Lịch sử Trung đoàn không quân 925 (1967-2017)

Với chủ trương tiếp tục tăng cường lực lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bảo vệ miền Bắc và đấu tranh, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; tháng 7 năm 1967, Bộ Quốc phòng ra quyết định thành lập Trung đoàn 925, trung đoàn không quân tiêm kích thứ ba của Không quân nhân dân Việt Nam. Đầu năm 1968, Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức công bố quyết định thành lập Trung đoàn 925 tại Trường Tuyên giáo Trung ương. Trong thời gian này, Trung đoàn mới chỉ có một số cán bộ khung, lực lượng còn lại vẫn đang học tập và huấn luyện bay ở nước ngoài. Đến tháng 2 năm 1969, toàn bộ lực lượng của Trung đoàn chuyển về nước, làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu trong đội hình của Sư đoàn Không quân 371 với máy bay được trang bị là MiG-19.

Ngày 8 tháng 5 năm 1972, Trung đoàn 925 ra quân, xuất kích đánh thắng trận đầu, bắn rơi tại chỗ 2 chiếc F-4 của không quân Mỹ trên vùng trời Yên Bái, mở đầu truyền thống vẻ vang của đơn vị.

Trong cuộc chống chiến tranh phá hoại lần thứ hai của không quân Mỹ trên miền Bắc, Trung đoàn xuất kích chiến đấu liên tục, bắn rơi 9 máy bay các loại của địch, góp phần làm nên chiến thắng chung của bộ đội phòng không - không quân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Sau ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất, Sư đoàn Không quân 370 được thành lập và Trung đoàn Không quân 925 được điều về trực thuộc Sư đoàn 370. Căn cứ đóng quân của Trung đoàn tại sân bay Phù Cát thuộc tỉnh Bình Định. Tháng 4 năm 1980, trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội, Bộ Quốc phòng ra quyết định tạm cất phiên hiệu "Trung đoàn Không quân 925". Cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn được điều động về các cơ quan, đơn vị và nhà trường trong Quân chủng Không quân.

Trung đoàn Không quân 940 được thành lập theo Quyết định số 191/QĐ-QP ngày 3 tháng 5 năm 1979 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (Quyết định do Trung tướng Lê Trọng Tấn, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam ký), trực thuộc Trường Sĩ quan Không quân. Nhiệm vụ chủ yếu của Trung đoàn 940 là huấn luyện, đào tạo và bổ túc phi công phản lực trên máy bay MiG-17. Đến tháng 9 năm 1985, do máy bay hết niên hạn sử dụng, cấp trên quyết định tạm thời giải thể Trung đoàn 940.

Tháng 12 năm 1986, Trung đoàn 940 được khôi phục phiên hiệu, đóng quân tại sân bay Phù Cát, làm nhiệm vụ bay đề cao cho phi công trên máy bay MiG-21. Tháng 10 năm 1990, Trung đoàn đổi phiên hiệu thành Trung đoàn 920; tháng 1 năm 2003, đổi phiên hiệu thành Trung tâm Huấn luyện chuyển loại phi công MiG-21 và tháng 9 năm 2005, tiếp tục sử dụng phiên hiệu Trung đoàn 940, trực thuộc Trường Sĩ quan Không quân.

Thực hiện quyết định chấn chỉnh tổ chức biên chế của Quân chủng, tháng 4 năm 2010, Trung đoàn 940 được điều về trực thuộc Sư đoàn Không quân 372, làm nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.

Ngày 10 tháng 12 năm 2013, Bộ Quốc phòng ra quyết định đổi phiên hiệu Trung đoàn Không quân 940 thành Trung đoàn Không quân 925 thuộc Sư đoàn Không quân 372.

Nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Trung đoàn là chặng đường lịch sử đáng ghi nhận và tự hào của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên Trung đoàn. Đó là chặng đường khắc phục khó khăn, xây dựng, chiến đấu, lập thành tích vẻ vang và vươn lên hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao trong giai đoạn mới, xây dựng Trung đoàn vững mạnh, phát triển; đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu của Quân chủng Phòng không - Không quân trong giai đoạn mới của cách mạng.

Do đặc điểm riêng của Trung đoàn 925 trong thời kỳ đầu mới thành lập, lại trải qua nhiều thời kỳ với nhiều lần cơ động và thay đổi phiên hiệu. Theo đề nghị của Trung đoàn, ngày 23 tháng 4 năm 2015, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân ký Quyết định số 1257/QĐ-BTL công nhận Ngày truyền thống của Trung đoàn Không quân 925 - Sư đoàn Không quân 372 là ngày 19 tháng 7 năm 1967.

Tiến tới kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Trung đoàn Không quân 925, được sự chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy Quân chủng Phòng không - Không quân, Đảng ủy Sư đoàn Không quân 372 và đáp ứng nguyện vọng của đông đảo các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn qua các thời kỳ, Thường vụ Đảng ủy Trung đoàn 925 tổ chức biên soạn cuốn "Lịch sử Trung đoàn Không quân 925 (1967 - 2017)".

Cuốn lịch sử nhằm giúp cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn nói riêng, bạn đọc nói chung hiểu rõ quá trình ra đời, xây dựng và từng bước trưởng thành của Trung đoàn 925 qua các thời kỳ; làm cơ sở giáo dục truyền thống cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn, phát huy truyền thống của thế hệ đi trước, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu, biên soạn, nhưng do có những khó khăn nhất định về công tác lưu trữ tư liệu nên cuốn lịch sử khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến, phê bình của các đồng chí và các bạn để lần bổ sung, tái bản tiếp theo, cuốn sách sẽ hoàn chỉnh hơn.

Nhân dịp cuốn "Lịch sử Trung đoàn Không quân 925 (1967 - 2017)" được xuất bản, Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn 925 xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ của Thường vụ Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân; Thường vụ Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn Không quân 372; Nhà xuất bản Quân đội nhân dân; Ban Tổng kết - Lịch sử, Quân chủng Phòng không - Không quân đã quan tâm chỉ đạo và giúp đỡ chúng tôi hoàn thành cuốn sách này. Đặc biệt, chúng tôi xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, phi công của Trung đoàn qua các thời kỳ đã tích cực đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, cung cấp những tài liệu quý giá trong quá trình nghiên cứu, biên soạn, góp phần quan trọng vào sự thành công của cuốn sách.

ĐẢNG ỦY VÀ CHỈ HUY

TRUNG ĐOÀN KHÔNG QUÂN 925