LỜI NHÀ XUẤT BẢN
Lịch sử dân tộc Việt Nam gắn liền với lịch sử chống giặc ngoại xâm, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc; từ năm 938 đến năm 1505 là giai đoạn đánh dấu sự ra đời, xây dựng nền tự chủ và phát triển, hưng thịnh của các triều đại phong kiến: nhà Ngô (938 - 967), nhà Đinh (968 - 980), nhà Tiền Lê (980 - 1009), nhà Lý (1009 - 1225), nhà Trần (1225 - 1400), nhà Hồ (1400 - 1407), nhà Lê Sơ (1428 - 1527).
Với chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, đã chấm dứt 1.117 năm dân tộc Việt Nam bị phong kiến phương Bắc đô hộ, mở ra thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc - thời kỳ xây dựng và củng cố nền độc lập; khẳng định sự tồn tại vững chắc nền độc lập, tự chủ của đất nước, nâng cao ý thức làm chủ của dân tộc.
Sau Bắc thuộc, dân tộc Việt Nam đã phải đương đầu với nhiều thế lực nước ngoài hùng mạnh: quân Nam Hán, quân Tống, quân Mông - Nguyên, quân Minh. Bằng sức mạnh, ý chí quyết tâm giành và giữ vững nền độc lập, tự chủ để phát triển đất nước, hầu hết các cuộc khởi nghĩa, các cuộc chiến tranh giải phóng đều giành thắng lợi. Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân cờ lau, áo vải dưới sự chỉ huy của Đinh Bộ Lĩnh, đã dẹp loạn 12 sứ quân để thống nhất đất nước tập trung sức để chống quân xâm lược; cuộc kháng chiến chống quân Tống của Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt và ba lần chống quân Mông - Nguyên do Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn lãnh đạo; cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân xâm lược nhà Minh dưới sự chỉ huy của Lê Lợi.
Nghiên cứu quá trình tổ chức và thực tiễn hoạt động quân sự chống ngoại xâm của dân tộc giai đoạn từ năm 938 đến năm 1505, cùng với sự ra đời và phát triển của nghệ thuật quân sự, đã xuất hiện những tư tưởng nhân văn quân sự: đó là sự phản đối chiến tranh, chống quân xâm lược, vì con người, vì giai cấp, vì sự phát triển bền vững của cộng đồng, dân tộc. Tuy nhiên, tư tưởng nhân văn quân sự của dân tộc Việt Nam còn tản mạn, cần được khái quát, đúc kết một cách khoa học, tìm ra những giá trị, ý nghĩa của tư tưởng nhân văn quân sự đối với lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc thời ấy và sau này, vận dụng sáng tạo vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Góp phần vào việc nghiên cứu, làm sáng tỏ tư tưởng nhân văn quân sự của dân tộc Việt Nam, nhiều năm qua Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân và một số nhà khoa học, nghiên cứu, xuất bản cuốn sách: "Tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam, tập 3: từ năm 938 đến năm 1505", do Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo nhân dân Nguyễn Bá Dương làm Tổng Chủ biên, Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tuyên làm Chủ biên.
Cuốn sách gồm 3 chương:
Chương một: Bối cảnh lịch sử tác động đến hình thành, phát triển tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505.
Chương hai: Nội dung tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505.
Chương ba: Ý nghĩa tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 đối với sự vận dụng vào xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Cuốn sách là công trình khoa học được nghiên cứu công phu, nghiêm túc, có giá trị, ý nghĩa lý luận và thực tiễn, đã phát triển và khẳng định giá trị tư tưởng nhân văn quân sự của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn hưng thịnh của lịch sử dân tộc hơn 5 thế kỷ. Nhà xuất bản và các tác giả đã rất cố gắng trong nghiên cứu, biên soạn, xuất bản cuốn sách song khó tránh khỏi những hạn chế; chúng tôi mong nhận được sự phê bình, góp ý của bạn đọc để nâng cao chất lượng cuốn sách trong lần xuất bản sau.
Xin giới thiệu với bạn đọc cuốn sách!
NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN
* Lời Nhà xuất bản ...... 5
* Lời nói đầu ...... 9
Chương một: BỐI CẢNH LỊCH SỬ TÁC ĐỘNG ĐẾN HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG NHÂN VĂN QUÂN SỰ VIỆT NAM TỪ NĂM 938 ĐẾN NĂM 1505 ...... 13
I. Điều kiện tự nhiên và dân số tác động đến hình thành, phát triển tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 ...... 13
1. Điều kiện tự nhiên ...... 13
2. Dân số và con người ...... 17
II. Tình hình kinh tế, chính trị - xã hội tác động đến hình thành, phát triển tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 ...... 21
1. Tình hình kinh tế ...... 21
2. Tình hình chính trị - xã hội tác động đến hình thành, phát triển tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 ...... 28
III. Tổ chức và hoạt động quân sự tác động đến hình thành, phát triển tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 ...... 38
1. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Ngô ...... 38
2. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Đinh ...... 40
3. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Tiền Lê ...... 41
4. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Lý ...... 43
5. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Trần ...... 47
6. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Hồ ...... 52
7. Tổ chức và hoạt động quân sự nhà Lê Sơ ...... 57
Chương hai: NỘI DUNG TƯ TƯỞNG NHÂN VĂN QUÂN SỰ VIỆT NAM TỪ NĂM 938 ĐẾN NĂM 1505 ...... 63
I. Tổ chức và hoạt động quân sự với việc thống nhất đất nước, bảo vệ nền độc lập, tự chủ của quốc gia, dân tộc ...... 63
1. Tổ chức và hoạt động quân sự với việc chấm dứt tình trạng cát cứ, thống nhất đất nước ...... 64
2. Tổ chức và hoạt động quân sự với việc bảo vệ nền độc lập dân tộc ...... 69
3. Tổ chức quân sự và hoạt động quân sự với việc chống giặc ngoại xâm, giải phóng đất nước ...... 82
II. Dựa vào dân để xây dựng quân đội và phát huy sức mạnh quân sự trong kháng chiến chống ngoại xâm. ...... 98
1. Dựa vào dân để xây dựng quân đội ...... 99
2. Phát huy sức mạnh quân sự trong kháng chiến chống ngoại xâm ...... 106
3. "Dĩ dân vi bản", "khoan thư sức dân" để tạo dựng và phát huy sức mạnh giữ nước ...... 112
III. Lấy hiệu quả tổ chức quân sự và hoạt động quân sự làm trọng, giảm thiểu hao tổn nhân lực, vật lực ...... 130
1. Lấy hiệu quả tổ chức quân sự làm trọng, giảm thiểu hao tổn nhân lực, vật lực ...... 130
2. Lấy hiệu quả hoạt động quân sự làm trọng, giảm thiểu hao tổn nhân lực, vật lực ...... 152
IV. Mối quan hệ nội bộ quân đội và quân đội với dân chúng ...... 163
1. Mối quan hệ nội bộ quân đội ...... 164
2. Mối quan hệ quân đội với dân chúng ...... 169
V. Nêu cao tinh thần hoà hiếu, đối ngoại quân sự khôn khéo, ngăn ngừa chiến tranh và đối xử nhân văn, nhân đạo với tù, hàng binh ...... 176
1. Nêu cao tinh thần hoà hiếu, đối ngoại quân sự khôn khéo, ngăn ngừa chiến tranh ...... 177
2. Đối xử nhân đạo với tù, hàng binh ...... 187
Chương ba: Ý NGHĨA TƯ TƯỞNG NHÂN VĂN QUÂN SỰ VIỆT NAM TỪ NĂM 938 ĐẾN NĂM 1505 ĐỐI VỚI SỰ VẬN DỤNG VÀO XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC ...... 195
I. Ý nghĩa tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 đối với công cuộc xây dựng đất nước và chống ngoại xâm trong lịch sử dân tộc ...... 195
1. Định hướng mục đích các cuộc kháng chiến trong lịch sử dân tộc vì độc lập dân tộc, vì nhân dân ...... 196
2. Động lực chính trị - tinh thần xây dựng, củng cố ý chí chống xâm lược, đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, bản sắc văn hoá dân tộc ...... 199
3. Xây dựng và phát huy sức mạnh của dân tộc vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ...... 201
4. Định hướng cho tổ chức và hoạt động quân sự trên cơ sở sức mạnh toàn diện của đất nước, thực hiện quốc phú dân an ...... 204
5. Định hướng xây dựng quân đội và chỉ đạo nghệ thuật quân sự trong chiến tranh lấy hiệu quả làm trọng, giảm thiểu tổn thất ...... 208
6. Định hướng hoạt động đối ngoại, tăng cường quan hệ với các nước láng giềng, thực hiện bang giao hoà hiếu phòng ngừa chiến tranh ...... 211
7. Sự kế thừa và phát huy giá trị, ý nghĩa tư tưởng nhân văn quân sự từ năm 938 đến năm 1505 vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam ...... 215
II. Ý nghĩa tư tưởng nhân văn quân sự Việt Nam từ năm 938 đến năm 1505 đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới ...... 219
1. Cung cấp cơ sở lý luận, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, mục đích của nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới ...... 219
2. Cung cấp cơ sở lý luận xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại ...... 225
3. Cung cấp cơ sở lý luận đề xuất chủ trương, chính sách xây dựng "thế trận lòng dân", tạo nền tảng xây dựng nền quốc phòng toàn dân trong tình hình mới ...... 232
4. Cung cấp cơ sở lý luận đề xuất đường lối xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân, bảo vệ Tổ quốc ...... 235
5. Phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại bảo vệ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; nhận thức đúng đối tượng, đối tác trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ...... 240
6. Cung cấp cơ sở lý luận, đề xuất chủ trương, giải pháp kết hợp đấu tranh vũ trang và phi vũ trang, kết hợp quốc phòng với an ninh, kinh tế và đối ngoại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ...... 244
* Lời kết ...... 252
* Tài liệu tham khảo ...... 255
Reviews
There are no reviews yet.