Vai trò của khoa học trong phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay

Khoa học và công nghệ là những thành tố cơ bản của lực lượng sản xuất. Trong đó tri thức khoa học được vật hóa thành công cụ sản xuất (công cụ lao động), như máy móc, trang thiết bị kỹ thuật... là yếu tố động nhất và có vai trò quyết định đối với phương thức sản xuất. Cùng với quá trình phát triển của lịch sử xã hội nói chung, của phương thức sản xuất nói riêng, vai trò của khoa học và công nghệ cũng ngày càng được nâng cao nhờ vào quá trình không ngừng biến đổi và hoàn thiện dần của chúng. Từ chỗ là lực lượng sản xuất tiềm năng, ngày nay, khoa học và công nghệ đã và đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Đặc biệt, trước sự tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển với tốc độ nhanh chóng, tạo ra bước đột phá mạnh mẽ ở việc hiện thực hóa tư tưởng của C. Mác về: “Sự phát triển của tư bản cố định là chỉ số cho thấy tri thức xã hội phổ biến đã chuyển hóa đến mức độ nào thành lực lượng sản xuất trực tiếp” trên thực tiễn một cách sinh động.   Sự cạnh tranh giữa các quốc gia về khoa học và công nghệ ngày càng gia tăng đang đặt ra nhiều thách thức với các nước đang phát triển như một tình huống thúc bách quan trọng cần được nghiên cứu làm rõ. Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ để tạo ra năng suất lao động cao. Biểu hiện tập trung nhất là gắn phát triển khoa học với đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng, trọng dụng, sử dụng nhân tài, v.v... trong phát triển đất nước. Tuy nhiên, quá trình ấy vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Vấn đề khoa học chưa thật sự tương xứng với vị trí, vai trò cũng như tiềm năng vốn có của nó.   Trước tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, khoa học phải đạt một trình độ phát triển cao đến mức đủ sức giải quyết những vấn đề cấp thiết do thực tiễn xã hội, đặc biệt là những vấn đề do thực tiễn sản xuất trực tiếp đặt ra. Tận dụng, đón đầu mọi thành tựu mới của khoa học công nghệ để khoa học biến thành lực lượng sản xuất trực tiếp là một yêu cầu cấp thiết. Đây cũng chính là sự thấm nhuần sâu sắc nguyên lý triết học mácxít về sự thống nhất biện chứng giữa lý luận và thực tiễn, nếu ứng dụng vào quá trình sản xuất vật chất thì đó là sự thống nhất giữa hoạt động sản xuất vật chất và hoạt động khoa học. Để định hướng phát triển kinh tế tri thức với những đặc trưng cơ bản, quan trọng và quyết định hàm lượng khoa học, trí tuệ, chất xám kết tinh trong sản phẩm lao động trước tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang đặt ra nhiều nội dung mới trên cả phương diện lý luận và thực tiễn.   Nhằm cung cấp tài liệu nghiên cứu, phục vụ giảng dạy, tham khảo về vấn đề nêu trên, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản cuốn sách chuyên khảo “Vai trò của khoa học trong phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay” do Tiến sĩ Nguyễn Văn Thủy làm Chủ biên.   Nội dung cuốn sách đã làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn phát huy vai trò của khoa học trong phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam.   Đồng thời đưa ra yêu cầu và giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của khoa học trong phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay.   Mặc dù tác giả đã rất cố gắng và nỗ lực trong quá trình biên soạn, song cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc.   Trân trọng giới thiệu cuốn sách đến bạn đọc!   NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN