Phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn Gia Định (1969-1975)

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, do nhiều nguyên nhân, trong đó có sự đóng góp to lớn của phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định, nơi tập trung các cơ quan đầu não chỉ đạo, chỉ huy chiến tranh của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Do ở điều kiện vị trí chiến lược quan trọng và đặc điểm dân cư, xã hội nên phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định có những nét độc đáo về hình thức, quy mô và tổ chức hoạt động. Nhờ kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự, phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định đã đứng vững và phát triển, trở thành trung tâm khởi phát phong trào đấu tranh chính trị lớn nhất miền Nam. Ngoài đấu tranh trực diện chống các chính sách của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn, phong trào đấu tranh chính trị nơi đây cùng với những hoạt động vũ trang ở vùng ven đã hình thành thế bao vây, uy hiếp trung tâm đầu não chỉ huy chiến tranh của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn nên đã ảnh hưởng lớn đến dư luận trong và ngoài nước, làm dư luận hiểu rõ hơn cuộc chiến tranh do đế quốc Mỹ khởi xướng ở Việt Nam cũng như cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước chính nghĩa của nhân dân ta.

Trong thời kỳ đế quốc Mỹ chiếm đóng, Sài Gòn - Gia Định là một địa bàn có tầm quan trọng về chiến lược; nơi đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn đặt các cơ quan đầu não chỉ đạo chiến tranh; là nơi tập trung đông dân cư bao gồm nhiều thành phần xã hội nhất so với các thành phố, thị xã miền Nam. Đây là những lực lượng hùng hậu, có khả năng tham gia các phong trào đấu tranh cách mạng do Đảng phát động, sẵn sàng phối hợp với đấu tranh vũ trang và lực lượng cách mạng bên ngoài đô thị đánh đổ chính quyền của địch. Vì thế, trong 21 năm chống Mỹ, cứu nước phong trào đấu tranh chính trị tại địa bàn trọng yếu này có một ý nghĩa đặc biệt cả về chính trị, quân sự, kinh tế, tâm lý và ngoại giao.

Để đương đầu với các thế lực ngoại xâm có tiềm lực quân sự mạnh hơn thì phương thức tiến hành kháng chiến của nhân dân ta về cơ bản vẫn lấy khởi nghĩa từng phần, kết hợp lực lượng quân sự và chính trị; kết hợp ba vùng chiến lược (rừng núi, đồng bằng và đô thị); kết hợp đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị. Sự kết hợp đó trở thành một quy luật giành thắng lợi của chiến tranh cách mạng; là sự vận dụng sáng tạo lý luận Mác - Lênin về bạo lực cách mạng vào hoàn cảnh thực tiễn của Việt Nam; là sự kế thừa và phát huy lên tầm cao mới những tinh hoa quân sự của dân tộc, của Cách mạng Tháng Tám (1945) và của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1946 - 1954).

Phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định đã để lại nhiều kinh nghiệm quý báu về lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức, vận động, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu tranh và những kinh nghiệm lịch sử đó vẫn còn nguyên giá trị. Thực tiễn lịch sử cho thấy, phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định không chỉ góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta mà còn là kinh nghiệm quý về phát huy sức mạnh quần chúng nhân dân đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay.

Việc đi sâu tìm hiểu hình thức hoạt động, đánh giá đúng đặc điểm, ý nghĩa từ đó rút kinh nghiệm của phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định, góp phần tái hiện, tổng kết và lý giải, làm sáng tỏ thêm những nhân tố làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; tri ân những cống hiến, hy sinh của đồng bào, chiến sĩ trên mảnh đất Sài Gòn - Gia Định; đồng thời, khẳng định đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh là rất cần thiết, nhằm giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng cho các thế hệ, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và củng cố quốc phòng, xây dựng lực lượng cách mạng trong giai đoạn hiện nay. Được sự giúp đỡ của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, tác giả nghiên cứu và biên soạn công trình “Phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định (1969 - 1975)”, đã đi sâu phân tích làm rõ những vấn đề như sau: Tái hiện, tổng kết và đánh giá một cách tương đối đầy đủ, toàn diện, hệ thống phong trào đấu tranh chính trị ở Sài Gòn - Gia Định trong những năm 1969 - 1975, từ đó rút ra một số đặc điểm, ý nghĩa và kinh nghiệm. Đồng thời, cung cấp luận cứ khoa học lịch sử về vận động quần chúng, phát huy sức mạnh của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, đặc biệt là giáo dục truyền thống và vận dụng kinh nghiệm lịch sử trong phát huy nhân tố con người, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn cuốn sách không tránh khỏi những hạn chế, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp bổ sung của bạn đọc và đồng nghiệp để cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau.

Tác giả