Lửa cho mỗi ngôi nhà

MỤC LỤC

       • Xứ Đoài cửa ngõ phía tây 5
      
• Lửa cho mỗi ngôi nhà 50
      
• Kỷ nguyên mới cho rau 55
      
• Hai ngả trời yêu 64
      
• Trên mọi nẻo đường 75
      
• Một thời đã qua 118
      
• Một vùng đất địa linh nhân kiệt 132
      
• Thắm mãi tình bè bạn 150
      
• Trong tiết Thanh Minh 158
      
• Thông điệp xanh 167
      
• Thú chơi chim cảnh 177
      
• Lai Châu - vùng đất nhiều đổi thay 189
      
• Người sống với nghịch lý 198
      
• Những câu thơ vút lên tìm sự sống 206
      
• Chuyện nhặt ở làng 213
      
• Quà Giáng sinh 224
      
• Thanh Hào và những vần thơ thiếu nhi 237
      
• Thế Mạc - lặng lẽ một hồn thơ xứ Đoài 246

Trích đoạn

Lửa cho mỗi ngôi nhà

       Lần đầu tiên ra khỏi nhà mà tôi được đi xa nhất là theo bà ra tận bờ sông, năm ấy tôi chừng năm, sáu tuổi. Tháng tám, nước sông Tích tụt xuống tận dưới lòng để lại hai bờ sâu hun hút... Lúc về bà quảy một gánh toàn đất sét vàng mà bà gọi là đất "mỡ cua". Đất mỡ cua mang về bà xếp ngay gốc lựu. Sang tháng mười, đất đã trải qua những trận mưa thu tầm tã và những ngày nắng "rám trái bưởi". Bà bảo: "Đất đã phong hoá"... Rồi bà kén ngày hanh hao mang ra luyện kỹ rồi nặn mấy cỗ "Đầu Rau". Chọn chỗ khô ráo bên hiên nhà bà để ngay ngắn và bảo chúng tôi không đứa nào được bén mảng nghịch ngợm. Chẳng hiểu sao thỉnh thoảng tôi cứ trộm nhìn những khối đất thô sơ, mộc mạc mà có cảm giác như những người già ngồi thu lu "bó củi" đang trò chuyện. Lòng tôi bâng khuâng chợt dâng lên một nỗi niềm thành kính!
      
Đến ngày hăm ba tháng Chạp, bà đi chợ sắm ba chiếc mũ (hai mũ ông, một mũ bà) và một con cá chép nhỏ. Những cái mũ xanh đỏ có gắn tua loang loáng trang kim nhìn như mũ của các ông tướng trong các vở tuồng cổ, khoái chí tôi đội lên đầu. Bà vội bảo: "Phải tội đấy cháu ạ!". Rồi bà kể... Xưa có hai vợ chồng nghèo phải bỏ nhau. Về sau, người vợ lấy lại được chồng giàu có. Một hôm, người vợ đang cúng, đốt vàng mã ngoài sân thì có một người ăn xin đi vào. Người đàn bà nhận ra đó chính là chồng cũ của mình. Động lòng thương cảm liền đem tiền bạc cơm gạo ra cho. Người chồng mới sau biết chuyện nghi ngờ vợ. Người đàn bà thấy thế đâm đầu vào lửa mà chết. Người chồng cũ cám cảnh, rất đau lòng cũng đâm đầu vào lửa chết theo. Người chồng sau ân hận thương tiếc cũng nhảy vào lửa mà chết nốt. Thế là chết cả ba người. Trời thấy cả ba người đều có nghĩa nên phong cho họ là "Vua Bếp"!

...