Lịch sử phong trào chống phá Bình Định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 -1975) tập 2 (1961 – 1965)

      
Lời nói đầu
      
Bằng sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phương pháp kết hợp đấu tranh chính trị, quân sự và binh vận một cách thích hợp, kịp thời, quân và dân ta ở miền Nam đã từng bước đánh bại các kế hoạch tố Cộng, diệt Cộng và dồn dân lập các khu dinh điền, khu trù mật - nội dung cốt lõi trong chương trình bình định miền Nam dưới hình thức chủ nghĩa thực dân mới trong những năm đầu tiên của cuộc chiến tranh, đẩy chính quyền Việt Nam cộng hòa đến trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn. Với thắng lợi này, quân và dân ta ở miền Nam đã thành công trong bước khởi đầu, tạo sự chuyển biến chiến lược quan trọng đối với kết cục cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Để khắc phục tình trạng nguy cấp này, giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đã nhanh chóng chuyển sang thực hiện chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" - một cuộc phiêu lưu, leo thêm một nấc thang mới trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam.
      
Đặt cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam vào vị trí thử nghiệm của chiến lược quân sự toàn cầu Phản ứng linh hoạt (Phản ứng linh hoạt - chiến lược quân sự toàn cầu của Mỹ thay thế chiến lược Trả đũa ồ ạt, do M. Taylo đề xuất từ năm 1956, được J. Kennơđi chấp nhận áp dụng từ năm 1961. Nội dung chính là: chuyển hướng chiến lược từ chuẩn bị chiến tranh tổng lực để uy hiếp và tấn công ồ ạt bằng vũ khí hạt nhân vào đối phương là chính sang sẵn sàng "phản ứng lại mọi thách thức có thể bằng sức mạnh" một cách linh hoạt để giành thắng lợi từ chiến tranh hạn chế với các cấp độ khác nhau đến chiến tranh tổng lực, phù hợp với thực tế tương quan lực lượng hạt nhân Mỹ và Liên Xô, đối phó với phong trào giải phóng dân tộc đang phát triển mạnh. (…) Trong thập kỷ 60 của thế kỷ XX, Mỹ đã thử nghiệm chiến lược phản ứng linh hoạt ở Việt Nam bằng chiến lược chiến tranh đặc biệt, chiến lược chiến tranh cục bộ… nhưng đều thất bại. Đến đầu những năm 70, Mỹ buộc phải thay thế chiến lược phản ứng linh hoạt bằng chiến lược ngăn đe thực tế. (Bộ Quốc phòng - Trung tâm từ điển bách khoa quân sự, Từ điển bách khoa quân sự Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2005, tr. 213).), đế quốc Mỹ gấp rút gia tăng cố vấn và lực lượng yểm trợ quân sự cũng như vũ khí, phương tiện chiến tranh cho chính quyền, quân đội và cảnh sát Việt Nam cộng hòa, triển khai chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" ở miền Nam Việt Nam. Đây là kiểu chiến tranh dùng quân đội Việt Nam cộng hòa làm lực lượng chủ yếu, được Mỹ bảo đảm ngân sách, trang bị vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự và chỉ huy bằng hệ thống cố vấn quân sự và dân sự từ trung ương đến các tỉnh và đặc khu, các sư đoàn và tiểu đoàn; đồng thời thực hiện ba biện pháp chiến lược cơ bản: tìm diệt bộ đội chủ lực và cơ sở cách mạng, bình định để nắm dân, phá hoại miền Bắc bằng biệt kích và phong tỏa biên giới, vùng biển để ngăn chặn chi viện của miền Bắc. Bình định được xác định là mục tiêu chủ yếu, trong đó dồn dân lập ấp chiến lược là biện pháp chiến lược, là "xương sống" của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt". Như vậy, ấp chiến lược trở thành mục đích, là vấn đề cốt lõi, là khâu quyết định thành bại của "Chiến tranh đặc biệt".
      
