Tháp cổ ở Việt Nam

LỜI GIỚI THIỆU

       Tháp cổ là một kiến trúc tôn giáo, được dựng lên để phục vụ một mục đích tôn giáo và phát triển theo tôn giáo. Việc nghiên cứu những kiến trúc đó sẽ cho thấy nội dung tôn giáo mà nó phản ánh, cũng như quá trình hưng suy của tôn giáo đó. Qua đó tháp cổ cũng phản ánh những nét văn hóa dân tộc qua các thời đại.

       Tháp ban đầu chỉ loại mộ chôn người cao quý hay chôn xá lị Phật, táng trên đồi gò, hoặc xây đắp thành đồi gò, thành công trình có kiến trúc cao, sau được dùng rộng ra, không chỉ riêng kiến trúc mộ cao nữa, mà còn chỉ kiến trúc cao khác mang tính linh thiêng như nơi ở của thần, nơi thể hiện Phật và thờ Phật.

       Tháp cổ ở nước ta được xây dựng rất nhiều song đến nay còn lại không nhiều, có những tháp chỉ còn là những phế tích.

       Hai dòng kiến trúc tháp chính dễ được nhận ra trong số tháp cổ còn để lại dấu tích đó là: tháp Chàm ở Nam Trung Bộ và tháp Việt ở miền Bắc (có tháp từ thời Lý, có tháp từ thời Trần). Một bên là nhà thần, thần Bà La Môn và một bên là mộ và nơi thờ, tôn sùng Phật. Nhìn chung, tháp ở Việt Nam chủ yếu là phục vụ yêu cầu tôn giáo của cộng đồng. Cả hai loại tháp đều chứa đựng thần linh, dưới những dạng khác nhau, nên trong kiến trúc cũng như về giáo lý, tháp Phật giáo miền Bắc không phải không tiếp thu ít nhiều ảnh hưởng của Bà La Môn giáo, và ngược lại, tháp Bà La Môn giáo cũng thế.

       Từ xưa đến nay, tháp cổ ở Việt Nam nói chung và tháp Chàm nói riêng mãi luôn là những bí ẩn. Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc trang trí trên các tháp cổ cũng luôn là đề tài, là nguồn cảm hứng với các nghệ sĩ trong và ngoài nước.

       Để giúp bạn đọc có thêm tư liệu tìm hiểu về di sản văn hóa của dân tộc, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tổ chức biên soạn và xuất bản cuốn sách "Tháp cổ ở Việt Nam". Sách được sưu tầm, biên soạn từ nhiều nguồn tài liệu đã xuất bản. Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn vẫn còn thiếu những tháp cổ khác và không thể tránh được những hạn chế và thiếu sót. Rất mong bạn đọc góp ý kiến phê bình.

       Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

       NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN