Lịch sử lực lượng vũ trang Quân khu 5 – tập 1 – thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược (1945-1975)

Nói đến Quân khu 5 là nói đến vùng đất và con người kiên cường, bất khuất, mưu trí, sáng tạo trong kháng chiến chống ngoại xâm; thủy chung, son sắt, chí nghĩa chí tình trong thực hiện nghĩa vụ quốc tế; tự lực tự cường, vượt mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, hy sinh; được Đảng và Bác Hồ tổ chức, giáo dục và rèn luyện, lực lượng vũ trang Quân khu 5 là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân.

Tiền thân của lực lượng vũ trang Quân khu 5 là Đội du kích Ba Tơ và các đội du kích, tự vệ khác ra đời trong cao trào kháng Nhật cứu nước, làm nòng cốt cho quần chúng nhân dân giành thắng lợi trong Cách mạng Tháng Tám ở Nam Trung Bộ.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), lực lượng vũ trang Liên khu 5 trưởng thành từ nhỏ đến lớn, chiến đấu trong điều kiện bị kẻ thù bao vây bốn mặt, xa sự chỉ đạo và chi viện của Trung ương. Phát huy tinh thần tự lực tự cường, khắc phục khó khăn gian khổ, lực lượng vũ trang Liên khu 5 vừa chủ động tổ chức các chiến dịch tiến công địch ở Quảng Nam - Đà Nẵng, Tây Nguyên, Khánh Hòa, phát triển chiến tranh du kích ở vùng địch tạm chiếm, bảo vệ vùng tự do Nam - Ngãi - Bình - Phú; vừa thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp bạn xây dựng khu kháng chiến Nam Lào, xây dựng cơ sở cách mạng ở Đông Bắc Campuchia giải phóng địa bàn; cùng với cả nước giành chiến thắng trong chiến cục Đông Xuân 1953 - 1954, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Trong suốt 21 năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), lực lượng vũ trang Quân khu 5 cùng với quân, dân toàn miền Nam và cả nước chiến đấu kiên cường, lần lượt đánh bại các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ. Ngay trong những thời điểm khó khăn, ác liệt nhất của cuộc kháng chiến, thì tinh thần, ý chí cách mạng quyết chiến quyết thắng, kinh nghiệm chiến đấu, nghệ thuật quân sự... của lực lượng vũ trang Quân khu 5 càng được phát huy cao độ, tỏa sáng; đây là một trong những nhân tố chủ yếu làm nên những thắng lợi vang dội trên các mặt trận quân sự, chính trị và binh vận của Quân khu. “Hai chân, ba mũi giáp công”, “Nắm thắt lưng địch mà đánh” trở thành phương châm, tư tưởng chiến lược tiến công của lực lượng vũ trang Quân khu 5 thời đánh Mỹ. Cả nước biết đến Quân khu 5 với truyền thống “Trung dũng, kiên cường, đi đầu diệt Mỹ”. Với những chiến công to lớn của mình, lực lượng vũ trang Quân khu 5 đã góp phần quan trọng cùng quân và dân cả nước kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến chống Mỹ,  cứu nước.

Vừa bước ra từ khói lửa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng vũ trang Quân khu 5 đã cùng đơn vị bạn chiến đấu chống quân Pôn Pốt xâm lược, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trên tuyến biên giới Tây Nam, hoàn thành nghĩa vụ quốc tế cao cả, cứu nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng và giúp bạn hồi sinh đất nước. Trong hơn 40 năm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng vũ trang Quân khu 5 không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, tăng cường khả năng phòng thủ sẵn sàng chiến đấu, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững chắc; đánh bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực phản động, thù địch; giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn để phát triển kinh tế - xã hội. Lực lượng vũ trang Quân khu 5 luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; góp phần bảo vệ vừng chắc chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ thành quả cách mạng; luôn giữ vững bản chất quân đội cách mạng, “Bộ đội Cụ Hồ”,  làm thất bại âm mưu “phi chính trị hóa” quân đội của các thế lực thù địch.

Trải qua hơn 70 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, lực lượng vũ trang Quân khu 5 luôn được đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; được nhân dân đùm bọc, cưu mang, nuôi dưỡng; mối quan hệ quân dân cá nước ngày càng thêm bền chặt. Bằng ý chí, sức lực, trí tuệ và máu xương của mình, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Quân khu 5 đã lập nên biết bao chiến công oanh liệt, viết nên truyền thống “Tự lực tự cường, khắc phục khó khăn, chịu đựng gian khổ, mưu trí sáng tạo, chiến đấu kiên cường, chiến thắng vẻ vang”, góp phần xây đắp nên truyền thống tốt đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Truyền thống đó đã và đang được lực lượng vũ trang Quân khu 5 kế thừa, phát huy trong thời kỳ mới, để luôn luôn xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ ”.

Tôi trân trọng và đánh giá cao Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã chỉ đạo, tổ chức biên soạn công trình “Lịch sử lực lượng vũ trang Quân khu 5 (1945 - 2015)”. Đây là công trình lịch sử được chỉ đạo, tổ chức biên soạn nghiêm túc, công phu. Với công trình lịch sử có giá trị này, tôi tin tưởng các thế hệ hôm nay và mai sau sẽ hiểu sâu sắc, để quý trọng hơn lịch sử xây dựng, công tác và chiến đấu vô cùng gian khổ, ác liệt nhưng rất đỗi hào hùng của lực lượng vũ trang Quân khu 5.

Lịch sử là dòng chảy vĩnh hằng, liên tục, nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Càng quý trọng, nâng niu quá khứ hào hùng, chúng ta càng vững tin vào hiện tại và tương lai; vững tin vào sự trưởng thành lớn mạnh của lực tượng vũ trang Quân khu 5, của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng; tin tưởng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta sẽ xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Với ý nghĩa đó và là người từng lãnh đạo, chỉ huy lực lượng vũ trang Quân khu 5, tôi xin trân trọng giới thiệu cuốn  sách “Lịch sử lực lượng vũ trang Quân khu 5 (1945 - 2015)” đến bạn đọc.

Hà Nội, ngày 6 tháng 7 năm 2020

Thượng tướng,  Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

NGUYỄN VĂN ĐƯỢC

Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam

Nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyên Tư lệnh Quân khu 5