Trên cơ sở việc xây dựng các trung đoàn chủ lực mạnh của Bộ và các liên khu, ta lần lượt tổ chức các đại đoàn chủ lực cơ động trực thuộc Bộ Tổng Tư lệnh (1949 - 1952), quy mô tổ chức cao nhất trong kháng chiến chống thực dân Pháp, cho đến nay vẫn là những đơn vị chủ lực cấp chiến dịch của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22.12.1944 - 22.12.2019), Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tổ chức xuất bản cuốn: “Các đại đoàn chủ lực Quân đội nhân dân Việt Nam (1949 - 1954)” của Đại tá, TS Dương Đình Lập. Cuốn sách gồm ba chương:

Chương I. Những cơ sở quan trọng tạo tiền đề hình thành các đại đoàn chủ lực.

Chương II. Thành lập các đại đoàn chủ lực.

Chương III. Xây dựng các đại đoàn chủ lực, đẩy mạnh tác chiến tập trung trên các chiến trường thắng lợi.

Nội dung cuốn sách tập trung trình bày làm rõ những điều kiện cấp bách và cần thiết tạo tiền đề về xây dựng bộ đội chủ lực dẫn đến việc lần lượt thành lập các đại đoàn bộ binh 308 (1949), 304, 312 (1950), 320, 316 (1951), Đại đoàn công - pháo 351 (1951) và Đại đoàn bộ binh 325 (1952); tiếp đó đề cập việc tăng cường công tác huấn luyện, chỉnh huấn chính trị và quân sự, nâng cao sức mạnh chiến đấu và phát huy vai trò “quả đấm chủ lực” của các đại đoàn chủ lực trong các chiến dịch có ý nghĩa chiến lược, giành thắng lợi từng bước trên các chiến trường trung du, đồng bằng Bắc Bộ, Tây Bắc và Thượng Lào, tiến tới mở cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954, đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, góp phần quyết định kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đồng thời, cuốn sách bổ sung một số tư liệu, sự kiện lịch sử, đánh giá, nhận định, rút ra một số kinh nghiệm về xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của các đại đoàn chủ lực phù hợp với đặc điểm tình hình của cách mạng Việt Nam và thời kỳ trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tuy tác giả đã có nhiều cố gắng sưu tầm tư liệu, so sánh, đối chiếu và trình bày khách quan, trung thực, nhưng cuốn sách khó tránh khỏi thiếu sót. Tác giả và Nhà xuất bản Quân đội nhân dân rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phê bình và bổ sung tư liệu của các cơ quan, đơn vị, các nhà nghiên cứu cùng bạn đọc để sửa chữa, bổ sung hoàn chỉnh cho lần xuất bản sau.

NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN