Liệt sĩ Đỗ Đình Xô và những dòng nhật ký không tiếng súng

Lời người biên soạn

Đúng dịp kỷ niệm 40 năm chiến thắng 30 tháng Tư lịch sử (2015), Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Nhân Bình - doanh nhân Đỗ Kim Định đưa tôi đọc quyển nhật ký của người anh trai là liệt sĩ Đỗ Đình Xô ghi lại trong khoảng thời gian hơn bảy tháng luyện tập đến ngày lên đường vào Nam chiến đấu. Với giọng văn giàu hình ảnh, tình cảm, chân thành, những đoạn nhật ký như là những thước phim sống động mà ở đó hiện lên cuộc sống quân ngũ luyện tập gian khổ, nỗi nhớ, tình thương yêu gia đình, xưởng máy, quê hương...

Và hiện lên sau từng trang nhật ký là danh dự con người, là tinh thần trách nhiệm của người công dân trước vận mệnh Tổ quốc, niềm tin tưởng tuyệt đối vào Đảng, vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng đất nước. Đặc biệt là tinh thần "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" của các thế hệ thanh niên thời kháng chiến chống Mỹ.

Khác với những quyển nhật ký của bao người lính viết trước và sau những trận đánh khốc liệt, cuốn nhật ký này kể lại cuộc sống, tâm tư, tình cảm và đặc biệt là cuộc đấu tranh nội tâm của người lính trong những ngày luyện tập trên đất Bắc chuẩn bị vào chiến trường khói lửa. Và chỉ qua một số đoạn cũng đủ cho ta hiểu thêm về cội nguồn sức mạnh để cán bộ chiến sĩ vượt qua những suy nghĩ cá nhân, dấn bước vượt Trường Sơn vào cuộc chiến đấu đầy hy sinh gian khổ góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nhưng người chiến sĩ này đã không bao giờ còn được đọc lại quyển nhật ký của mình nữa. Anh đã mãi mãi nằm lại trong lòng đất Mẹ, vào một ngày tháng Tư đỏ lửa năm 1972 ở xã Hòa Thuận, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang khi cùng đồng đội vượt sông Cái Lớn đánh vào căn cứ của Mỹ ở vùng 4 chiến thuật thuộc huyện Chương Thiện - Rạch Giá (thành phố Vị Thanh - Hậu Giang ngày nay).

Được sự đồng ý và cũng là tâm nguyện của gia đình, chúng tôi đã biên soạn từ nguyên bản cuốn nhật ký, cùng một số bài thơ, bài văn mà liệt sĩ Đỗ Đình Xô đã viết lúc còn là một học sinh giỏi văn thành phố Nam Định. Bản thảo được chuyển tới Nhà xuất bản Quân đội nhân dân để biên tập và xuất bản. Xin được trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!

Nhà báo Lã Quý Hưng