Thường thức bảo vệ sức khỏe mùa đông

Lời giới thiệu

     Y học cổ truyền và y học hiện đại đều khẳng định sự thay đổi khí hậu bốn mùa có ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động sống của cơ thể. Y học hiện đại cho rằng điều kiện khí hậu tự nhiên như nhiệt độ không khí, độ ẩm, khí áp, hướng gió, tốc độ gió, lượng mưa, vết đen trên mặt trời, sự vận động của thân thể… có ảnh hưởng tùy theo mức độ tới chức năng chuyển hóa và nội tiết trong cơ thể con người. Y học cổ truyền thì cho rằng vạn vật trong trời đất không tồn tại riêng lẻ, cô lập, mà chúng ảnh hưởng qua lại, quan hệ qua lại để sinh tồn, "con người nhờ khí trời đất mà sinh, nhờ phép bốn mùa mà thành".

     Sự thay đổi khí hậu tự nhiên của bốn mùa có ảnh hưởng lớn đến cơ thể con người: ảnh hưởng tới hoạt động tinh thần, lưu lượng khí huyết, vận hành của ngũ tạng, chuyển hóa trao đổi chất… Đặc biệt là, sự phát sinh bệnh tật theo mùa khác nhau, và cùng một bệnh thì biểu hiện nặng nhẹ theo mùa cũng khác nhau. Điều đó dẫn đến việc phòng bệnh theo mùa khác nhau, chữa trị cũng theo đó mà có sự vận dụng phù hợp. Vì vậy, con người phải nắm và thích ứng với quy luật thay đổi khí hậu bốn mùa để duy trì hoạt động sống, tăng khả năng phòng chữa bệnh.

     *

     * *

     Mùa đông tính từ ngày Lập Đông, trải qua các tiết Tiểu Tuyết, Đại Tuyết, Đông Chí, Tiểu Hàn, Đại Hàn và chấm dứt ở ngày Lập Xuân. Đặc điểm mùa đông là khí âm cực thịnh, vạn vật ẩn tàng, dương khí con người cũng thu vào trong. Nguyên tắc của giữ gìn sức khỏe mùa đông là thu lấy khí âm bảo vệ khí dương làm gốc, phải tránh rét tìm ấm, không đổ mồ hôi. Vì khí dương tàng ẩn, quá trình trao đổi chất chậm lại, người ta luôn duy trì cho cơ năng của thận hoạt động tốt để giữ gìn chân khí, giúp điều tiết cơ thể thích ứng với thời tiết lạnh lẽo. Điều chính yếu là phải chống hàn tà xâm lấn, tức là tránh để bị lạnh đột ngột làm dương khí hư, tránh để nhiễm bệnh do hàn tà phòng nguy hiểm đến tính mạng như đột quỵ, tràn dịch màng não, nhồi máu cơ tim, da dẻ nứt nẻ, hạ thân nhiệt, hen suyễn, cảm cúm…

     Để giúp bạn đọc nắm vững những nguyên tắc bảo vệ sức khỏe, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tổ chức bộ sách "Thường thức bảo vệ sức khỏe", trong đó có cuốn "Thường thức bảo vệ sức khỏe mùa đông". Cuốn sách cung cấp những kiến thức chủ yếu trên các phương diện ăn uống, vận động, sinh hoạt, bồi bổ sức khỏe để phòng bệnh, chữa bệnh mùa đông. Mong muốn lớn nhất là thông qua cuốn sách này góp phần giúp bạn đọc dù là đang khỏe mạnh cũng hết sức giữ gìn sức khỏe quý giá của mình, quanh năm bốn mùa.

     Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

     NHÀ XUẤT BẢN

     QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN