Lịch sử Sư đoàn 312 – Đại đoàn Chiến thắng (1950-2020)

Đại đoàn 312 trước đây - Sư đoàn bộ binh 312 ngày nay là Sư đoàn chủ lực, cơ động của Quân đội nhân dân Việt Nam, được thành lập từ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (ngày 27 tháng 12 năm 1950).

Ngay sau khi thành lập, Sư đoàn đã đánh thắng trận đầu giòn giã ở Xuân Trạch trong chiến dịch Trung Du (chiến dịch Trần Hưng Đạo). Từ đó, Sư đoàn liên tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn: Hoàng Hoa Thám, Lý Thường Kiệt, Hoà Bình, Tây Bắc, Thượng Lào... Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Sư đoàn tiến công tiêu diệt cứ điểm Him Lam mở màn chiến dịch, đánh vào trung tâm Mường Thanh, bắt sống tướng Đờ Cát-xtơ-ri và toàn bộ Bộ Tham mưu tập đoàn cứ điểm... với chiến công to lớn này, Sư đoàn đã vinh dự được Bác Hồ tặng cờ “Quyết chiến quyết thắng”.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Sư đoàn vừa làm nhiệm vụ bảo vệ, xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, vừa huấn luyện chi viện cho các chiến trường, đồng thời trực tiếp chiến đấu, lập nhiều chiến công trên các chiến trường Thượng Lào, Quảng Trị. Mùa Xuân năm 1975, trong đội hình tiến công thần tốc của Quân đoàn 1, Sư đoàn đã tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ sư đoàn 5 ngụy ở cửa ngõ phía bắc Sài Gòn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần cùng toàn quân, toàn dân giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Với những thành tích xuất sắc trong xây dựng và chiến đấu, ngày 15 tháng 1 năm 1976, Sư đoàn 312 vinh dự được Quốc hội và Chính phủ tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Sư đoàn tiếp tục chiến đấu bảo vệ biên giới Tổ quốc và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại.

Quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Sư đoàn luôn được sự quan tâm lãnh đạo trực tiếp của Đảng, của Bác Hồ và Bộ Quốc phòng, sự đùm bọc yêu thương của nhân dân, sự giúp đỡ tận tình của các đơn vị bạn. Dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, lớp lớp cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn đã anh dũng chiến đấu, hăng say huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, lao động, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ngày càng tô thắm thêm truyền thống “Đoàn kết - Anh dũng - Chiến thắng” mà Bác Hồ kính yêu đã trao tặng.

Để lưu giữ lại lịch sử chiến đấu hào hùng, chiến thắng vẻ vang của Sư đoàn và giáo dục truyền thống cho lớp lớp cán bộ, chiến sĩ là một việc làm có ý nghĩa to lớn, được lãnh đạo, chỉ huy Sư đoàn các thời kỳ rất quan tâm. Sau khi cuốn “Lịch sử Sư đoàn 312 (1950-2000)” được xuất bản, Đảng ủy - chỉ huy Sư đoàn đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp quý báu của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn. Căn cứ vào đối chiếu các nguồn sử liệu, tập thể Ban biên soạn đã nghiên cứu, phân tích và tiếp thu bổ sung có chọn lọc các đóng góp trên, đồng thời biên soạn bổ sung giai đoạn 2001-2010. Cuốn “Lịch sử Sư đoàn 312 (1950-2010)” được xuất bản năm 2010 đã phản ánh khách quan, chân thực lịch sử 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Sư đoàn.

Hướng tới kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Sư đoàn, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn đã chỉ đạo biên soạn lịch sử Sư  đoàn giai đoạn 2011-2020 và cho xuất bản cuốn “Lịch sử Sư đoàn 312 - Đại đoàn Chiến thắng (1950-2020)”. Nội dung cuốn sách được xuất bản lần này đã được chỉnh lý bổ sung hoàn chỉnh các tư liệu, sự kiện phù hợp với từng giai đoạn, phản ánh lịch sử 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của một sư đoàn chủ lực, cơ động của Quân đội nhân dân Việt Nam - Sư đoàn 312 anh hùng.

Nhân dịp cuốn sách ra mắt bạn đọc, Đảng ủy - chỉ huy Sư đoàn 312 xin chân thành cảm ơn các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn đã chiến đấu anh dũng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, lao động quên mình, viết nên những trang sử anh hùng của Sư đoàn trong 70 năm qua và đã đóng góp nhiều công sức, trí tuệ, tư liệu quý cho cuốn sách; cảm ơn thủ trưởng các cơ quan Bộ Quốc phòng; Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân đoàn 1; Viện Lịch sử quân sự Việt Nam; Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Phòng Khoa học quân sự Quân đoàn 1 đã giúp đỡ cho việc hoàn thành cuốn sách này.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do tài liệu lưu trữ vẫn chưa thật đầy đủ và do hạn chế nhất định nên cuốn sách khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp phê bình của các đồng chí và các bạn để lần xuất bản sau cuốn sách được hoàn chỉnh hơn.

                           ĐẢNG ỦY - CHỈ HUY SƯ ĐOÀN 312