Một số vấn đề tết Mậu thân 1968 tại miền Nam Việt Nam

LỜI NÓI ĐẦU

Trong các đề tài khoa học của chuyên ngành lịch sử Việt Nam và lịch sử quân sự Việt Nam, "Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968" chắc chắn vẫn sẽ còn là một đề tài thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước, bởi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy rộng khắp, bất ngờ và rất táo bạo này hàm chứa trong đó nhiều bài học về nghệ thuật quân sự, như nghệ thuật phát hiện và chớp thời cơ chiến lược, nghệ thuật nghi binh "lừa" địch, nghệ thuật tổ chức và sử dụng lực lượng, nghệ thuật chọn hướng, chọn mục tiêu, chọn hình thức và phương thức tiến công... để buộc đối phương phải đánh theo cách đánh của Quân giải phóng miền Nam... Và trên tất cả là sau "Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân", đã có nhiều cuộc thảo luận trong giới quân sự, đánh giá khá gay gắt về sự thành hay bại, được hay chưa được của sự kiện này, song không phải tất cả các nhà nghiên cứu đã có cùng ý kiến hoặc đồng nhất quan điểm trên nhiều vấn đề của sự kiện này. Điều đó cho thấy, cần những nỗ lực, những cố gắng mới nhằm tiếp tục nghiên cứu, nhận thức, nhìn nhận đầy đủ hơn và rõ thêm về sự kiện phức tạp này.

Để góp phần vào mục đích nêu trên, chúng tôi biên soạn cuốn sách: "Một số vấn đề về Tết Mậu Thân 1968 ở miền Nam Việt Nam" trên cơ sở khai thác, cập nhật thêm những tư liệu mới, các quan điểm nghiên cứu mới.

Ngoài Lời nói đầu, Kết luận, cuốn sách được bố cục thành bốn chương; trong đó:

Chương 1 trình bày và phân tích một cách hệ thống quá trình hình thành kế hoạch cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968; Chương 2 tập trung vào làm rõ việc thực hiện các mũi nghi binh chiến lược của các cơ quan đầu não, các cấp lãnh đạo, chỉ huy Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên chiến trường; Chương 3 trình bày diễn biến của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 ở các thành phố lớn tại miền Nam Việt Nam; đồng thời, làm rõ đặc điểm những cuộc tiến công sau Tết Mậu Thân 1968; Chương 4 lý giải nỗi kinh hoàng của giới lãnh đạo Mỹ trước đòn tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân cả trên chiến trường và ở ngay giữa lòng nước Mỹ; đồng thời, làm sáng tỏ tác động nhiều chiều của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 đối với cục diện chiến trường nói chung, với thế đánh - đàm mà Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tạo dựng nói riêng.

"Lịch sử, nói chính xác hơn là hiện thực lịch sử chỉ xảy ra một lần, duy nhất và không thể chữa lại nhưng nhận thức lịch sử cũng như viết sử, có thể làm đi làm lại nhiều lần" (Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Điện Biên Phủ xưa và nay, Tạp chí Xưa và nay, tháng 5 năm 1994). Trước sự kiện Tết Mậu Thân, khoảng thời gian đã trôi qua là một khoảng thời gian đủ dài để người viết nhìn lại những vấn đề xung quanh hiện tượng lịch sử này. Chắc chắn không ai có thể nói rằng đã nắm được toàn bộ sự thật của sự kiện lịch sử trọng đại ấy. Bởi thế, hy vọng với sự làm việc hết sức nghiêm túc, khoa học và trân trọng lịch sử, trên cơ sở của nhiều tư liệu mới tiếp cận được, chúng tôi có thể trình bày những nhận thức sâu hơn để nhìn nhận thêm về sự thật lịch sử của Tết Mậu Thân 1968. Những tư liệu chúng tôi có được có thể là chưa đầy đủ; vì vậy, sự thiếu sót cũng là điều khó tránh. Với tinh thần thực sự cầu thị, chúng tôi mong được bạn đọc đón nhận và thảo luận, góp ý, phê bình. Chúng tôi luôn biết ơn và trân trọng mọi nhận xét, những ý kiến đóng góp từ phía độc giả để cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau!

Tác giả