Ăn uống và dinh dưỡng trong gia đình hiện đại

Thức ăn đồ uống là vật chất cơ bản để con người sinh tồn và phát triển. Nếu sử dụng thỏa đáng, hợp lý thì có lợi cho dưỡng sinh, nâng cao sức khỏe, làm cường thân kiện thể, tăng cường khả năng miễn dịch, phòng chữa bệnh, sống lâu. Ngược lại không những có hại cho sức khỏe, thậm chí có thể sinh bệnh.

Ăn uống thế nào để vừa ngon miệng, vừa đủ chất dinh dưỡng, bù đắp lại những tiêu hao lượng vận động, làm việc và học tập trong ngày, lại không ảnh hưởng đến tiêu hóa, hấp thu các chất dinh dưỡng, thậm chí ảnh hưởng đến công năng sinh lý của cơ thể? Sự phối hợp các chất dinh dưỡng không hợp lý, không những ảnh hưởng đến sự hấp thu dinh dưỡng mà còn sản sinh ra các chất có hại cho cơ thể.

Ăn uống có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sức khỏe, vì thế, các nhà dinh dưỡng học đều rất coi trọng dinh dưỡng ăn uống. Để đảm bảo tác dụng của dưỡng sinh ăn uống, cần phải thực hiện được hai điểm cơ bản sau đây:

Trước hết, thức ăn phải có đủ chất bổ dưỡng nhất định. Chất bổ dưỡng ở đây là những thức ăn có trong tự nhiên, bao gồm: thịt, cá, trứng, sữa, các loại rau, củ, quả và trái cây tươi, các loại gia vị cần thiết... Khi vào cơ thể, qua quá trình tiêu hóa, hấp thu, chuyển hóa, đáp ứng đủ năng lượng cần thiết cho chức năng sinh lý của tự thân cơ thể và đủ sức tiến hành các hoạt động hằng ngày. Để hoàn thành quá trình này cần phải có đủ các chất dinh dưỡng đáp ứng được nhu cầu của cơ thể.

Thứ hai là phải đảm bảo thức ăn an toàn, sạch sẽ, tránh những thực phẩm gây trở ngại đến hấp thu, bất lợi đối với sức khỏe, có thể gây nguy hại đối với cơ thể. Các chất bất lợi đối với cơ thể có trong thực phẩm chủ yếu bao gồm những độc tố vốn có của bản thân thực phẩm, những ô nhiễm từ sinh vật, những ô nhiễm có tính hóa học và những hóa chất sản sinh ra trong quá trình phối chế giữa các thực phẩm và phụ gia, gia vị trong nấu nướng các món ăn hằng ngày. Dân gian có câu: “bệnh từ miệng vào”, hàm nghĩa của nó không ngoài hai điểm: Một là, sự phối kết hợp dinh dưỡng trong các thực phẩm không hợp lý dẫn tới phát sinh bệnh. Theo thống kê, tỷ lệ số người mắc các bệnh như bệnh cao huyết áp, bệnh tiểu đường, bệnh thống phong (gout), bệnh viêm gan, bệnh ung thư mỗi năm đều tăng nhanh chóng, điều này đều có liên quan với ăn uống không lành mạnh, bất hợp lý, cộng thêm với ô nhiễm môi trường... Hai là, thực phẩm bẩn, thiếu an toàn dẫn tới phát sinh nhiều bệnh tật nguy hiểm. Như ô nhiễm vi khuẩn gây bệnh trong thực phẩm dẫn tới phát sinh các bệnh viêm ruột, viêm dạ dày, viêm gan...

Để ngăn chặn “bệnh từ miệng vào” cơ thể, ngoài việc phải ăn uống cân đối các chất dinh dưỡng, còn phải chú ý đến tác dụng tương hỗ giữa các loại chất dinh dưỡng, chú ý đến tính vệ sinh, an toàn thực phẩm.

Trong ăn uống, cần phải có đủ những hiểu biết cần thiết. Ăn uống khoa học cần phải có những kiến thức nhất định về dinh dưỡng. Bộ sách chuyên đề về dinh dưỡng ăn uống mà chúng tôi biên soạn bao gồm bốn quyển: “Ăn uống và dinh dưỡng trong gia đình hiện đại”, “Cẩm nang phòng chống ngộ độc thực phẩm”,

“Cách lựa chọn thịt cá cho bữa ăn gia đình”,  “Cách lựa chọn rau củ quả cho bữa ăn gia đình”, coi trọng tính khoa học, tính phổ cập, cung cấp cho bạn đọc những thường thức cơ bản nhất về ăn uống cần phải tuân thủ trong sinh hoạt hằng ngày và những căn cứ khoa học về những điều nên tránh, giúp bạn đọc nắm vững những kiến thức cơ bản nhất để ăn uống lành mạnh, đạt mục đích khỏe mạnh, trường thọ.

Trong quá trình biên soạn khó tránh khỏi sơ suất, rất mong được bạn đọc góp ý kiến phê bình để chúng tôi sẽ hoàn thiện nội dung nếu cuốn sách được tái bản sau này.

Tác giả