Ngăn cách

Bố công tác xa nhà, mẹ đi làm đồng. Ở nhà chỉ còn hai bà cháu. Bà bảo:

- Cháu tôi sau này sẽ giống chú Thinh.

- Không! Cháu giống bố cháu. - Thằng bé cãi lại.

Bà ôm nó vào lòng và dỗ dành:

- Cháu sẽ giống chú Thinh. Cháu hứa đi. Rồi bà sẽ đổi kẹo mầm cho.

Nghe đến kẹo mầm, nó đồng ý ngay:

- Vâng! Cháu sẽ giống chú Thinh.

Nét mặt bà rạng rỡ hẳn lên. Bà dắt nó ra cổng.

Ngõ xóm vắng teo. Hai bà cháu đợi mãi vẫn chưa thấy bà "hàng tóc rối" đến. Mọi khi vào giờ này, là đã có tiếng rao: "Ai lông ngan lông vịt... đổi kẹo đi...". Lời rao trầm trầm kéo dài. Theo sau lời rao là lao xao tiếng trẻ. Chúng mang đến cho bà những thứ bà cần. Bà đổi cho chúng một thứ mà bất kể đứa trẻ nào cũng thích. Đó là những que kẹo mềm vàng óng, ngọt lịm.

Đợi mãi, đứa bé đã thấy thèm nhỏ dãi. Nó lại gào lên: "Cháu sẽ giống bố cháu". "Đừng cháu. Cháu sẽ giống chú Thinh". "Ứ ừ, cháu cứ giống bố cháu!". Rồi nó khóc. Nó hờn.

Bà bế thốc nó lên. Nó cào, nó cấu vào ngực bà và gào lên: "Cháu sẽ giống bố cháu!".

Cho đến khi nó mệt lả đi trong tiếng ầu ơ của bà.

- Ầu ơ... cháu tôi sẽ giống chú Thinh... ơ ầu...

Bà ngày một già đi. Thằng bé ấy là tôi bây giờ. Trong ký ức của tôi, vẫn còn văng vẳng lời ầu ơ ấy, và hình tượng về một chú Thinh đẹp đẽ xa vời nào đó. Nhưng trong nhà lại không có ai là chú Thinh cả. Tôi hỏi bà. Bà trở nên nghễnh ngãng như một người đã lú lẫn. Hỏi mẹ, mẹ im lặng như không biết gì. Hỏi bố, bố gạt đi: "Nhà ta chỉ có bác Thinh".

Tôi được biết, bà chỉ có hai người con là bác Thinh và bố tôi. Ông nội tôi là liệt sĩ chống Pháp. Bác Thinh tôi lớn lên đi bộ đội đánh Mỹ và hy sinh ở mặt trận miền Đông Nam Bộ.

Bố tôi ở nhà, tham gia công tác ở thôn, rồi lên xã, lên huyện. Sau đó bố tôi đi học và chuyển ngành về công tác ở Hà Nội. Nhiều lần, bố tôi có ý định chuyển cả gia đình ra Hà Nội. Nhưng bà bảo: "Phải ở nhà giữ giỗ, giữ Tết". Mẹ nói: "Phải bên cạnh bà để trông nom bà". Bố tôi định mang tôi ra Hà Nội để có điều kiện học tập hơn. Bà lại không thể xa cháu, còn mẹ cũng không xa được con.

Tôi ở nhà quê với bà và mẹ. Bà rất yêu quý mẹ tôi. Và mẹ tôi cũng yêu quý bà vô cùng. Trên đời này không có ai thương yêu nhau hơn bà và mẹ tôi thương yêu nhau. Mẹ chỉ đứt một tí tay là bà xuýt xoa như tay bà đang chảy máu. Còn bà chỉ hơi trái gió trở trời là mẹ tôi hốt hoảng, tất tả thuốc thang. Hai người thương nhau, hiểu và chiều nhau như là ruột thịt.

Cả bà và mẹ tôi đều rất quý tôi. Thế nhưng với bố tôi thì lại có một cái gì đó rất là "không ổn".

Mỗi bận đi công tác về, dù xa hay gần, bố tôi đều có quà cho bà và mẹ tôi. Cả hai không từ chối, nhưng không bao giờ dùng đến. Vì điều kiện công tác, bố tôi ít khi về nhà. Nhưng mỗi bận về thì chẳng bao giờ có lấy được một không khí vui vẻ ấm cúng trong nhà. Bà cứ mát mẻ một cách nặng nhẹ. Còn mẹ thì lạnh lùng hờ hững đối với bố như mặt trăng với mặt trời. Bố tôi như một người lạ từ nơi nào đến vậy. Lúc tôi còn bé thì còn có tôi để mà bế bồng vui đùa. Nhưng khi tôi lớn lên - có bạn riêng, bố tôi trở nên lạc lõng giữa gia đình.

Có lẽ do vậy mà bố tôi ít về nhà hơn. Nên vai trò của bố với gia đình cũng cứ mờ nhạt dần. Những gói kẹo ngon và những đồ chơi hấp dẫn cũng nhạt nhòa dần trong tôi. Lâu không thấy bố về, tôi cũng không nhắc đến nữa.

Điều đó làm cho bà như có ý vui. Nhưng niềm vui vừa lóe lên, lại tắt lịm ngay trên khuôn mặt luôn héo hắt với một nỗi đau sâu kín của bà.