Lịch sử lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nghĩa Đàn (1945 – 2010)

Lời giới thiệu

        Nghĩa Đàn là huyện trung du miền núi phía Bắc - Tây Bắc tỉnh Nghệ An, có vị trí kinh tế - chính trị - an ninh - quốc phòng quan trọng, là trung tâm kinh tế - văn hóa - xã hội của cụm 4 huyện vùng Tây Bắc tỉnh Nghệ An (Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong), có địa giới giáp tỉnh Thanh Hóa, có tuyến đường chiến lược Hồ Chí Minh, quốc lộ 15A đi qua địa bàn.

        Từ xa xưa Nghĩa Đàn là nơi cư ngụ của người Việt cổ, hiện nay trên địa bàn huyện có 3 dân tộc cùng chung sống (Kinh, Thái, Thổ), trong đó dân tộc Kinh chiếm tới 70,6% dân số toàn huyện.

        Dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, hơn 65 năm qua lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nghĩa Đàn đã không ngừng phấn đấu vươn lên, lập nhiều chiến công vẻ vang, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

        Với quan điểm "toàn dân, toàn diện" và thực hiện phương châm "vừa kháng chiến vừa kiến quốc", trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, lực lượng vũ trang huyện Nghĩa Đàn làm nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng. Phối hợp với các đơn vị bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực, trên địa bàn chống trả thực dân Pháp, dốc sức dốc lòng cho các chiến trường, góp phần xây dựng vững chắc hậu phương Thanh - Nghệ - Tĩnh.

        Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, lực lượng vũ trang và nhân dân Nghĩa Đàn đã kiên cường vượt qua muôn vàn khó khăn gian khổ, hy sinh anh dũng, kiên trung, là lực lượng nòng cốt trong phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, hàn gắn vết thương chiến tranh, chống mọi âm mưu phá hoại của địch tại địa bàn vùng Tây Bắc Nghệ An. Xây dựng thế trận toàn dân đánh giặc góp phần đánh bại hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Động viên sức người, sức của tích cực chi viện cho các chiến trường làm tròn nghĩa vụ hậu phương với tiền tuyến miền Nam và nước bạn Lào. Người dân Nghĩa Đàn mãi mãi tự hào với những trận hiệp đồng tác chiến của đội nữ du kích làng Đong với bộ đội cao xạ, cùng những trận đánh trả không quân Mỹ, bảo vệ kho hàng, bảo vệ quốc lộ 15, cầu phà Hiếu, những lần bắt phi công Mỹ khi máy bay của chúng bị bắn rơi tại địa phương...

        Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, lực lượng vũ trang nhân dân Nghĩa Đàn tiếp tục vươn lên phát huy những thành quả trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó, xây dựng quê hương Nghĩa Đàn ngày càng giàu đẹp. Làm tốt vai trò tham mưu cho cấp ủy, chính quyền thực hiện tốt nhiệm vụ an ninh - quốc phòng; phối hợp chặt chẽ với lực lượng trên địa bàn phát hiện, ngăn chặn kịp thời các âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch, giữ vững ổn định chính trị, giữ vững trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện. Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nghĩa Đàn luôn xứng đáng là lực lượng tin cậy của Đảng, chính quyền và nhân dân trên địa bàn huyện, thực sự là lực lượng nòng cốt trong xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, nền quốc phòng toàn dân.

        Thực hiện Nghị quyết số 10/NQ-ĐUQSTW ngày 1 tháng 8 năm 1999 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương về "Đẩy mạnh nghiên cứu, phát huy vai trò của Khoa học lịch sử quân sự trong thời kỳ mới"; Hướng dẫn số 265/HD-CT ngày 19 tháng 4 năm 2006 của Cục Chính trị Quân khu 4 và Chỉ thị số 38/CT-ĐU của Thường vụ Đảng ủy quân sự tỉnh Nghệ An về "Nghiên cứu, biên soạn lịch sử lực lượng vũ trang tỉnh và các huyện, thành thị"; được sự chỉ đạo của Ban thường vụ Huyện ủy, Đảng ủy, Ban chỉ huy quân sự huyện Nghĩa Đàn phối hợp với Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn tỉnh Nghệ An, tiến hành nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn cuốn sách: "Lịch sử Lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nghĩa Đàn (1945 - 2010)" nhằm tái hiện lại một cách sinh động và chân thực quá trình, xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang nhân dân huyện Nghĩa Đàn trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Qua thực tiễn lịch sử để rút ra những bài học kinh nghiệm về xây dựng và bảo vệ hậu phương chiến lược, về động viên sức người, sức của, thực hiện nhiệm vụ chiến tranh nhân dân tại địa phương trong quá trình thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Cuốn sách góp phần giáo dục tình yêu quê hương, đất nước, giáo dục ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ cho thế hệ trẻ trên quê hương Nghĩa Đàn.

        Trong suốt quá trình gần 2 năm tiến hành nghiên cứu, sưu tầm tư liệu và biên soạn cuốn sách, chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ của Ban Lịch sử quân sự Quân khu 4, Phòng Khoa học - Công nghệ và Môi trường Quân khu 4; Ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An; các đồng chí cán bộ, lão thành cách mạng, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan ban ngành cấp tỉnh, cấp huyện và các nhà nghiên cứu lịch sử trong và ngoài quân đội.

        Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong chỉ đạo và tổ chức biên soạn, nhưng do những khó khăn về nguồn tư liệu, các nhân chứng lịch sử qua các thời kỳ không còn nhiều, nên sẽ không thể tránh khỏi những hạn chế thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý độc giả để lần tái bản sau được tốt hơn.

Thay mặt Ban chỉ đạo biên soạn              

        Bí thư Huyện ủy - bí thư Đảng ủy Quân sự huyện

        Lê Đức Trường