Lịch sử Sư đoàn 325 (1951 – 2013)

LỜI NÓI ĐẦU

        Ra đời trên mảnh đất Bình - Trị - Thiên kiên cường, bất khuất trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, trải qua 62 năm xây dựng và chiến đấu, Sư đoàn 325 (Đoàn Bình - Trị - Thiên) đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành.

        Ba trung đoàn bộ binh của sư đoàn có tiền thân là các đơn vị Vệ quốc quân đầu tiên của ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên, qua quá trình chiến đấu anh dũng và gian khổ đã không ngừng lớn mạnh cùng phong trào toàn dân đánh giặc và sáp nhập lại thành một trong những đại đoàn chủ lực, cơ động đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

        Ngày chiến thắng trận đánh càn Thanh Hương - Mỹ Xuyên (11-3-1951) trở thành ngày truyền thống của Sư đoàn 325 ngày nay. Trên những chặng đường chiến đấu và chiến thắng vẻ vang, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Sư đoàn 325 đã lập nhiều chiến công vang dội trên các chiến trường trong nước và ở hai nước bạn Lào và Cam-pu-chia.

        Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 325 đã vượt qua mọi gian khổ, hi sinh, sát cánh cùng nhân dân đánh địch. Đặc biệt trong Đông - Xuân 1953 - 1954 để phối hợp với chiến dịch Điện Biên Phủ, đại đoàn đã lập nhiều chiến công trên chiến trường miền Tây; giải phóng nhiều vùng rộng lớn và được tặng cờ "Quyết chiến quyết thắng" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Sư đoàn 325 là một trong những đơn vị chủ lực cơ động có mặt đầu tiên trên chiến trường miền Nam và hoạt động mạnh mẽ trên khắp các địa bàn Trị - Thiên, Tây Nguyên, đồng bằng Trung Trung Bộ, Nam Bộ và làm nhiệm vụ quốc tế ở Trung Lào, Hạ Lào. Chiến công nổi bật của sư đoàn là trận chiến đấu oanh liệt 81 ngày đêm cùng đơn vị bạn bám trụ ngoan cường, anh dũng giữ vững vùng giải phóng Quảng Trị năm 1972 đánh bại các cuộc hành quân lấn chiếm của địch, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

        Trong cuộc Tổng tiến công chiến lược mùa Xuân 1975, với truyền thống: "Đoàn kết, kiên cường, thần tốc, táo bạo, quyết thắng" Sư đoàn 325 cùng các đơn vị bạn giành nhiều thắng lợi lớn trong chiến dịch Trị - Thiên - Huế, Đà Nẵng. Sau cuộc hành quân thần tốc dọc duyên hải miền Trung, sư đoàn đập tan tuyến phòng thủ của địch ở phía đông Sài Gòn; tiêu diệt địch ở Long Thành, Nhơn Trạch, thành Tuy Hạ, Cát Lái... cùng đơn vị bạn tiến vào tham gia giải phóng Sài Gòn - Gia Định.

        Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kết thúc thắng lợi, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, phát huy truyền thống vẻ vang "...trung với Đảng, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng" của Quân đội ta, với phương châm "giúp bạn là tự giúp mình", Sư đoàn 325 đã hoàn thành nhiệm vụ quốc tế cao cả tại nước bạn Lào (1976 - 1979); tham gia bảo vệ vững chắc biên giới Tây Nam của Tổ quốc (1978 - 1979) và làm tròn nhiệm vụ quốc tế ở Cam-pu-chia, góp phần cứu nước bạn thoát khỏi nạn diệt chủng Pôn Pốt - Iêng Xa-ri.

        Trong thời kỳ đổi mới, trước tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động phức tạp, các thế lực thù địch ra sức chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta do Đảng lãnh đạo. Dẫu gặp nhiều khó khăn thử thách, nhưng cán bộ, chiến sĩ sư đoàn nguyện trung thành, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, cùng quân dân cả nước giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; tích cực, chủ động thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, vì một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Với bản chất tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ" các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên chức quốc phòng của sư đoàn đã anh dũng chiến đấu và cống hiến mồ hôi công sức, trí tuệ, máu xương... xây dựng quân đội tiến lên chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

        Hơn sáu mươi năm qua kể từ ngày đầu thành lập, trang sử vẻ vang của sư đoàn không ngừng dày thêm với những chiến công nối tiếp chiến công, góp phần tô thắm truyền thống: "Thần tốc, táo bạo, quyết thắng" của Quân đoàn 2 và truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Sư đoàn, 4 trung đoàn, 3 tiểu đoàn, 8 đại đội, 1 tiểu đội và 11 cán bộ, chiến sĩ của sư đoàn vinh dự được Đảng, Nhà nước và Quốc hội tuyên dương danh hiệu cao quý "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân"; nhiều tập thể, cá nhân được tặng thưởng Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc và nhiều phần thưởng cao quý khác.

        Nhân dịp kỷ niệm 62 năm ngày truyền thống vẻ vang của Sư đoàn 325 (11-3-1951 - 11-3-2013), được sự chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, Đảng ủy, Chỉ huy sư đoàn tổ chức biên soạn cuốn "Lịch sử Sư đoàn 325 (1951-2013)" trên cơ sở cuốn "Sư đoàn 325" tập 1, tập 2 đã xuất bản; lần xuất bản này với mục đích tái hiện lại quá trình hình thành, phát triển và trưởng thành của sư đoàn từ ngày thành lập đến nay, qua đó rút ra bài học kinh nghiệm quý giá về lý luận và thực tiễn để cán bộ, chiến sĩ sư đoàn nghiên cứu, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng tự hào với truyền thống anh hùng của đơn vị. Từ đó ra sức phấn đấu cống hiến công sức, trí tuệ nâng cao hơn nữa chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện trong thời đại mới.

        Nhân dịp cuốn sách ra mắt bạn đọc, Thường vụ Đảng ủy, Chỉ huy Sư đoàn 325 trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, Thủ trưởng các cơ quan quân đoàn; Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Trung tâm lưu trữ Bộ Quốc phòng; Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 4; Đảng ủy, chính quyền các địa phương nơi đơn vị đã và đang đóng quân, các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy sư đoàn qua các thời kỳ đã chỉ đạo, đóng góp, bổ sung tư liệu và hoàn thành bản thảo.

        Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do sư đoàn hoạt động trên phạm vi rộng, cơ động trên nhiều chiến trường trong thời gian dài, việc lưu trữ, thu thập tài liệu gặp nhiều khó khăn và khả năng thể hiện của đội ngũ cán bộ biên soạn còn hạn chế, nên cuốn sách không tránh khỏi những thiếu sót nhất định.

        Tuy vậy, vẫn hi vọng và tin tưởng rằng "Lịch sử Sư đoàn 325 (1951-2013)" sẽ đạt được kết quả tốt đẹp như mục đích ban đầu đã đề ra. Qua đây, cũng rất mong nhận được sự góp ý chân thành của các đồng chí và các bạn để khi có điều kiện tái bản cuốn sách sẽ hoàn chỉnh hơn.

        THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY, CHỈ HUY SƯ ĐOÀN 325