Ký ức một thời với Tây Nguyên

      
LỜI NÓI ĐẦU
      
Tây Nguyên là vùng cao nguyên rộng lớn nằm ở phía Tây Trung Bộ của nước ta, có chung biên giới với Lào và Cam-pu-chia. Nhìn trên bản đồ, Tây Nguyên nổi lên như một hình chóp nón ở Nam bán đảo Đông Dương. Từ các hướng muốn đến Tây Nguyên đều phải vượt qua các dãy núi cao, những đèo dốc quanh co hiểm trở.
      
Với vị trí địa lý ở độ cao khống chế đối với các khu vực xung quanh, địa hình hiểm yếu, đất đai rộng lớn, tài nguyên phong phú, nhân dân có truyền thống kiên cường bất khuất chống thiên tai địch họa, Tây Nguyên thực sự là một khu vực có tầm chiến lược về quân sự đối với nước ta và với vùng Nam Đông Dương. Người Pháp khi đô hộ nước ta đã xác định: "Ai làm chủ được Tây Nguyên sẽ làm chủ Đông Dương". Người Mỹ cũng cho rằng: "Muốn chiến thắng ở miền Nam Việt Nam thì phải kiểm soát bằng được Cao nguyên trung phần". Nhiều nhà quân sự ở nước ta cũng khẳng định: Tây Nguyên ở thế cao lại nằm ở trung độ cùa cả nước, từ đây bộ đội ta có thể cơ động vào Nam, ra Bắc, tiến về đồng bằng duyên hải đều dễ dàng, có người còn ví Tây Nguyên là "mái nhà" của miền Nam, là "lưng tựa" của Khu 5, là "cửa ngõ" đi vào Sài Gòn, Nam Bộ.
      
Nhận thức rõ vị trí chiến lược của Tây Nguyên, ngay từ giữa năm 1964, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh đã quyết định thành lập Mặt trận Tây Nguyên (mật danh B3) với quyết tâm xây dựng Tây Nguyên thành chiến trường có đội quân chủ lực mạnh làm nòng cốt thúc đẩy ba thứ quân phát triển, đánh tiêu hao nhiều sinh lực địch, thu hút giam chân lực lượng chủ lực Mỹ - ngụy, tạo điều kiện cho đồng bằng và thành phố nổi dậy. Đồng thời xây dựng hậu phương trực tiếp của chiến trường thành căn cứ địa vững chắc của cách mạng miền Nam và Đông Dương, bảo vệ hành lang chiến lược nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, phá thế chia cắt của địch, tiến lên chia cắt địch. Mặt trận Tây Nguyên - B3 về hành chính và xây dựng lực lượng ba thứ quân, đặt dưới sự chỉ đạo của Khu ủy Khu 5 và Quân khu 5; song về tác chiến đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh.
      
Với âm mưu của quân xâm lược và quyết tâm chiến lược của quân đội cách mạng, 11 năm của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1964 - 1975), Tây Nguyên thực sự trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất, nơi mà ta và địch đều tung ra những lực lượng tinh nhuệ với những phương tiện chiến tranh hiện đại, nơi thực thi những chiến thuật điển hình của đội quân xâm lược nhà nghề mạnh nhất thế giới, chưa từng biết thất bại, với nghệ thuật tác chiến của một quân đội cách mạng còn non trẻ nhưng được giáo dục, giác ngộ tốt, có sức mạnh tuyệt đối về chính trị tinh thần, thông minh, sáng tạo, biết dựa vào dân, biết tạo nên sức mạnh tổng hợp để chiến thắng.
      
Những chiến công gắn liền với địa danh: Plei Me, Sa Thầy, Đắk Siêng, Ngọc Bờ Biêng, Ngọc Tô Ba, Ngọc Rinh Rua, Đắk Pét, Plây Cần, Đắk Tô, Tân Cảnh, điểm cao 601, Đức Lập, Núi Lửa,... Đặc biệt trận mở màn giải phóng Buôn Ma Thuột trong tháng 3 năm 1975 là đòn điểm huyệt mở đầu sự sụp đổ hoàn toàn của một chế độ tàn bạo, chấm dứt 30 năm cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, được ví như một Chi Lăng, Bạch Đằng, Đống Đa trong thời đại Hồ Chí Minh, là những chiến công đã đi vào lịch sử mà cán bộ, chiến sĩ của Mặt trận Tây Nguyên rất tự hào về sự đóng góp của mình.
      