Quyết tâm thực hiện mục đích đặt ra, Mỹ và chính quyền Việt Nam cộng hòa đã huy động tổng lực sức mạnh của cả hệ thống chính trị, nòng cốt là công cụ bạo lực của bộ máy quân đội, cảnh sát, sử dụng tất
      
cả mọi thủ đoạn quân sự và chính trị tàn bạo, thâm hiểm nhất để dồn dân, quyết lập cho được 16.000 ấp chiến lược trên toàn miền Nam. Trước những âm mưu và hành động mới của đế quốc Mỹ và chính quyền Việt Nam cộng hòa, lực lượng cách mạng và quần chúng yêu nước miền Nam đã bị những tổn thất rất nặng nề.
      
Không chịu khuất phục trước quân thù, với tinh thần cách mạng sáng tạo, dưới sự lãnh đạo của Đảng, trực tiếp là các cấp bộ Đảng địa phương, hậu thuẫn của lực lượng vũ trang nhân dân, kế thừa những thành tựu và kinh nghiệm đấu tranh chống phá bình định, nhất là chống phá các khu dinh điền, khu trù mật... trong những năm trước đó, quân và dân miền Nam đã sáng tạo ra phương châm đấu tranh phù hợp, hiệu quả - đó là, kết hợp "hai chân" (quân sự và chính trị), "ba mũi" (chính trị, quân sự và binh vận), "bốn bám" (Đảng bám dân, dân bám đất, du kích và bộ đội bám địch, cấp trên bám cấp dưới), từng bước đánh bại "quốc sách" ấp chiến lược của đế quốc Mỹ và chính quyền Việt Nam cộng hòa.
      
Cũng từ thực tế đấu tranh chống bình định, phá ấp chiến lược, quân và dân miền Nam đã tìm ra quy luật: Mỹ và chính quyền Việt Nam đã dùng súng đạn, xe tăng để phục vụ cho việc dồn dân lập ấp chiến lược; vậy để đấu tranh chống lại âm mưu và hành động bạo tàn, ngang ngược này, dân chúng không thể dùng tay không được mà phải sử dụng bạo lực cách mạng tổng hợp - cả quân sự và chính trị, trong đó "chân" - "mũi" quân sự phải làm "đòn xeo" đi trước một bước. Quân sự không chỉ đóng vai trò tạo điều kiện, thời cơ, hỗ trợ cho nhân dân nổi dậy phá ấp chiến lược, thế kìm kẹp, giành quyền làm chủ, mà còn là lực lượng bảo vệ thành quả đã giành được.
      
Như vậy, cuộc đấu tranh chống bình định, phá ấp chiến lược - "xương sống" của "Chiến tranh đặc biệt" giành thắng lợi là một trong những đóng góp rất quan trọng vào việc làm phá sản chiến lược chiến tranh thứ hai trong chiến lược toàn cầu phản ứng linh hoạt của đế quốc Mỹ áp dụng ở miền Nam Việt Nam. Đây là nội dung chủ yếu của công trình "Lịch sử phong trào đấu tranh chống phá bình định trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)", tập II (1961 - 1965); với những vấn đề cần tập trung giải quyết, gồm: Chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" và chính sách bình định miền Nam Việt Nam của đế quốc Mỹ và chính quyền Việt Nam cộng hòa; nhân dân miền Nam đấu tranh chống phá "quốc sách" ấp chiến lược (1961 - 1963) và kế hoạch dồn dân lập "ấp tân sinh" (1964 - 1965), góp phần quan trọng làm phá sản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", bẻ gãy một mắt xích cơ bản trong chiến lược quân sự toàn cầu phản ứng linh hoạt của Mỹ.
      
Là công trình chuyên khảo về một mảng nội dung rất quan trọng và còn mới mẻ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, mặc dù tập thể tác giả thực hiện đề tài đã có rất nhiều cố gắng trong việc thu thập, khai thác tài liệu, xử lý và thẩm định các sự kiện và số liệu, nghiên cứu và biên soạn bản thảo, trao đổi và xin ý kiến của một số chuyên gia... nhưng vẫn còn những hạn chế nhất định không thể tránh khỏi. Mong được sự góp ý của bạn đọc.
      
Nhân dịp công trình được xuất bản, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam và tập thể tác giả chân thành cảm ơn các nhà khoa học, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã nhiệt tình giúp đỡ và cộng tác.
      
Xin trân trọng cảm ơn!

      Viện Lịch sử quân sự Việt Nam