Lửa cao nguyên

Mấy ngày nay ông Mua gặp chuyện khó: Thằng Tủa, con trai đầu của ông đòi lấy con Mỷ, con gái nhà Giàng Sè Lử làm vợ. “Trai lớn lấy vợ, gái lớn gả chồng”, điều đó có gì làm khó ông? Khó lắm nên ông Mua phải lẳng lặng đi hỏi ý kiến nhiều người mà chưa gỡ được cái mớ rối như bòng bong ấy. Chuyện ông Mua nhớ như in trong đầu là vào năm sáu mươi của thế kỷ trước, khi Giàng Sè Lử làm phỉ, ông Mua xã đội phó đã một mình tay không tìm vào hang bọn phỉ ẩn nấp gọi tướng phỉ Hầu Vản, em rể và cũng là chân tay trung thành của Giàng Sè Lử về với chính quyền cách mạng. Hầu Vản đã nghe theo lời ông Mua để được hưởng lượng khoan hồng của chính quyền cách mạng. Ông Mua làm được việc lớn cho cách mạng cũng nhờ có con vợ họ Sùng bị Lử bỏ rơi giúp sức, đưa đường để xã đội phó vào hang cọp gọi phỉ về hàng. Vợ Lử vất vả một mình nuôi con. Vào mùa cày nương, mấy mẹ con dàn hàng ra mà cuốc đất. Ông Mua thương tình: “Làm như thế bao giờ mới nên nương nên ruộng mà trồng cây ngô, cây bí?”. Ông Mua bảo mấy dân quân trẻ đấu đôi bò giúp vợ Lử cày nương. Nương Vần Chải lắm đá, chỉ nhỡ không kịp nhấc tay một lần là gãy mũi lưỡi cày vì đâm vào đá. Ông Mua là người cày nương thành thạo, khéo léo, chẳng ngại gì mà không giúp bà ta buổi cày. Thằng Tủa đi theo cha cày nương, cùng lũ trẻ nhà Lử vơ cỏ vào bờ đốt đống lửa. Thằng Tủa trưởng thành. Con Mỷ nhà Lử lớn phổng phao thành cô gái xinh đẹp nhất làng. Thằng Tủa thích con Mỷ, chơi đùa với nhau không muốn rời. Ông Mua biết tính con trai, thích là phải được nên càng lo lắng, đứng ngồi không yên.