Lời trong việc quân

Lời giới thiệu

     Các bậc tiền bối trong lịch sử dân tộc Việt Nam ta, ngoại trừ trường hợp những thiên tài quân sự, chính trị như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi…, với một số tác phẩm còn lưu truyền cho hậu thế như: "Hịch tướng sĩ", "Binh thư yếu lược", "Quân trung từ mệnh tập", "Bình Ngô đại cáo"…, còn lại thì thường trong việc quân sự ngày xưa, chỉ có hành động (việc làm) mà không viết, hoặc rất ít viết ra thành tác phẩm. Đặc biệt, không mấy khi thấy các nhân vật trong lịch sử quân sự của chúng ta ngày xưa có thói quen hoặc ham thích việc "lập ngôn" như kiểu những nhân vật lịch sử ở phương Bắc, mà chắc hẳn các vị đều hiểu rõ, hoặc thậm chí còn ít nhiều chịu ảnh hưởng.

     Tuy nhiên, trong một số tình huống hay hoàn cảnh cụ thể: ở giai đoạn mở đầu cuộc ra quân, ở giữa hoặc cuối một trận đánh…, để tỏ thái độ với quân thù, hào hứng hoặc thảm sầu trước một chiến công hoặc một chiến bại…, nhiều vị đã thốt nên lời nói. Và may sao, hoặc bằng cách nào đấy, một số sử thần và sử sách xưa - vốn thường xem việc quân là chỗ tạo cảm hứng và là dấu mốc quan trọng nhất để chép sử - đã ghi lại được.

     Giáo sư sử học Lê Văn Lan là một nhà sử học nổi tiếng, một chuyên gia đầu ngành về chuyên ngành cổ sử Việt Nam, trong quá trình nghiên cứu về lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, đã phát hiện ra những lời người xưa chợt thốt lên trong những việc quân như thế. Theo đó, qua những câu nói ở những thời khắc quan trọng của lịch sử, đã có sự phản ánh một cách trung thực một nét hoặc toàn bộ nhân cách của từng nhân vật lịch sử, điều mà khoa học nghiên cứu nhân vật lịch sử thường quan tâm. Điều quan trọng hơn là thông qua sự việc và lời nói, giúp chúng ta có khả năng phát hiện được một nét đặc sắc nào đấy của tình thế, hoặc hoàn cảnh chiến tranh hay trận chiến đấu; hiểu thêm ý nghĩa của hoạt động quân sự, hoặc là về tư tưởng quân sự, nhất là về văn hóa quân sự… của tổ tiên cũng như truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc ta. Trong quá trình viết bài cộng tác với Tạp chí Văn hóa quân sự, các báo và tạp chí trong và ngoài quân đội, Giáo sư Lê Văn Lan đã coi trọng lối viết kể chuyện hết sức hấp dẫn, làm cho việc nghiên cứu, học hỏi về lịch sử trở nên sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ hơn rất nhiều.

     "Lời trong việc quân" là tập sách tuyển lựa từ các bài viết rất tâm huyết của Giáo sư Lê Văn Lan công bố trong mấy năm gần đây, được sắp xếp theo trình tự thời gian xuất hiện những câu nói của người xưa. Có thể coi những câu chuyện kể trong đó như những "đường viền lịch sử" để đặt lời người xưa vào đấy, cho rõ ra cái bối cảnh, rồi thêm vào những lời bình hoặc lời của các sử thần và sử sách xưa; hoặc từ nhận thức và cảm xúc của chính tác giả, với hy vọng làm rõ được giá trị và ý nghĩa của những lời người xưa trong việc quân. 37 câu chuyện và tiểu luận, xinh xắn mà sâu sắc, sinh động và hấp dẫn, làm nên nội dung cuốn sách này, hy vọng sẽ giúp cho bạn đọc trong việc khám phá những chi tiết độc đáo, đặc sắc về các nhân vật lịch sử; góp phần tìm hiểu, nghĩ suy về lịch sử quân sự nói riêng, lịch sử dân tộc ta nói chung.

     Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

NHÀ XUẤT BẢN    

     QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN