Ngõ hoa một thuở gót mềm

Trích đoạn

Ngõ hoa một thuở gót mềm

Cuộc đời mỗi người đâu có thể tách rời với những chuyến đi? Nơi ta muốn khám phá lẽ dĩ nhiên là những miền đất lạ. Nhưng nơi ta mong mỏi ngày quay trở lại, đôi khi đơn giản chỉ là con ngõ làng mòn gót chân tuổi nhỏ một thời...

Ngày xưa, ngõ làng là con đường đất đỏ kéo dài, mùa nắng bụi mù, mùa mưa trơn trượt. Thuở bé, tôi vẫn thích đặt tên cho ngõ là "Ngõ Hoa". Bởi đầu ngõ có cây gạo già đỏ lửa cuối tháng Ba. Chớm bước vào bên trong, chạy song song hai bên là những rào hoa bìm bìm đan móc với những dây leo cỏ dại. Mọc khéo bên cổng nhà ai là những hàng râm bụt nụ hồng, nụ đỏ. Những hàng cau nghiêng hoa trắng bời bời. Mùa nào hoa nấy, ngõ làng như dải khăn thổ cẩm thơm tho, rực rỡ, khôi nguyên...

Dìu dắt đôi chân mỗi người từ lúc còn chập chững tập đi cho đến khi xuôi tay, nhắm mắt, ngõ làng luôn song hành cùng đám nhóc tì chân chất, ngây ngô. Ngõ làng là cung đường vui chơi giải trí của tuổi thơ. Niềm vui trên những gương mặt ú nú được nhuộm màu đất bột tèm nhem. Những trưa trốn mẹ dãi nắng bắn bi hay những tối mất điện rủ nhau chơi rồng rắn dưới ánh trăng vàng đều diễn ra nô nức trên con ngõ làng: Rồng rắn lên mây. Có cây núc nắc. Có nhà hiển binh. Thầy thuốc có nhà hay không?

Trên con ngõ nhỏ này, vào một trưa tháng Giêng, anh trai tôi cưới vợ. Hôm đó, hoa xoan rụng rơi lấm tấm, vương vấn cài lên váy áo cô dâu. Rồi tôi để ý thấy, sau ngày cưới, cứ chiều chiều, tươm tất nấu xong cơm nước, chị dâu thường lặng lẽ bước ra đầu ngõ, ngoái trông về phía cuối trời xa, đôi mắt buồn chợt ngân ngấn nước. Khi ấy, tôi mới bắt đầu thấm thía dần nỗi lòng của người con gái đi lấy chồng xa trong câu ca dao: "Chiều chiều ra đứng ngõ sau/ Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều".

Qua những lũy tre, qua những nếp nhà, ngõ làng uốn lượn quanh co như một dấu hỏi đầy thách thức: Ai có thể đếm hết bao mùa hoa và bao bước chân từng đặt xuống lối nhỏ này, người đó hẳn sẽ đong được cả nỗi buồn, mất mát? Nhớ cái ngày chiếc xe tang chở thi hài ông ngoại chầm chậm lăn bánh giữa ngõ làng rụng xám lá tre. Mưa mùa thu hay nước mắt xót thương đã thấm ướt con đường đất cũ! Chiều ấy, nghe trái tim nhói đau, nhức nhối, thầm mong thời gian quay ngược lại hôm qua...

Ngõ làng đã chứng kiến bước chân tuổi trẻ tràn trề nhiệt huyết của ông ngoại tôi hùng dũng hành quân ra chiến trận theo tiếng gọi Tổ quốc thiêng liêng, rồi lại chứng kiến ngày ông hân hoan trở về với niềm vui toàn thắng…

Đi giữa ngõ làng những chiều gió lan man, chạm tay vào một loài hoa giản dị, nghe tiếng chim dẫn đường thủ thỉ, chợt thấy tâm hồn thư thái, an nhiên. Và thế, tôi thả đi một chút muộn phiền và âu lo, hòa tan vào gió bụi. Đã không thể đếm được hết số lần đôi chân bé nhỏ bước đi trên con ngõ làng nhỏ hẹp này. Vậy mà, với tôi, ngõ làng luôn chứa đựng những nhớ mong và bao điều mới lạ. Ngõ làng như được khởi thủy từ một miền quá khứ, kéo dài đến hôm nay để chờ đón sự đổi thay của ngày mai tươi sáng.

Cuộc sống rất vội, bước chân tiếp nối, phía bình minh ló rạng, những phương trời cứ thế mở ra. Tạm rời xa ngõ làng nhỏ bé để bước đi trên những chặng đường mới hơn, hành trang tôi mang theo là niềm tin, hoài bão, ước mơ và những bài học cuộc sống quý giá mà ngõ làng mang đến. Tôi sẽ mạnh mẽ đứng lên sau những lần vấp ngã, sẽ rắn rỏi đi về phía trước mà không ngại những thử thách, chông gai, sẽ quyết tâm chinh phục nẻo đường tương lai và cũng sẽ không quên trở về với con đường nguồn cội...

Những lần trở về thăm quê, từ bến đò bên này sông đã thấy dáng mẹ đứng đón đợi ở gốc duối già đầu ngõ, bỗng nhiên lòng thổn thức, bâng khuâng. Khát khao thêm một lần nữa trở về thời bé dại, hát khúc đồng dao "Rồng rắn lên mây", nối bẹ chuối chơi trò nhảy dây, hay quây tròn hò reo "nhiều ăn, ít nhịn". Ấm quá khi được mẹ cầm tay dẫn đi trên con ngõ làng dìu dịu hương hoa. Nhận ra rằng, dù có đi hết mọi nẻo đường ngược xuôi, khi trở về với ngõ làng, trở về bên mẹ, mình vẫn còn là một đứa trẻ mà thôi.

Ta của lúc này chắc chắn sẽ khác ta của hôm qua. Và vạn vật không nằm ngoài quy luật đó. Ngõ làng của ngày hôm nay là con đường thênh thang rải bê tông kiên cố. Còn đâu những giậu mùng tơi, rào râm bụt, hàng cau! Thay vào đó là những bức tường xi măng chắc chắn. Và trên đường luôn nhộn nhịp người, xe. Nhưng dù ngõ làng có đổi thay thế nào đi chăng nữa, thì nơi ấy sẽ luôn để dành cho mỗi người con quê tôi những miền ký ức của một thời chân đất, gót mềm, bụi đỏ…

Hoa bay lối vắng chiều xa. Ngủ đi tuổi thơ! Đừng thao thức nữa. Những điều cần nhớ, đã có ngõ làng cất giữ giùm ta...