Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế của Quân đoàn 3 (1953-1979)

Trong lịch sử quan hệ quốc tế, hiếm có mối quan hệ nào lại đặc biệt như Việt Nam, Lào và Campuchia. Đó là mối quan hệ láng giềng hữu nghị, đoàn kết chiến đấu, gắn bó thủy chung, trong sáng vô tư, chí nghĩa chí tình. Mối quan hệ ấy được hình thành phát triển trong quá trình dựng và giữ nước, đặc biệt là trong hai cuộc kháng chiến chống kẻ thù chung là thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và chống chế độ diệt chủng ở Campuchia.

Khi xâm lược nước ta, thực dân Pháp và sau này là đế quốc Mỹ đều thực hiện âm mưu “chia” để “trị” với ba nước Đông Dương. Sớm nhận ra điều đó, ngay từ những ngày đầu, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có chủ trương xây dựng mối đoàn kết chiến đấu cùng nhau chống kẻ thù chung giữa Việt Nam với nhân dân Lào và Campuchia anh em. Thực hiện chủ trương đó, mặc dù phải tập trung cho chiến trường trong nước, nhưng Tổng Quân ủy và Bộ Tổng Tư lệnh thường xuyên quan hệ chặt chẽ với lực lượng vũ trang cách mạng của bạn, kịp thời đưa chuyên gia quân sự và các đơn vị bộ đội tình nguyện sang theo yêu cầu của bạn, cùng bạn chiến đấu trong các trận đánh, các chiến dịch có ý nghĩa  về chiến thuật, chiến dịch và chiến lược. Trong suốt quá trình đó, Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam nói chung và các đơn vị tiền thân của Quân đoàn 3 đã sát cánh cùng nhân dân và lực lượng vũ trang cách mạng Lào chiến đấu đến ngày giành thắng lợi hoàn toàn ở mỗi nước.

Hòa bình chưa được bao lâu thì tập đoàn phản động do Pôn Pốt - Iêng Xa-ri cầm đầu đã thực hiện chế độ diệt chủng ở Campuchia, đồng thời phản bội tình đoàn kết hữu nghị giữa hai quốc gia dân tộc và đưa quân xâm lược nước ta trên tuyến biên giới Tây Nam. Kẻ thù đã buộc nhân dân ta, quân đội ta phải cầm vũ khí chiến đấu để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Tiếp đó, đáp lời yêu cầu của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia,  Quân tình nguyện Việt Nam trong đó có cán bộ, chiến sĩ Quân đoàn 3 đã kịp thời có mặt giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng, khôi phục lại nền hòa bình và hồi sinh cho đất nước.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quốc tế, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị tiền thân và Quân đoàn 3 đã quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng, luôn thể hiện rõ tinh thần đoàn kết quốc tế trong sáng, thủy chung, chí nghĩa chí tình, làm hết sức mình vì sự nghiệp cách mạng của bạn; luôn biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn, được nhân dân bạn tin yêu, mến phục, đùm bọc giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để cán bộ, chiến sĩ các đơn vị tiền thân và Quân đoàn 3 hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần xây dựng, vun đắp tình hữu nghị đặc biệt sắt son giữa ba quốc gia dân tộc Việt Nam, Lào và Campuchia.

Để đạt được kết quả đó, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp bạn, các đơn vị tiền thân và Quân đoàn 3 đã luôn lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ và toàn diện các mặt hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong chiến đấu và công tác; đã giáo dục cán bộ, chiến sĩ thấm nhuần quan điểm quốc tế của Đảng, có ý chí quyết tâm chiến đấu cao, bám trụ chiến trường, khắc phục khó khăn, đoàn kết giúp bạn hoàn thành nhiệm vụ. Hệ thống tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy ở các cấp được chú trọng xây dựng vững mạnh đủ sức lãnh đạo, chỉ đạo đơn vị thực hiện thắng lợi nhiệm vụ ở mọi chiến trường, trong mọi điều kiện hoàn cảnh; đồng thời chủ động tham gia giúp bạn xây dựng cơ sở chính trị, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể và lực lượng vũ trang; giúp bạn xây dựng, củng cố và phát triển thực lực cách mạng từng bước vững mạnh, đủ sức tự đảm đương được nhiệm vụ. Qua đó, góp phần làm cho hình ảnh Quân tình nguyện Việt Nam tiếp tục tỏa sáng, tô thắm thêm truyền thống đoàn kết, hữu nghị đặc biệt giữa ba nước trên bán đảo Đông Dương.

Chấp hành chủ trương của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và chỉ đạo, hướng dẫn của Tổng cục Chính trị về  nghiên cứu biên soạn “Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế”, Ban Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn chỉ đạo tổ chức thực hiện công trình “Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế của Quân đoàn 3 (1953 - 1979)”. Công trình tổng kết phản ánh khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ thể về hoạt động công tác đảng, công tác chính trị của các đơn vị tiền thân và Quân đoàn 3 trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp hai nước bạn Lào, Campuchia từ năm 1953 đến năm 1979. Qua đó, chỉ ra những thành công, hạn chế, rút ra nguyên nhân và những bài học kinh nghiệm chủ yếu, làm cơ sở để các cấp ủy đảng trong Quân đoàn 3 tham khảo, nghiên cứu, vận dụng vào lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ hiện nay, cũng như nhiệm vụ quốc tế trong thời gian tới đạt hiệu quả thiết thực hơn. Công trình được kết cấu gồm hai phần: Phần thứ nhất, công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế của các đơn vị tiền thân và Quân đoàn 3 (1953 - 1979); phần thứ hai, thành công, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình sưu tầm tư liệu, nghiên cứu biên soạn, nhưng do thời gian diễn ra đã khá lâu, hoạt động ở nhiều địa bàn, nhiều chiến trường, nhân chứng còn rất ít nên chắc chắn công trình khoa học “Tổng kết công tác đảng, công tác chính trị trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế của Quân đoàn 3 (1953-1979)” không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong bạn đọc, nhất là các tướng lĩnh, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp đã nghỉ hưu từng tham gia làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào và Campuchia những thời điểm trên đóng góp ý kiến để công trình lần sau tái bản được hoàn chỉnh hơn.

ĐẢNG ỦY, BỘ TƯ LỆNH QUÂN ĐOÀN 3