Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954) – Tập 7 – Tính chất đặc điểm tầm vóc và bài học lịch sử

Thắng lợi của cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954 với đỉnh cao là Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ đã đánh bại cố gắng chiến tranh cao nhất của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, đánh bại ý chí xâm lược của thực dân Pháp. Cuộc kháng chiến trường kỳ của quân và dân ta kết thúc một cách vẻ vang, oanh liệt, buộc Pháp phải thừa nhận độc lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào và Campuchia, ách thống trị của chủ nghĩa thực dân Pháp ở ba nước Đông Dương kéo dài hơn 80 năm đã chấm dứt. Thắng lợi đó đã góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh của nhân loại tiến bộ, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; góp phần tích cực làm suy yếu chủ nghĩa đế quốc và thu hẹp dinh lũy của chúng.

Đây là thắng lợi của ý chí và quyết tâm chiến đấu vì độc lập, tự do, hòa bình của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với cuộc chiến đấu này, quân và dân ta đã chứng minh một dân tộc dù nhỏ nhưng với ý chí kiên cường, được sự lãnh đạo của một Đảng chân chính, tiến hành cuộc chiến tranh chính nghĩa, với sự tham gia của toàn dân sẽ giành chiến thắng trước bất cứ kẻ thù nào.

Nhằm nghiên cứu đầy đủ, toàn diện và sâu sắc hơn nữa về cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, thời gian qua Viện Lịch sử quân sự Việt Nam đã tiến hành biên soạn bộ Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược 1945-1954, gồm 7 tập. Đến nay, đã có 6 tập được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản: Tập I - Chuẩn bị toàn quốc kháng chiến (năm 2001); Tập II - Toàn quốc kháng chiến (năm 2005); Tập III - Triển khai kháng chiến toàn diện (năm 2009); Tập IV - Bước ngoặt cơ bản của cuộc kháng chiến (năm 2011); Tập V - Phát triển thế tiến công chiến lược (năm 2014); Tập VI - Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ - Kháng chiến kết thúc thắng lợi (năm 2016).

Sáu tập sách nói trên, có sự kế thừa các tập Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954) đã được xuất bản vào những năm 80, 90 của thế kỷ XX. Đồng thời, nhiều tư liệu mới được khai thác từ Trung tâm Lưu trữ Bộ Quốc phòng, Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia 1, 2, 3, Thư viện Trung ương Quân đội, Thư viện Viện Lịch sử quân sự, v.v. và nguồn tư liệu phong phú từ sách lịch sử của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng; sách lịch sử của các tỉnh, thành phố, huyện; các kỷ yếu hội thảo khoa học, quân khu, tỉnh, huyện; các hồi ký và tư liệu nhân chứng lịch sử, các công trình nghiên cứu từ nước ngoài, v.v. đã được cập nhật, xử lý đưa vào từng nội dung, vấn đề cụ thể, làm tăng thêm dung lượng và độ chuẩn xác của tư liệu, sự kiện; làm sáng tỏ bối cảnh lịch sử, diễn biến những chặng đường phát triển của cuộc kháng chiến "toàn dân, toàn diện". Từ kháng chiến ở miền Nam (tháng 9-1945) đến Toàn quốc kháng chiến (12-1946), giành thắng lợi chiến dịch phản công Việt Bắc - Thu Đông 1947, đánh bại chiến lược "đánh nhanh, thắng nhanh" của địch; phát triển chiến tranh du kích, từng bước tiến lên vận động chiến; bước đầu đánh bại âm mưu kéo dài và mở rộng chiến tranh của địch (1948 - 1950); phát triển tiến công và phản công, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến (1951 - 1954).

Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), Tập VII - Tính chất, đặc điểm, tầm vóc và bài học lịch sử - tập cuối của bộ sách sẽ tiến hành phân tích, đánh giá, rút ra những vấn đề có tính quy luật, tính lý luận để nghiên cứu vận dụng vào thực tiễn xây dựng vào bảo vệ đất nước trong giai đoạn hiện nay. Nội dung sách sẽ tập trung luận giải những vấn đề cơ bản về tính chất, đặc điểm, tầm vóc và ý nghĩa thắng lợi; đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo; xây dựng hậu phương, căn cứ địa chiến tranh nhân dân; xây dựng và phát triển sáng tạo nghệ thuật quân sự Việt Nam; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc; liên minh chặt chẽ với cách mạng Lào và Campuchia, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ quốc tế.

Trong quá trình biên soạn, các tác giả đã hết sức cố gắng nhưng đây là những nội dung đòi hỏi luận giải, khái quát cao, trong khi khả năng nhận thức và lý luận còn có hạn; hạn chế về thời gian nên khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót.

Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến xây dựng của bạn đọc.

Nhân dịp cuốn sách Lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) Tập VII, Tính chất, đặc điểm, tầm vóc và bài học lịch sử được xuất bản, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam xin trân trọng cảm ơn các cơ quan, đơn vị, các nhà khoa học, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã cộng tác, giúp đỡ tận tình để cuốn sách ra mắt bạn đọc.

VIỆN LỊCH SỬ QUÂN SỰ VIỆT NAM