Lịch sử Đảng bộ Nhà máy Z157 (1954 – 2019)

LỜI NÓI ĐẦU

Ngay sau khi miền Bắc hoàn toàn giải phóng, nhằm bảo đảm kịp thời xe - máy cho các cơ quan quốc tế giám sát Hiệp định đình chiến Giơnevơ, ngày 15 tháng 10 năm 1954, Xưởng Ngô Gia Khảm thuộc Ủy ban Liên hiệp đình chiến Trung ương được thành lập là tiền thân của Nhà máy Z157 ngày nay. Nhiệm vụ ban đầu của Xưởng là đảm bảo xe, phương tiện hoạt động cho Ủy hội Quốc tế và một phần cho phái đoàn quân sự của ta. Tháng 2 năm 1958, Xưởng Ngô Gia Khảm chuyển về trực thuộc Cục Quản lý xe thuộc Tổng cục Hậu cần; đồng thời sáp nhập Xưởng X3 cùng bộ phận tiểu tu của Xưởng X1 vào Xưởng Ngô Gia Khảm và được đổi tên thành Xưởng X4. Sự ra đời của Xưởng X4 đánh dấu bước phát triển mới của ngành Xe - Máy quân đội về công tác sửa chữa, bảo dưỡng xe - máy, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu của quân đội trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.

Tháng 7 năm 1965, đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc. Để bảo toàn lực lượng và sản xuất, Xưởng X4 di chuyển từ số 99 đường Nam Bộ về địa điểm đóng quân mới (cơ sở Đoàn 3 thuộc Tổng cục Hậu cần) nay là phường Phú Diễn, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Phiên hiệu đơn vị X4 được đổi tên là MX792 với nhiệm vụ đáp ứng mọi yêu cầu đột xuất bảo đảm cho các đơn vị đóng quân quanh Hà Nội. Tháng 4 năm 1967, Xưởng nâng cấp lên thành Nhà máy và thay đổi phiên hiệu quân sự từ MX792 thành Nhà máy Q157; đến đầu năm 1972 đổi thành Nhà máy A157. Sau khi Tổng cục Kỹ thuật được thành lập (10-9-1974), Nhà máy A157 chuyển về Cục Quản lý xí nghiệp Tổng cục Kỹ thuật (6-1975). Từ đây, Nhà máy mang phiên hiệu mới là Nhà máy Z157. Nhiệm vụ của Nhà máy có sự thay đổi, từ sửa chữa nhiều chủng loại xe, nay được giao nhiệm vụ sửa chữa xe chỉ huy, xe đặc chủng phục vụ cho nhiệm vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện và xây dựng quân đội. Đến năm 1987, Nhà máy Z157 được điều động từ Tổng cục Kỹ thuật về trực thuộc Cục Ô tô - Máy kéo - Trạm nguồn.

Thực hiện chủ trương của Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) về điều chỉnh sắp xếp lại lực lượng bảo đảm trang bị, kỹ thuật đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, năm 1999, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Nhà máy Sửa chữa ô tô Z157 trực thuộc Cục Quản lý xe máy (nay là Cục Xe - Máy) thuộc Tổng cục Kỹ thuật, trên cơ sở hợp nhất 3 đơn vị: Nhà máy Z157, Xưởng X275 của Cục Quản lý xe máy và Trạm Kiểm định, bảo dưỡng, sửa chữa xe ô tô, Công ty Xuân Mai Tổng cục Kỹ thuật.

Ngày 14 tháng 4 năm 2001, Tổng cục Kỹ thuật ra Quyết định số 148/QĐ-TCKT công nhận Ngày truyền thống của Nhà máy Z157 là ngày 15 tháng 10 năm 1954. Từ đó đến nay, hằng năm Nhà máy lấy ngày 15 tháng 10 tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày truyền thống của Nhà máy.

Trải qua 65 năm với nhiều lần thay đổi về tên gọi, tổ chức lực lượng, lịch sử phát triển của Nhà máy Z157 luôn nằm trong tiến trình xây dựng và trưởng thành của ngành Xe - Máy Quân đội nhân dân Việt Nam. Quá trình xây dựng, phát triển của Nhà máy luôn gắn liền với sự lãnh đạo chặt chẽ của tổ chức đảng các cấp trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Đảng ủy Tổng cục Kỹ thuật, Đảng ủy Cục Xe - Máy, mà thường xuyên, trực tiếp là chi bộ Đảng đến Đảng ủy Nhà máy, đã lãnh đạo các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên Nhà máy vượt qua mọi khó khăn gian khổ, đoàn kết, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, lập nhiều chiến công trong lao động sản xuất, bảo dưỡng, sửa chữa ô tô, xe - máy phục vụ các lực lượng vũ trang chiến đấu, huấn luyện, góp phần to lớn vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đất nước.

Thực hiện Chỉ thị số 217/CT-ĐUKT ngày 31 tháng 7 năm 2009 của Đảng ủy Tổng cục Kỹ thuật, Chỉ thị số 127-CT/ĐUXM ngày 14 tháng 9 năm 2009 của Đảng ủy Cục Xe - Máy, Đảng ủy, chỉ huy Nhà máy Z157 chỉ đạo tổ chức nghiên cứu, biên soạn cuốn “Lịch sử Đảng bộ Nhà máy Z157 (1954 - 2019)” nhằm trình bày một cách hệ thống, toàn diện, khách quan quá trình xây dựng, phát triển, những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm có giá trị lý luận và thực tiễn trong hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ, xây dựng tổ chức đảng, cấp ủy, chi bộ, Đảng bộ Nhà máy, làm tài liệu học tập, giáo dục truyền thống, góp phần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Đảng bộ trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện, ngành Kỹ thuật xe - máy vững mạnh và phát triển, xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

Nhân dịp xuất bản cuốn sách, Thường vụ, Đảng ủy, chỉ huy Nhà máy Z157 trân trọng cảm ơn các cơ quan Bộ Quốc phòng, Tổng cục Kỹ thuật, Cục Xe - Máy, Ban Lịch sử quân sự Phòng Khoa học quân sự Tổng cục Kỹ thuật, Trung tâm Lưu trữ Bộ Quốc phòng, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, các cơ quan, đơn vị trong Nhà máy, các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy và các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên đã và đang công tác ở Nhà máy đã cung cấp tư liệu, đóng góp ý kiến trong quá trình nghiên cứu biên soạn công trình này.

Mặc dù Tổ biên soạn đã có nhiều cố gắng, nhưng nguồn tư liệu, sử liệu và việc quản lý, ghi chép, lưu trữ chưa được đầy đủ nên khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến góp ý của Thủ trưởng, các đồng chí và bạn đọc để cuốn sách được hoàn chỉnh hơn trong lần xuất bản sau.

ĐẢNG ỦY, CHỈ HUY NHÀ MÁY Z157