Lịch sử Đoàn 559 – Bộ đội Trường Sơn Đường Hồ Chí Minh – Binh đoàn 12 Tổng công ty xây dựng Trường Sơn – tập 1 (1959-1975)

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh là một trong những nhân tố chiến lược có vai trò quyết định đưa cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta đến thắng lợi hoàn toàn.

Quyết định xây dựng tuyến chi viện chiến lược - Đường Hồ Chí Minh và thực hiện thắng lợi quyết định này là một thành công kiệt xuất trong lãnh đạo chiến tranh của Đảng Cộng sản Việt Nam, là biểu hiện ý chí sắt đá, quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước của toàn dân, toàn quân ta; biểu hiện tình đoàn kết quốc tế đặc biệt Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.

Đường Hồ Chí Minh không chỉ là tuyến chi viện chiến lược mà còn là một căn cứ chiến lược, một hướng chiến trường trọng yếu, một tổ chức giúp bạn xây dựng cơ sở cách mạng và phối hợp với bộ đội ta đánh địch ở Trung - Hạ Lào. Vì vậy trong suốt 16 năm (1959 - 1975), Đường Hồ Chí Minh luôn là trọng điểm đánh phá, là chiến trường thực nghiệm chiến lược “chiến tranh ngăn chặn”, “chiến tranh điện tử”, “chiến tranh hóa học”... của đế quốc Mỹ. Bằng những chiến dịch hiệp đồng binh chủng quy mô lớn; thường xuyên và chủ yếu là bằng sử dụng không quân đánh phá hết sức quyết liệt, với nhiều loại vũ khí, thiết bị tối tân...; đế quốc Mỹ coi vấn đề cắt đứt tuyến chi viện Trường Sơn là một biện pháp chiến lược cực kỳ quan trọng hòng cô lập miền Nam, thực hiện mưu đồ xâm lược, chia cắt lâu dài đất nước ta.

Xác định mục tiêu cao cả, thiêng liêng nhất là giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, trên cơ sở quán triệt sâu sắc đường lối chính trị, đường lối quân sự của Đảng, Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn đã vận dụng sáng tạo quan điểm chiến tranh nhân dân của Đảng; lấy tư tưởng tiến công làm chủ đạo, lấy sức mạnh tổng hợp làm nền tảng, với tinh thần quyết đánh, quyết thắng... đã vượt qua mọi thử thách, hy sinh, tổ chức thành công cuộc chiến đấu chống chiến tranh ngăn chặn khốc liệt của đế quốc Mỹ, thực hiện thắng lợi sự chi viện chiến lược to lớn của hậu phương lớn đối với tiền tuyến lớn, cả chiến trường miền Nam và chiến trường nước bạn.

Lịch sử tuyến chi viện chiến lược - Đường Hồ Chí Minh phản ánh trình độ vận dụng sáng tạo khoa học và nghệ thuật quân sự của Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn, từng bước tiến lên theo quy luật chung của chiến tranh giải phóng dân tộc - quy luật phát triển từ thấp đến cao, từ yếu đến mạnh, từ thô sơ đến hiện đại. Thực hiện tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, lấy xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng là khâu đột phá, bao gồm: đường giao liên đi bộ, đường ô tô, đường sông, đường ống dẫn xăng dầu, hệ thống thông tin tải ba, hệ thống đảm bảo kỹ thuật, hệ thống kho tàng, bệnh viện quân y... tạo nên lực lượng vật chất đi trước một bước, đồng bộ, liên hoàn ở Tây Trường Sơn và Đông Trường Sơn; bảo đảm vận chuyển, hành quân quy mô lớn, thông suốt, liên tục trong mọi tình huống. Quyết định sáng tạo, độc đáo từ tổ chức binh trạm phát triển thành những sư đoàn binh chủng, xây dựng thành công các sư đoàn ô tô vận tải, sư đoàn công binh (vốn chưa có tiền lệ trong lịch sử tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam) đã tạo nên những “quả đấm” mạnh, bắt kịp thời cơ, “thần tốc” mở đường, vận chuyển một khối lượng to lớn vật chất và phương tiện, cơ động những binh đoàn lớn cho các chiến trường. Đặc biệt trong mùa Xuân đại thắng năm 1975, lực lượng ô tô vận tải của Bộ đội Trường Sơn chính là phương tiện cơ giới đã trực tiếp vận chuyển từng sư đoàn, quân đoàn chủ lực tiến công “Thần tốc, táo bạo, quyết thắng” đánh thẳng vào sào huyệt của kẻ thù. Đồng thời, các sư đoàn phòng không, sư đoàn bộ binh Bộ đội Trường Sơn là những đơn vị chủ lực tại chỗ, kịp thời cơ động tăng cường cho các chiến dịch Tây Nguyên, Trị Thiên - Huế, Đà Nẵng, cho cánh quân Duyên Hải, cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Chiến đấu trên một mặt trận vô cùng ác liệt - nơi thử thách ý chí, trí tuệ, lòng quả cảm của con người Việt Nam trước vũ khí tối tân của nền công nghiệp quốc phòng Mỹ, Bộ đội Trường Sơn đã đặt lên hàng đầu yếu tố con người, xây dựng nên những tập thể cán bộ, chiến sĩ phát triển toàn diện, có bản lĩnh chính trị vững vàng, dũng cảm, sáng tạo, lại có năng lực tổ chức chỉ huy, đặc biệt là chỉ huy binh chủng hợp thành, có trình độ kỹ thuật - chiến thuật cao. Yếu tố con người đã quyết định mọi thắng lợi.

Quá trình xây dựng, chiến đấu và phát triển tuyến chi viện chiến lược Đường Hồ Chí Minh, Bộ đội Trường Sơn đã trở thành một binh đoàn bộ đội hợp thành quy mô lớn, thống nhất chỉ huy trên toàn tuyến, tổ chức thành công các chiến dịch vận tải binh chủng hợp thành, sáng tạo các hình thức chiến thuật tác chiến linh hoạt và có hiệu quả, làm thất bại chiến tranh ngăn chặn của Mỹ - ngụy.

Thắng lợi của tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ có ý nghĩa chiến lược to lớn. Thắng lợi đó trước hết thuộc về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh. Thắng lợi ấy không tách rời sự hỗ trợ của các bộ, sự phối hợp của các quân chủng, binh chủng, các chiến trường, sự chi viện của nhân dân cả nước, nhất là nhân dân các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Đặc khu Vĩnh Linh; sự giúp đỡ hết lòng của quân và dân Lào, Cam-pu-chia, của các nước xã hội chủ nghĩa anh em...

Những cống hiến lớn lao, hy sinh cao cả của Bộ đội Trường Sơn thể hiện sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc. Tổ quốc Việt Nam đời đời ghi công những người lính Trường Sơn cùng biết bao thanh niên xung phong, dân công gái, trai, các văn nghệ sĩ... đã cống hiến tâm lực, xương máu và tuổi xuân của mình để xây dựng, duy trì sức chiến đấu mãnh liệt của Đường Hồ Chí Minh dưới mưa bom, bão đạn suốt thời kỳ đánh Mỹ.

Năm tháng sẽ qua đi, nhưng đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một “con đường huyền thoại”, một kỳ tích của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại trong thế kỷ XX.

Tôi nhiệt liệt hoan nghênh Bộ Tư lệnh Trường Sơn cũ, Ban Liên lạc Bộ đội Trường Sơn, Binh đoàn 12, Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã chỉ đạo, tổ chức biên soạn cuốn “Lịch sử Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh”. Cuốn sách đã phản ánh được cơ bản lịch sử hào hùng của tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh; đồng thời khái quát được những kinh nghiệm quý giá có ý nghĩa thiết thực đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc của toàn dân, toàn quân ta hiện nay và mai sau. Mặc dầu vậy, cuốn sách cũng khó tránh khỏi những thiếu sót.

Với tất cả tình cảm sâu sắc nhất, tôi trân trọng giới thiệu cuốn “Lịch sử Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh” tới đông đảo bạn đọc và mong cuốn sử tiếp tục được bổ sung, hoàn chỉnh.