Phòng chống tác động do nắng – nóng đến sức khỏe

LỜI NÓI ĐẦU

       Nước ta thuộc vùng khí hậu nóng ẩm, hàng năm có tới gần 300 ngày nhiệt độ trung bình trên 200C và độ ẩm không khí trên 80%.

       Hoạt động lao động nói chung và lao động quân sự nói riêng khi tiến hành trong điều kiện ngoài trời nắng, nóng và độ ẩm cao hoặc ở những nơi bức xạ nhiệt cao, môi trường chật hẹp, thông khí kém như trong các khí tài quân sự là những yếu tố gây mất cân bằng giữa quá trình tạo và thải nhiệt dẫn đến làm tăng thân nhiệt cơ thể, từ đó có thể dẫn đến tổn thương cơ thể do nắng - nóng, làm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng luyện tập, lao động, sức chiến đấu, thậm chí có thể đe doạ đến tính mạng.

       Trong những năm gần đây, ở một số cơ sở do việc tổ chức bố trí chương trình, thời gian tập luyện trong những ngày nắng nóng chưa hợp lý, thiếu tính khoa học, chưa có phương án chủ động phòng chống và xử trí cấp cứu nên đã xảy ra nhiều trường hợp bị tác động do nắng - nóng nguy hại đến sức khỏe (hay gọi là say nắng - say nóng) với các mức độ khác nhau, thậm chí đã có trường hợp tử vong.

       Để phòng chống các tác hại của nắng nóng, thời gian qua đã có một số tài liệu hướng dẫn. Tuy nhiên, các tác giả mới trình bày ở các dạng bài giới thiệu ngắn hoặc bài giảng lồng ghép trong các tài liệu sinh lý lao động, y học lao động hoặc các chuyên mục nhỏ trong các báo, tạp chí chuyên ngành… Hiện nay vẫn chưa thấy một tài liệu mang tính tổng thể trên các mặt: cơ chế trao đổi, cân bằng nhiệt độ cơ thể; cơ chế bệnh sinh; cách nhận biết các ảnh hưởng đến sức khỏe do nắng, nóng; cũng như hướng dẫn các biện pháp để dự phòng các tác động có hại đến sức khỏe do nắng nóng một cách thực tiễn, dễ thực hiện.

       Xuất phát từ thực tế trên, Cục Quân y Bộ Quốc phòng biên soạn cuốn tài liệu "Phòng chống tác động do nắng - nóng đến sức khỏe" nhằm cung cấp những kiến thức tổng quan cơ bản về các đáp ứng sinh lý của cơ thể với khí hậu nắng nóng, cách dự phòng, chẩn đoán, chăm sóc và điều trị các tình trạng bệnh lý do nắng - nóng gây ra; đồng thời là cơ sở để tham mưu cho người lãnh đạo ở đơn vị trong việc đảm bảo sức khoẻ cho cán bộ, nhân viên, vận động viên khi huấn luyện, luyện tập.

       Tài liệu được biên soạn bởi những cán bộ quân y có kinh nghiệm thuộc các lĩnh vực Y học Quân binh chủng, Y học lao động, Hồi sức cấp cứu, Vệ sinh dịch tễ và Môi trường. Tài liệu được Hội đồng Y học quân sự Bộ Quốc phòng thông qua để phổ biến rộng rãi. Nội dung cuốn tài liệu này được phát triển trên nền tảng những kiến thức đã có, cập nhật các tài liệu khoa học có liên quan trong và ngoài nước.

       Trong quá trình biên soạn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong sự đóng góp của các đồng chí và đồng nghiệp để có thể bổ sung hoàn chỉnh cho phù hợp với thực tế hoạt động lao động nói chung và lao động quân sự nói riêng, giúp cho công tác phòng chống tác động do nắng - nóng ngày càng hiệu quả hơn, nhất là không để xảy ra tử vong do đột quỵ do nắng - nóng (Heat Stroke).

CỤC TRƯỞNG CỤC QUÂN Y

       Thiếu tướng, TS Vũ Quốc Bình