Lịch sử Trung đoàn 101 (1945-2015)

LỜI NÓI ĐẦU

      Trung đoàn 101, tiền thân là Chi đội du kích Cao Vân được thành lập ngày 5 tháng 9 năm 1945 tại thành phố Huế. Sau khi thành lập Trung đoàn đã nhanh chóng trưởng thành, tham gia hai cuộc kháng chiến trường kỳ, vẻ vang của dân tộc và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
      
Trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Trung đoàn luôn giữ vững ý chí chiến đấu kiên cường, bất khuất. Từ các trận đánh nhỏ lẻ tiêu diệt địch trên địa bàn 3 tỉnh miền Trung, Trung đoàn đã nhanh chóng phát triển độc lập tác chiến với quy mô lớn hơn. Trung đoàn đã tham gia chiến đấu trên Mặt trận Trung - Hạ Lào và Đông Bắc Cam-pu-chia, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta.
      
Trong những năm đánh Mỹ tiếp tục phát huy truyền thống chiến đấu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Trung đoàn không ngừng lớn mạnh góp phần chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam đánh Mỹ, diệt ngụy. Từ một trung đoàn đã phát triển lên thành 5 trung đoàn bộ binh (101A, 101B, 101C, 101D, 101E), kế tiếp nhau lên đường tham gia chiến đấu trên các chiến trường Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, Đường 9 - Khe Sanh, Quảng Trị, Quảng Bình... trong tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1968, bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, trên Mặt trận Tây Nguyên, tham gia giải phóng Huế - Đà Nẵng. Vượt qua gian khổ, hy sinh cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn góp phần vào thắng lợi vĩ đại của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
      
Sau năm 1975 đất nước được hoà bình, thống nhất bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, Trung đoàn tham gia nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Lào, Cam-pu-chia cùng với các đơn vị bạn trong Sư đoàn chiến đấu bảo vệ vững chắc biên giới phía Bắc của đất nước.
      
Bước vào giai đoạn cách mạng mới cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn tiếp tục phát huy truyền thống, xây dựng Trung đoàn "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại", góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
      
Suốt chặng đường 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã vượt qua nhiều khó khăn, gian khổ, không ngừng rèn luyện, phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Với những thành tích đã lập được trong chiến đấu và xây dựng, Trung đoàn đã được tặng nhiều Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công các loại. Trung đoàn đã có 2 đồng chí được Nhà nước tuyên dương danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân". Ngày 3 tháng 6 năm 1976, Trung đoàn được Quốc hội và Chính phủ ký quyết định tuyên dương danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân".
      
Nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống của Trung đoàn, thể theo nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn và được sự nhất trí của Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn 325, Thường vụ Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn tổ chức biên soạn cuốn "Lịch sử Trung đoàn 101 (1945 - 2015)", dựa trên cơ sở các cuốn sách "Lịch sử Quân đoàn 2 (1974-1994)" (xuất bản năm 1994); "Lịch sử Sư đoàn 325 (1945 - 2013)" (xuất bản năm 2014), "Lịch sử Trung đoàn 101 - Cao Vân (1945 - 1995)" (xuất bản năm 1995) và các tài liệu lịch sử của Trung đoàn.
      
Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn các thế hệ đi trước đã đóng góp trí tuệ, công sức, xương máu để viết nên truyền thống của Trung đoàn trong suốt 70 năm qua. Chúng tôi cảm ơn Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, các cơ quan Quân đoàn; lãnh đạo, chỉ huy Sư đoàn 325; các cơ quan trong và ngoài quân đội đã giúp đỡ tận tình; cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo điều kiện để cuốn sách kịp thời ra mắt bạn đọc đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống của Trung đoàn 101 anh hùng (5.9.1945 - 5.9.2015).
      
Mặc dù tập thể tác giả đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình sưu tầm, biên soạn, song do bề dày lịch sử của Trung đoàn trải qua suốt hơn nửa thế kỷ và trên địa bàn rộng lớn, khả năng trình bày của đội ngũ cán bộ biên soạn còn nhiều hạn chế nên cuốn sách không tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được sự cộng tác, đóng góp ý kiến của các đồng chí và bạn đọc để cuốn sách được hoàn chỉnh hơn trong lần xuất bản sau, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ trong đơn vị.

ĐẢNG ỦY - CHỈ HUY TRUNG ĐOÀN 101