Sống, chiến đấu tại Mặt trận Tây Nguyên (sau này là Quân đoàn 3 - Binh đoàn Tây Nguyên) trong điều kiện vô cùng khó khăn gian khổ, ác liệt, Bộ đội Tây Nguyên đã phải chấp nhận và vượt qua biết bao gian lao, thử thách, hy sinh: sự khốc liệt của đạn bom, cái đói cái rét luôn đeo bám, hạt gạo, hạt muối không đủ ăn, ốm đau bệnh tật không đủ thuốc, những cơn sốt rừng hành hạ, rồi sự đe dọa của nhiều hiểm nguy khác... Hàng vạn người con ưu tú của mọi miền Tổ quốc đã vĩnh viễn nằm lại Tây Nguyên, hàng vạn người khác đã để lại một phần xương máu của mình qua những trận đánh ác liệt, hoặc đang mang trong mình những bệnh tật do môi trường sống, do chất độc hóa học của kẻ thù gây ra... Song tồn tại trong môi trường ấy cán bộ, chiến sĩ Mặt trận Tây Nguyên vẫn lạc quan, yêu đời, tin tưởng vào thắng lợi, sẵn sàng chấp nhận và vượt lên tất cả, tôi luyện cho mình lòng kiên trung bất khuất, sự cần cù sáng tạo, tinh thần đoàn kết gắn bó, ý thức tự lực tự cường để vượt qua khó khăn gian khổ và chiến thắng kẻ thù.
      
40 năm sau chiến tranh, Tây Nguyên đã thay da đổi thịt, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc Tây Nguyên đang vững bước trên con đường xây dựng cuộc sống mới, đang biến Tây Nguyên thực sự trở thành địa bàn chiến lược về chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng của cả nước.
      
Hàng chục năm qua nhiều nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, họa sĩ... với tài năng của mình đã sáng tác những tác phẩm bất hủ, ghi lại những hình ảnh, những chiến công của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc Tây Nguyên. Nhưng chắc chắn sẽ không bao giờ đầy đủ. Nhân dịp 51 năm ngày thành lập Mặt trận Tây Nguyên (1.5.1964 - 1.5.2015), 40 năm ngày thành lập Quân đoàn 3 - Binh đoàn Tây Nguyên (26.3.1975 - 26.3.2015) Ban liên lạc Bạn chiến đấu Mặt trận Tây Nguyên - B3 - Quân đoàn 3, tổ chức cho các cựu chiến binh viết lại những kỷ niệm sâu sắc của một thời sống, chiến đấu, công tác tại Mặt trận Tây Nguyên - Quân đoàn 3 và đã thu được kết quả tốt đẹp. Nhiều câu chuyện thật xúc động, lời văn mộc mạc nhưng sâu lắng, đồng thời toát lên những phẩm chất sáng ngời của bộ đội và đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
      
Thực hiện quyết định của Thường trực Ban liên lạc - Bạn chiến đấu Mặt trận Tây Nguyên - B3 - Quân đoàn 3, chúng tôi cho ra mắt cuốn sách "Ký ức một thời với Tây Nguyên".
      
Cuốn sách có nhiều câu chuyện xúc động, nhiều tư liệu quý, lần đầu tiên được công bố. Song do khuôn khổ cuốn sách có hạn, nên nhiều bài viết phải cắt giảm dung lượng hoặc chưa thể đăng tải lần này. Chúng tôi sẽ nghiên cứu biên tập ở các tập tiếp theo, rất mong các bạn chiến đấu chia sẻ với Ban biên tập. Hy vọng đây là món quà có ý nghĩa để tri ân đồng đội, đồng thời góp thêm một góc nhìn vào bức tranh toàn cảnh về Bộ đội Tây Nguyên trong hơn 50 năm qua. Quá trình biên soạn không thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong bạn đọc phê bình góp ý.
      
Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

      BAN LIÊN LẠC
      
MẶT TRẬN TÂY NGUYÊN - B3 - QUÂN ĐOÀN 3