Việt Nam tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ từ các nước xã hội chủ nghĩa những năm 1954-1968

Thắng lợi vĩ đại và hiển hách của dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước 1954 - 1975 là thành quả tổng hợp của nhiều nhân tố chủ quan và khách quan. Bên cạnh nhân tố nội lực là chính và có ý nghĩa quyết định nhất đối với thắng lợi của cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, gian khổ, nhiều tổn thất hy sinh to lớn thì sự ủng hộ và giúp đỡ thiết thực, hiệu quả của bạn bè quốc tế, đặc biệt là từ phía các nước xã hội chủ nghĩa anh em giữ vai trò, ý nghĩa rất quan trọng, đã được Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh coi: “Là một nhân tố quan trọng góp phần quyết định vào thắng lợi của nhân dân ta”

Để tạo đồng thuận và tranh thủ được sự ủng hộ, giúp đỡ ngày càng lớn trên nhiều mặt từ các nước xã hội chủ nghĩa, Đảng Lao động Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đã nỗ lực vận động, dành nhiều trí lực, kịp thời đề ra những chủ trương, đường lối, chính sách đối ngoại đúng đắn, sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo; đồng thời, quán triệt và tích cực tổ chức nhiều hoạt động ngoại giao phong phú nhằm mở rộng quan hệ, thực hiện đoàn kết quốc tế, tranh thủ tối đa sự giúp đỡ của họ đối với sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc của dân tộc Việt Nam  vì mục tiêu chung: Giải phóng miền Nam, thống nhất  Tổ quốc.

Trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nói chung và 14 năm (1954 - 1968) nói riêng, sự giúp đỡ về vật chất và ủng hộ về chính trị, tinh thần của các nước xã hội chủ nghĩa trên thực tế làm tăng lên sức mạnh mọi mặt của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, góp phần giúp quân và dân Việt Nam chiến đấu, chiến thắng các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ; đặc biệt là chiến lược "Chiến tranh cục bộ" - nỗ lực cao nhất trong toàn bộ cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ. Mỗi thắng lợi của cuộc kháng chiến đều không tách rời sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn của các nước xã hội chủ nghĩa.

Đến nay, đã gần trọn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến chống Mỹ, nhưng nhiều vấn đề vẫn chỉ là những ẩn số, chưa được giải mã và làm sáng tỏ hoặc quan điểm còn khác xa nhau. Trên cơ sở tiếp cận nhiều tài liệu mới, đặc biệt là những tài liệu gốc từ các trung tâm lưu trữ của quốc gia, so sánh đối chiếu với những tài liệu liên quan, cập nhật các quan điểm và thành tựu nghiên cứu gần đây nhất, tác giả mong muốn bước đầu góp phần vào phục dựng lại bức tranh về sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng như góp phần làm phong phú thêm một mảng trong lịch sử đấu tranh vẻ vang toàn diện của nhân dân Việt Nam - đối ngoại, ngoại giao quân sự trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thời kỳ  1954 - 1968; làm sáng tỏ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt, tài tình của Đảng Lao động Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại; những nỗ lực trong hoạch định, tổ chức thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối, chính sách đối ngoại hoàn toàn độc lập, tự chủ trước bối cảnh thế giới, khu vực và cuộc chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược diễn ra vô cùng phức tạp và ngày càng khốc liệt. Đồng thời, tỏ rõ lòng tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn của Đảng, Chính phủ và nhân dân các nước trên thế giới, nêu cao đạo lý và truyền thống của dân tộc “uống nước nhớ nguồn”.

Trên tinh thần khách quan nhất, nỗ lực cố gắng dành nhiều tâm sức khai thác các nguồn tài liệu hiện có hoặc liên quan, hoặc thuộc về phạm vi chủ đề nghiên cứu nhằm làm rõ những nỗ lực vận động về đối ngoại quân sự của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng như kết quả của sự giúp đỡ vật chất, chính trị, tinh thần mà các nước xã hội chủ nghĩa dành cho nhân dân Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1968 - thời kỳ cả nước vừa có hòa bình vừa có chiến tranh. Tuy nhiên, bởi nhiều lý do khác nhau, nên việc đạt được những mục tiêu đặt ra là hết sức khó khăn và chắc chắn các sự kiện, số liệu lịch sử được mô tả, đề cập chưa thật đầy đủ, trọn vẹn. Với tinh thần khiêm tốn, cầu thị, học hỏi, tác giả mong muốn nhận được nhiều ý kiến  góp ý của bạn đọc để công trình ngày càng hoàn  thiện hơn.

Tác giả trân trọng cảm ơn các tập thể và cá nhân, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tận tình giúp đỡ để cuốn sách được ra mắt bạn đọc.

TÁC GIẢ