Lễ hội và văn hóa dân gian xứ Quảng

   Tôi vinh hạnh được sinh ra và lớn lên trong gia đình có truyền thống Nho học tại làng quê xứ Quảng. Từ thuở ấu thơ, tôi từng được nghe những lời hát ru ngọt ngào thấm đậm hiếu nghĩa của ông bà, cha mẹ và các chị cùng bà con thân thuộc lối xóm. Từng được chứng kiến và nghe những lời hát hò khoan đối đáp của những đôi trai gái thanh niên trong vùng mượt mà, nặng nghĩa ân tình trung tiết, vào những đêm trăng thanh. Từng được nghe ông bà nội ngoại, cha mẹ cùng những người thân thiết và những bậc cao niên, kể cho nghe những mẩu chuyện khuôn phép mang tính đạo lý nhân nghĩa ở đời, giàu tố chất nhân văn của các nhân vật lịch sử quê hương, gắn kết hài hoà triết thuyết phương Đông. Từng được đi xem những tuồng hát bội công diễn có tính giáo dục cao về đạo "Trung quân ái quốc", về "Minh quân lương tể" hay về "Thiện ác đáo đầu chung hữu báo"... Và từng được đi xem những lễ hội đặc trưng văn hoá truyền thống âm hưởng tín ngưỡng dân gian...

    Qua tìm hiểu và cảm nhận cùng tâm đắc về nền văn hoá dân gian xứ Quảng khá đa dạng và phong phú, từ đó, tôi say mê nghiên cứu và điền dã để thu thập thêm những gì cần biết, cần làm.

    Nay tuổi tác đã ngoài bảy mươi, cái tuổi mà xưa ông cha ta vẫn thường nói: "Nhân sinh thất thập cổ lai hy". Đồng thời qua tích luỹ trong quá trình 20 năm tham gia công tác văn hoá, văn nghệ dân gian, đã từng cống hiến cho bạn đọc khoảng hơn 500 bài viết gồm các thể loại, trong đó có nhiều bài có nội dung liên quan đến văn hoá lịch sử và văn học dân gian, được đăng trên các báo, tạp chí, từ Trung ương đến địa phương. Tôi xin trích tuyển một số bài tiêu biểu, kết hợp cùng với những bài mới viết để biên soạn thành "Lễ hội và văn hóa dân gian xứ Quảng", nhằm phục vụ bạn đọc cùng các đồng nghiệp kính mến.

    Tác phẩm này gồm có nội dung chính sau:

    Chương I: Một số lễ hội đặc trưng tại xứ Quảng.

    Chương II: Hai bản chèo cổ.

    Chương III: Một số giai thoại về những nhân vật lịch sử xứ Quảng.

    Chương IV: Một số chuyện kể tại xứ Quảng đậm nét văn hoá dân gian.

    Chương V: Phụ lục.

    Trong lúc biên soạn, dù cố gắng nhưng không thể nào tránh khỏi những sơ khuyết không muốn có, tôi mong được quý độc giả cùng quý đồng nghiệp lượng tình thông cảm.

    Mạnh Thu Kỷ Sửu niên (2009)

    Cẩn bạch

    LÊ DUY ANH