Lịch sử Dân quân tự vệ Quân khu 4 (1945-2010)

LỜI NÓI ĐẦU

       Lực lượng dân quân tự vệ Quân khu 4 được hình thành từ rất sớm trong phong trào cách mạng những năm 1930 - 1931. Họ là những người con ưu tú, hăng hái can đảm trong các đoàn thể "Công hội đỏ", "Nông hội đỏ", là các đội "Tự vệ đỏ" làm nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ các cuộc đấu tranh, các cuộc mít tinh của công nhân, nông dân ở khắp các địa phương Chiến khu 4 lúc bấy giờ. Lực lượng "Tự vệ đỏ" chính là lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên được ra đời trong cao trào Xô-viết và trở thành một trong những đơn vị tiền thân của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam sau này.

       Sau Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 15 tháng 10 năm 1945, Chiến khu 4 (tiền thân của Quân khu 4 sau này) được thành lập gồm 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên. Bộ Tư lệnh Chiến khu 4 và lực lượng vũ trang Chiến khu ra đời trên cơ sở các lực lượng tự vệ, các đội du kích và các chi đội Giải phóng quân trong Tổng khởi nghĩa. Sau khi hệ thống tổ chức chỉ huy gồm các ban Tác chiến, Tình báo, Thông tin, Nhân sự đi vào hoạt động, ngày 25 tháng 2 năm 1947, Ban Dân quân Chiến khu 4 được thành lập; ông Hoàng Minh Thi được cử làm trưởng ban. Ban Dân quân Chiến khu 4 ra đời mở đầu cho một thời kỳ mới của phong trào dân quân sau những năm được hình thành trong các cao trào cách mạng.

       Trong suốt 30 năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, lực lượng dân quân tự vệ Quân khu 4 đã có những đóng góp to lớn. Là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước; là lực lượng nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc, bảo vệ quê hương. Ngoài ra, lực lượng dân quân tự vệ Quân khu còn tích cực tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, khu vực phòng thủ; giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Tích cực phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm, cứu nạn, bảo vệ và phòng chống cháy rừng, bảo vệ môi trường. Thường xuyên vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng - an ninh; tham gia xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ lực lượng dân quân tự vệ Quân khu 4 luôn vượt lên mọi gian khổ hy sinh, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng là lực lượng vũ trang quần chúng trung thành của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

       Thực hiện Nghị quyết số 10 của Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương và Chỉ thị của Tư lệnh Quân khu về Tổng kết chiến tranh, biên soạn lịch sử cơ quan, đơn vị; Nghị quyết của Chi bộ Phòng Dân quân tự vệ về tổ chức biên soạn cuốn lịch sử ngành Dân quân tự vệ Quân khu, Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ đạo biên soạn cuốn "Lịch sử Dân quân tự vệ Quân khu 4 (1945 - 2010)". Cuốn lịch sử gồm lời nói đầu, bốn chương nội dung, kết luận và phụ lục, nhằm góp phần phục vụ tốt cho công tác tổng kết, nghiên cứu, học tập, huấn luyện, giáo dục truyền thống. Đồng thời đáp ứng nguyện vọng của các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ lực lượng dân quân tự vệ Quân khu.

       Trong quá trình tổ chức biên soạn, Phòng Dân quân tự vệ và bộ phận biên soạn luôn nhận được sự chỉ đạo, động viên khích lệ của Thủ trưởng Bộ Tư lệnh, Thủ trưởng Bộ Tham mưu Quân khu và Thủ trưởng Cục Dân quân tự vệ. Mặc dù bộ phận nghiên cứu, biên soạn đã có nhiều cố gắng trong sưu tầm tư liệu, xây dựng đề cương và viết bản thảo, nhưng do có những khó khăn về tư liệu, phạm vi đề cập tương đối rộng, khả năng thể hiện còn hạn chế, nên cuốn sử khó tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được những đóng góp của các đồng chí để lần tái bản sau được hoàn chỉnh hơn.

       Nhân dịp cuốn "Lịch sử Dân quân tự vệ Quân khu 4 (1945 - 2010)" được xuất bản, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu xin cảm ơn sự cộng tác, giúp đỡ quý báu của các đồng chí nguyên là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy ngành Dân quân tự vệ qua các thời kỳ. Cảm ơn Cục Dân quân tự vệ, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo mọi điều kiện để cuốn sử sớm ra mắt bạn đọc.

       THƯỜNG VỤ ĐẢNG ỦY   

       BỘ TƯ LỆNH QUÂN KHU 4