Lịch sử lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì (1948 – 2023)

Việt Trì là thành phố cửa ngõ vùng Tây Bắc, nối giữa các khu vực miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, án ngữ các tuyến đường bộ, đường thủy, đường sắt trên hành lang kinh tế Hà Nội - Lào Cai với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), xưa là kinh đô của nước Văn Lang - nhà nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nay là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của tỉnh Phú Thọ. Với vị trí trọng yếu trong khu vực, Việt Trì có vai trò quan trọng trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc tiến tới Cách mạng Tháng Tám (1930 - 1945), thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng, dưới sự lãnh đạo của Ban Cán sự Đảng tỉnh Phú Thọ, các đội tự vệ của huyện Hạc Trì được thành lập, có vai trò quyết định trong tiến hành chiến tranh du kích và xây dựng căn cứ địa cách mạng. Tháng Tám năm 1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện, dưới sự lãnh đạo của Việt Minh, các đội tự vệ trở thành lực lượng nòng cốt, tổ chức lực lượng quần chúng nổi dậy chiếm các cơ sở quan trọng của huyện lỵ, thành lập chính quyền cách mạng.

Với vị trí trọng yếu trong thế trận phòng thủ, là yết hầu bảo vệ Liên khu 10, Việt Trì được Trung ương Đảng chọn làm cơ sở xây dựng lực lượng vũ trang lớn mạnh, có vai trò nòng cốt cho toàn dân đánh giặc trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954).

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng vũ trang huyện Hạc Trì (từ năm 1957 là lực lượng vũ trang thị xã Việt Trì, đến năm 1962 là lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì) cùng với nhân dân toàn huyện tiếp tục hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ, đẩy mạnh lao động sản xuất, chi viện cho tiền tuyến, đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, đồng thời động viên hàng trăm thanh niên của quê hương tình nguyện lên đường chiến đấu, phục vụ chiến đấu trên khắp các mặt trận, góp phần cùng quân và dân cả nước làm nên chiến thắng lịch sử mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc, lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì đã đoàn kết vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, cùng với quân và dân Tây Bắc bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương; góp phần cùng các đơn vị, cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường thuận lợi để thành phố Việt Trì đạt được những thành tựu quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực, góp phần khẳng định vị thế chiến lược hàng đầu của tỉnh. Trong những năm qua, lực lượng vũ trang thành phố không ngừng lớn mạnh, trưởng thành, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, viết nên truyền thống “Trung thành, đoàn kết, anh dũng, chiến thắng”.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Quân khu 2, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Phú Thọ, Thành ủy Việt Trì, Đảng ủy, Ban Chỉ huy quân sự thành phố Việt Trì tổ chức biên soạn cuốn sách “Lịch sử lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì (1948 - 2023)” nhằm ghi lại quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang thành phố, từ đó giúp cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố thấy rõ hơn trách nhiệm trong việc gìn giữ và phát huy, nâng cao lòng tự hào về truyền thống của quê hương, về lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì qua các thời kỳ; đồng thời góp phần cổ vũ lực lượng vũ trang thành phố phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Cuốn sách “Lịch sử lực lượng vũ trang thành phố Việt Trì (1948 - 2023)” gồm 4 chương, phản ánh quá trình chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, những chiến công tiêu biểu của bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và dự bị động viên thành phố Việt Trì trong 75 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, sưu tầm tài liệu, chọn lọc, nghiên cứu, thảo luận, song do nhiều sự kiện diễn ra trong thời gian dài, nhiều tài liệu thành văn thất lạc, không ít nhân chứng đã mất, chuyển công tác hoặc tuổi cao, vì vậy, cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, Đảng ủy, Ban Chỉ huy quân sự thành phố xin chân thành tiếp thu ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và nhân dân để cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau.

Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, Đảng ủy, Ban Chỉ huy quân sự thành phố Việt Trì xin trân trọng cảm ơn Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Phú Thọ, Ban Thường vụ Thành ủy Việt Trì, Ban Tuyên giáo Thành ủy Việt Trì cùng các cơ quan lưu trữ trong và ngoài thành phố, các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy Ban Chỉ huy quân sự thành phố Việt Trì qua các thời kỳ cùng Công ty Cổ phần Sách và Truyền thông Văn hóa Việt đã nhiệt tình giúp đỡ để cuốn sách sớm ra mắt bạn đọc.

Xin trân trọng cảm ơn!

ĐẢNG ỦY, BAN CHỈ HUY QUÂN SỰ

THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