Tổng kết những trận đánh then chốt chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

LỜI NÓI ĐẦU

       Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, dân tộc ta phải đương đầu với kẻ xâm lược có tiềm lực kinh tế, quân sự đứng hàng đầu thế giới, quân đội được trang bị hiện đại, nhiều thủ đoạn tiến hành chiến tranh xâm lược. Đứng trước kẻ thù mạnh gấp bội như vậy, kế thừa và phát huy truyền thống đánh giặc của tổ tiên cùng với tiếp thu có chọn lọc tinh hoa nghệ thuật quân sự thế giới, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân ta trường kỳ kháng chiến, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân, đánh địch bằng hai lực lượng, ba thứ quân, trên tất cả các mặt trận quân sự, chính trị, văn hoá xã hội và ngoại giao giành lại độc lập dân tộc, thống nhất đất nước. Quán triệt đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng, quân đội ta dựa vào dân, vừa xây dựng, vừa kiên cường chiến đấu, càng đánh càng mạnh, càng đánh càng thắng. Từ những trận đánh với qui mô nhỏ ban đầu, quân đội ta đã từng bước tổ chức các chiến dịch với qui mô ngày càng lớn, đánh bại hầu hết các thủ đoạn tác chiến của địch, giành thắng lợi cuối cùng.

       Kế thừa những kinh nghiệm trong cuộc kháng chiến chống Pháp, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân đội ta đã mở các chiến dịch từng bước đánh bại biện pháp chiến lược "tìm diệt" của địch trên chiến trường; lựa chọn, mở các chiến dịch tiến công tổng hợp chống biện pháp chiến lược "bình định" của địch ở vùng tranh chấp và vùng tạm chiếm; mở các hoạt động của lực lượng đặc biệt tinh nhuệ luồn sâu vào hậu phương địch đánh những đòn hiểm, những đòn có ý nghĩa chiến lược, mở các đợt tiến công tổng hợp ở các đô thị đánh thẳng vào những trung tâm chính trị, quân sự và đầu não chỉ đạo chiến tranh của địch. Về chiến dịch, quân và dân ta đã tiến hành trên 50 chiến dịch, trong đó có 11 chiến dịch phối hợp với Bạn trên các chiến trường Lào và Campuchia với những loại hình khác nhau như: chiến dịch tiến công, chiến dịch phản công, chiến dịch phòng ngự, chiến dịch tiến công tổng hợp, trong đó phổ biến nhất là loại hình chiến dịch tiến công. Chúng ta đã tiến hành thành công loại hình chiến dịch độc lập của Quân chủng Phòng không - Không quân đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược của không quân Mỹ vào miền Bắc nước ta. Những chiến dịch đó đã trực tiếp góp phần đánh bại âm mưu xâm lược của địch.

       Trong nghệ thuật chiến dịch việc tổ chức và thực hành các trận then chốt giữ vai trò hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi hay thất bại của chiến dịch. Có thể nói, trận then chốt chiến dịch là cốt lõi, là linh hồn của nghệ thuật chiến dịch Việt Nam. Đó có thể là một trận chiến đấu lớn hoặc một số trận chiến đấu diễn ra đồng thời hoặc kế tiếp nhau, liên kết với nhau, trong một không gian và thời gian nhất định, nhằm đạt được mục đích nhất định của chiến dịch; do một bộ phận lực lượng quan trọng của chiến dịch tiến hành, chịu sự chỉ huy điều hành theo một ý định và kế hoạch thống nhất của Bộ tư lệnh chiến dịch. Trận then chốt chiến dịch là nhân tố quan trọng tạo nên chuyển biến có lợi hoặc quyết định cho chiến dịch. Thành công của các trận then chốt chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ đã đánh dấu bước phát triển vượt bậc của nghệ thuật chiến dịch Việt Nam.

       Nghiên cứu tổng kết trận then chốt chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là rất cần thiết; nhằm tìm ra những ưu điểm, khuyết điểm và những bài học kinh nghiệm về lựa chọn hướng (khu vực), mục tiêu đánh trận then chốt; tạo lập thế trận, nắm bắt thời cơ; tổ chức sử dụng lực lượng, vận dụng các hình thức chiến thuật, các thủ đoạn tác chiến và tổ chức chỉ huy, điều hành thống nhất của Bộ tư lệnh chiến dịch, giành thắng lợi cho trận then chốt. Dựa vào thế trận chiến tranh nhân dân, nghệ thuật đánh trận then chốt chiến dịch của ta luôn quán triệt tư tưởng chiến lược tiến công của Đảng, chủ động và kiên quyết đánh tiêu diệt, phát huy cao độ lối đánh sở trường của ta, hạn chế chỗ mạnh, khoét sâu chỗ yếu của địch, từng bước nâng cao khả năng tác chiến hiệp đồng quân binh chủng trong suốt cuộc kháng chiến. Đó là những nhân tố quan trọng đánh dấu sự phát triển cao của nghệ thuật chiến dịch Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

       Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức thực hiện công trình "Tổng kết những trận then chốt chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước" nhằm làm rõ những nét đặc sắc về nghệ thuật tổ chức chuẩn bị, nghệ thuật chỉ huy điều hành từng trận đánh then chốt chiến dịch, rút ra những bài học kinh nghiệm, gợi mở những vấn đề cần kế thừa và phát triển để vận dụng vào xây dựng, huấn luyện bộ đội sẵn sàng chiến đấu phù hợp với điều kiện mới của cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Trong phạm vi của công trình này, tập trung đề cập đến trận then chốt trong các chiến dịch do lực lượng bộ đội chủ lực phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương và nhân dân tiến hành trên chiến trường lựa chọn.

       Quá trình biên soạn, chúng tôi đã nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của nhiều đồng chí đã từng tham gia lãnh đạo, chỉ huy các chiến dịch, chiến đấu trong kháng chiến chống Mỹ. Tuy nhiên, do công tác sưu tầm tư liệu và năng lực thể hiện của ban biên soạn còn hạn chế, nên công trình khó tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các đồng chí và các bạn.

       VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM