Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954), Tập V – phát triển thế tiến công chiến lược

      
LỜI GIỚI THIỆU
      
Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), Tập V - Phát triển thế tiến công chiến lược là tập thứ 5 của bộ sách Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), gồm 7 tập, do Viện Lịch sử quân sự Việt Nam tổ chức biên soạn. Tập I - Chuẩn bị kháng chiến, Tập II - Toàn quốc kháng chiến, Tập III - Kháng chiến toàn diện, Tập IV - Bước ngoặt cơ bản của cuộc kháng chiến, đã được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành vào các năm 2001, 2005, 2009, 2011.
      
Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), Tập V - Phát triển thế tiến công chiến lược phản ánh cuộc kháng chiến của dân tộc ta trong hai năm rưỡi, từ sau Chiến dịch Biên Giới Thu Đông 1950 đến giữa năm 1953.
      
Mặc dù thảm bại ở biên giới Thu Đông 1950, song thực dân Pháp vẫn ngoan cố đeo đuổi chiến tranh xâm lược Đông Dương, điều chỉnh kế hoạch quân sự, tranh thủ viện trợ Mỹ, gia tăng mối quan hệ với các quốc gia liên kết - chính quyền do Pháp dựng lập ở Việt Nam, Lào, Campuchia. Về quân sự, quân Pháp triển khai chủ trương, kế hoạch chiếm giữ vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng; bình định Nam Bộ và Nam Trung Bộ. Về chính trị, Pháp tiếp tục thực hiện chính sách "dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh" bằng những thủ đoạn mới, nuôi dưỡng và dựa vào quân đội quốc gia Việt Nam, chống phá sự nghiệp kháng chiến kiến quốc do Đảng ta lãnh đạo.
      
Khuếch trương chiến thắng Biên Giới, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng (2-1951), quân và dân ta tiếp tục thực hiện kháng chiến toàn dân toàn diện, vừa kháng chiến vừa kiến quốc. Trên mặt trận quân sự, chúng ta mở nhiều chiến dịch tiến công với quy mô ngày càng lớn, không gian rộng, thời gian dài, từng bước điều chỉnh hướng tiến công, nhằm phát huy ưu thế của mình; đồng thời đẩy mạnh chiến tranh du kích, chống phá thành công kế hoạch bình định của địch, giành được nhiều thắng lợi quan trọng. Gắn với những thắng lợi đó, là những thành tựu về củng cố chính quyền, tổ chức đoàn thể quần chúng, mặt trận dân tộc thống nhất; xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang, nghệ thuật quân sự.
      
Trên cơ sở những tư liệu mới được khai thác, sưu tầm, kế thừa những thành tựu, kết quả nghiên cứu đã được công bố, nhóm biên soạn xây dựng kết cấu, bố cục của tập sách và trình bày nội dung lịch sử theo tiến trình lịch sử hoặc theo vấn đề. Theo đó, nội dung của tập sách này được thể hiện qua 4 chương (16, 17, 18, 19). Chương 16 trình bày về tình hình địch sau thất bại của chúng trong Thu Đông 1950; về các chủ trương, phương châm chiến lược, quyết sách mới của Đảng ta (thể hiện tập trung ở Đại hội Đảng lần thứ II, tháng 2-1951); diễn biến của 3 chiến dịch tiến công địch ở trung du và đồng bằng Bắc Bộ. Chương 17, trình bày các vấn đề về xây dựng lực lượng, củng cố hậu phương kháng chiến, trong đó đi sâu vào các nội dung về củng cố Đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể kháng chiến; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân;
      
phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; hoạt động đối ngoại. Chương 18 trình bày cuộc chiến đấu của quân và dân ta ở vùng địch chiếm đóng trên khắp ba miền đất nước, mà quan trọng là ở Bắc Bộ nhằm giành, giữ vững thế chủ động chiến lược; đồng thời sử dụng một lực lượng nhất định để phối hợp, chi viện cho chiến trường Lào, Campuchia. Chương 19 bao gồm các nội dung về tiến công địch ở Tây Bắc Bắc Bộ; hoạt động quân sự của cả nước trong Xuân -Hè 1953; về sự phối hợp với quân giải phóng Pa-thét Lào, chiến thắng địch ở Thượng Lào.
      
Nội dung của tập sách này đã được thể hiện, phản ánh qua nhiều công trình nghiên cứu của tập thể, cá nhân ở các cấp độ khác nhau. Ở các tổng cục, liên khu, khu, quân khu, tỉnh, thành phố, các đơn vị, v.v. có các công trình về Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954), hay lịch sử 30 năm chiến tranh giải phóng (1945-1954), v.v. Đặc biệt là Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), tập 4, (bộ 6 tập); Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), tập 2 (bộ 2 tập), do Viện Lịch sử quân sự Việt Nam tổ chức biên soạn, đã được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành vào các năm 1990, 1994.
      
Việc biên soạn tập sách có sự kế thừa các chương 13, 14, 15 bộ Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), mà Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã biên soạn trước đây, đồng thời sử dụng nhiều tư liệu của các công trình về lịch sử kháng chiến chống Pháp (1945-1954), của các cơ quan, địa phương, đơn vị, v.v.
      
Trong quá trình biên soạn, các tác giả đã có nhiều cố gắng thu thập tư liệu từ các trung tâm lưu trữ, thư viện; đối chiếu, cập nhật thông tin từ các công trình nghiên cứu; khai thác tư liệu nhân chứng, v.v. Tuy vậy, do thời gian hạn hẹp, khả năng, trình độ nghiên cứu, biên soạn của tập thể có hạn; mặt khác, tư liệu, sự kiện rất nhiều, xuất xứ từ nhiều nguồn, nên việc kiểm định, xác định chuẩn xác là điều rất khó, bởi vậy không thể tránh được những hạn chế, thiếu sót; rất mong nhận được sự thông cảm cùng sự đóng góp ý kiến xây dựng của bạn đọc.
      
Nhân dịp tập sách ra mắt bạn đọc, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam xin trân trọng cảm ơn Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, các cơ quan hữu quan, các vị tướng lĩnh, các nhân chứng lịch sử, các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu, v.v. đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ, tạo điều kiện, cung cấp tư liệu, đóng góp ý kiến. Cảm ơn Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo điều kiện để tập sách đến với bạn đọc!
      

      
VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM